ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਚਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਥ-ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦ ਤਕ ਚਾਹੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਆਨੰਦ-ਮੌਜਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ-ਧਾਰ (ਸ਼ਿਵ), ਚੰਦ੍ਰ-ਸ਼ੇਖਰ, ਗੰਗਾ, ਅੰਬਿਕਾ (ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ) ਜੋ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਗਣੇਸ਼, ਸਕੰਦਾ, ਜੈਸ਼ਠਾ, ਸੁੰਦਰ ਦੁਰਗਾ, ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ), ਸੋਮਾ (ਚੰਦ੍ਰਮਾ), ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ, ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਕੌਮਾਰੀ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ, ਵਾਰਾਹੀ, ਵਾਰਦਾ, ਇੰਦਰਾਣੀ, ਚਾਮੁੰਡਾ, ਵੀਰਭਦ੍ਰਾ, ਵਿਘਨੇਸ਼—all ਮਿਲ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਲਿੰਗ-ਰੂਪ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ, ਜੋ ਮਧ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹੰਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੂਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਲਿੰਗ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਥੱਲੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਖੜਾ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਲਿੰਗ, ਵੱਡੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਖੇਤਰ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਪਸ਼ੁਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ—ਇਹ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਾਨਵ, ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਤੱਕ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਫਲ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭਕਤ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਪਤਨੀ, ਘਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਘਰ-ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਪਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਭਕਤ, ਜੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇ ਆਦਰਯੋਗ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ। ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਘਰ, ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਭਕਤਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੈਲੀ—ਕੇਸਰਾ, ਨਗਰਾ, ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਜਾਂ ਹੋਰ—ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਮੰਦਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਕੈਲਾਸ ਨਾਂ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਲ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ ਲਈ ਮੰਦਰ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ—ਚੰਗਾ, ਮੰਧ, ਜਾਂ ਮਧਯਮ—ਮੰਦਰਾ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ, ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ— ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਮੇਰੂ ਨਾਂ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜੋ ਫਲ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ, ਤਪ, ਦਾਨ, ਤੀਰਥ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵਣ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਧਾ ਨਾਂ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵਣ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਿਮਸ਼ੈਲ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਹਿਮਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਸਫਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ, ਜੋ ਨੀਲਾਦ੍ਰਿਸ਼ਿਖਰ ਨਾਂ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ— ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ੰਭੂ ਲਈ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਫਲ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਮਸ਼ੈਲ ਮੰਦਰ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਹੇਂਦ੍ਰਸ਼ੈਲ ਨਾਂ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਉਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਫਲ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੋਨੇ ਨਾਲ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਨਗਰਾ, ਕੇਸਰਾ ਜਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੌਕ, ਲੰਬਾ, ਟਾਵਰ ਜਾਂ ਪਾਵਿਲੀਅਨ— ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਸੌ ਜੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੰਦਰ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਚਿੜ ਜਾਂਵੇ—ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮੰਦਰ, ਪਾਵਿਲੀਅਨ, ਬਾਊਂਡਰੀ ਜਾਂ ਦਰਵਾਜਾ— ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜ ضرور ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਉਹ ਵੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਵੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।