ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨੱਚਦੀਆਂ ਤੇ ਰਮਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਸਾ ਭਗਤ, ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਲਯ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਆਨੰਦਮਈ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਭਗਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਉਸਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਦੁਤੀਅ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਦਾਨ ਅਤੇ ਅਭੈ ਦਿੰਦੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਨਾਰੀ ਅਤੇ ਨਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਭੀ ਭਗਤ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਤੱਕ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲਕੁਲੀਸ਼, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਰਵਜ੍ਯਾਨੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਤ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਿਅਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਸੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਥਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਮਰਾਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਓਹੀ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਚਿਤਾ ਦੀ ਭਸਮ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮুদ্রਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਭਗਤ ਤਿੰਨ ਧਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਸਿਰ ਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਕੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਜਨੂਪਵੀਤ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਂਏ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੋਪੜੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਉਹ ਵੀ ਇਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਭਗਤ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਓਮ ਨਮੋ ਨੀਲਕੰਠਾਯ" — ਇਹ ਅਠ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਉਚਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤਰ, ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਗਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਲੰਧਰ-ਅੰਤਕਾ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰਧਾਰੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਵਿਭਾਜਿਤ ਰੂਪ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਜੋ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਭਗਤ ਉਸਦੀ ਨੇਤਰ-ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਭਗਤ ਨਿਕੁੰਭ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਜੋ ਖੱਬਾ ਪੈਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਨੂੰ ਲਗਾ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਕੋਹਣੀ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਸੱਪ ਦੀ ਘੁੰਘਰੂ ਵਾਲੀ ਕੜੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਅੰਧਕਾ ਖੜਾ ਹੈ, ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਹ ਰੂਪ ਬਣਾਕੇ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਗਤ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ-ਸੰਹਾਰੀ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੋ ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਰਥੀ ਬਣਾਕੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵਨਗਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੀਆਂ ਆਨੰਦਮਈ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਥੇ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੋ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਹਨ, ਪਾਰਵਤੀ (ਅੰਬਿਕਾ) ਨੂੰ ਖੱਬੀ ਜੰਘ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਗਣੇਸ਼, ਸਕੰਦਾ, ਜੇਠ, ਸੁੰਦਰ ਦੁਰਗਾ, ਭਾਸਕਰ, ਸੋਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ, ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਕੌਮਾਰੀ, ਵੈਸ਼ਨਵੀ, ਵਰਾਹੀ, ਵਰਦਾ, ਇੰਦਰਾਣੀ, ਚਾਮੁੰਡਾ, ਵੀਰਭਦਰ ਅਤੇ ਵਿਘਨੇਸ਼ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਭ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲਿੰਗ-ਰੂਪ, ਮਹਾਨ ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੰਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਸੂਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਹੋਣ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੜਾ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਯਾਨਕ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਭਗਤ ਭੂਮੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਪਸ਼ੁਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਭਗਤ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਨਾ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਤੱਕ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਘਰ ਆਦਿ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀਆਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜੋ ਭਗਤ ਸਿਰਫ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਭਗਤ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਹੜਾ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਇੰਝ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ, ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਨ। ਚਾਹੇ ਕੇਸਰਾ, ਨਗਰਾ, ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਮੰਦਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਕੈਲਾਸ ਨਾਮਕ ਮੰਦਰ, ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਰਗੇ ਮਹਲਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।