ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਕੇਦਾਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰਭਾਸ, ਪੁਸ਼ਕਰ, ਅਵੰਤੀ, ਅਮਰੇਸ਼ਵਰ ਜਾਂ ਵਾਣੀ ਦੇ ਚੋਟੀਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਜੀਵ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਜੀਵ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਇੰਝ ਹੀ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਾਪ, ਮੁਕਤ ਕੇਦਾਰ ਜਾਂ ਸੰਗਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼ਲੰਕਾ, ਜੰਬੂਕੇਸ਼ਵਰ, ਸ਼ੁਕਰੇਸ਼ਵਰ, ਗੋਕਰਨਾ, ਭਾਸਕਰੇਸ਼ਾ ਜਾਂ ਗੁਹੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਜਾਂ ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਾਧਨਾ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸੁਕਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਯੋਗੀ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਯੰਭੂ ਦੇਵਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਵਧੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਜਗਾਈ ਤੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਗੁਆ ਲਵੇ, ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਖੇਤਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਣ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੌ ਗੁਣਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸੌ ਗੁਣਾ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ। ਘਿਉ ਨਾਲ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁੰਨ ਅੰਤਹੀਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਨਾਲ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿ ਕੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇ ਸਰੋਵਰ, ਕੂਏਂ ਅਤੇ ਤਲਾਬ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤੀਰਥ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਮਹਾ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਵੇ—ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੂਰ ਨੇ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਕੇ, ਯਾਦੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਉਹ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਿਵ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ—ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਯਜ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਯਜ੍ਯਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਹੋਏ ਪਾਪ, ਵੱਡੇ ਉਲੰਘਣ, ਛੋਟੇ ਜਾਂ ਮਾਮੂਲੀ ਪਾਪ—ਇਹ ਸਾਰੇ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸੰਘਮ ਤੇ ਇਸ਼ਾਨ ਦੇ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਾਪ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਯਣ ਜਾਂ ਦੱਖਣਾਯਣ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੁਵਤ ਸਮੇਂ, ਜੇਕਰ ਮਨੁੱਖ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਸ਼ੁੱਧ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਮੰਦਰ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਕਦਮ ਚਲ ਕੇ, ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁਗੰਧਤ ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੌਕ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੋਤੀ, ਨੀਲਮ, ਮਾਣਕ, ਸੁੰਦਰ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਜਾਂ ਪੰਨਾ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਚੂਰਨ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਆਮ ਚੂਰਨ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਵਲ—ਦਸ ਹਥ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਗੁੱਛਾ—ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨੌ, ਪੰਜ, ਛੇ ਜਾਂ ਅੱਠ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੱਦ ਕੇ, ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਨ ਲਈ ਅੱਠ, ਦਸ spokes ਲਈ ਦਸ ਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਵੀ ਦਸ, ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਚੌਲ ਦੇ ਆਟੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਧਾਰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੰਵਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਾਰ੍ਹਾਂ spokes ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਮੰਡਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ਜਾਂ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਪਰਮ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਛੇ-ਕੋਣੀ ਆਕਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਮੂਲ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਰੱਖੋ; ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸੱਤਵ ਗੁਣ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਰਜਸ ਗੁਣ। ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਤਮਸ ਦਾ ਰੂਪ, ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇਵੀ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਪੰਜ ਭੂਤ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੁੱਖਮ ਭੂਤ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।