ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੜੀ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਦਾ ਨੀਲਮ ਦੇ ਬਣੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਕਰ (ਇੰਦਰ) ਲਾਲੜੂ ਰਤਨ (ਮਾਣਕ) ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਕੁਬੇਰ) ਸੋਨੇ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਾਸੂ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਾਯੂ ਹਰਤਾਲ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ, ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਰੁਣ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਦਿਤਯਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤਾਮੇ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਦੇਵਤਾ ਮੋਤੀ ਦੇ ਅਤੁੱਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਨ ਸਪਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਨੰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲਾਲ ਮੂੰਗੇ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਦੈਤਿਆ ਲੋਹੇ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ। ਗੁਹ੍ਯਕ ਤਿੰਨ ਧਾਤੂਆਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਗਣ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਤੂਆਂ ਦੇ ਬਣੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ, ਚਾਮੁੰਡਾ ਰੇਤ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ, ਅਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਪਾਏਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੈਰ੍ਰਿਤੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਯਮ ਸੁੰਦਰ ਪੰਨਾ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ, ਨੀਲ ਆਦਿ ਰੁਦ੍ਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਭਸਮ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਗੁਹਾ ਗੋਬਰ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਲੋਕ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਓ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਦੇ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਾਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਨੋਨਮਨੀ ਸੁਗੰਧਤ ਲਿੰਗ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਹੇ ਵਾਕਪਤਿ, ਰੁਦ੍ਰ ਲਈ ਰਤਨ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੁਰਗਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ, ਪਰਮ ਮਹਾਦੇਵ, ਆਪਣੇ ਵੇਦੀ ਸਮੇਤ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਆਟੇ ਦੇ ਬਣੇ ਲਿੰਗ, ਸਭ ਮੰਤਰਾਂ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਘੀ ਦੀ ਹਵਨ ਸਹਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਦਹੀਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਭੂਤ ਲੀਡ ਦੇ, ਹਰ ਇਕ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਨੁਕੂਲ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ, ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਸਾਰਾ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ, ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਥੇ ਹੀ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਿੰਗ ਛੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁੰਨੀਆਂ ਚੁਣੀਆਂ ਚੌਂਤਾਲੀ (44) ਉਪ-ਵਿਭਾਗ ਹਨ, ਜੋ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਣਿਤ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਰਤਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਲਿੰਗ, ਜੋ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ; ਚੌਥਾ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਲਿੰਗ, ਜੋ ਸੋਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਛੇਵਾਂ ਆਰਜ਼ੀ (ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ) ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਰਤਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਲਿੰਗ ਸਦਾ ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪੱਥਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਧਾਤੂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਲੱਕੜ ਦਾ ਲਿੰਗ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪੱਥਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਧਾਤੂ ਵਾਲਾ ਮੱਧਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਿੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਨੌ (9) ਮੁੱਖ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ। ਉਪਰ ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਪ੍ਰਣਵ, ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਨਾਮਕ ਹਨ; ਲਿੰਗ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਤ੍ਰੈਰੂਪੀ ਅੰਬਿਕਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਤੇ ਦੇਵ ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਲਿੰਗ ਪੱਥਰ, ਰਤਨ, ਧਾਤੂ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਹੋਵੇ। ਚਾਹੇ ਲਿੰਗ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਰਜ਼ੀ, ਜੋ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਕਮਲ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਨਾਗਰਾਜ, ਯਕਸ਼, ਦੈਤ, ਅਤੇ ਕਿੰਨਰ—ਸਭ ਵਧਾਈ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਡੰਕਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਪ ਤੇ ਸਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਖੜਗ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅੰਡ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਉਭਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਪੱਥਰ, ਰਤਨ, ਧਾਤੂ, ਲੱਕੜ, ਮਿੱਟੀ, ਤੇ ਆਰਜ਼ੀ ਲਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਰੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਕੰਦ ਮਾਸ ਸਮੇਤ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਮਕਦੇ ਚਮੇਲੀ ਤੇ ਗਾਊਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਲੋਕ ਪੂਰਨਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯੁਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਵਰਣ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੇ। ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਰੂਪ ਸਭ ਮਰਣਧਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ; ਪਰ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਉਹ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ ਕਿ ਜੋ ਨਿਰਾਕਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇ ਅਨਾਦਿ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੂਪਧਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ? ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ। ਕੁਝ ਉੱਚਤਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਆ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਨਮਿਆ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਕਿਹਾ। ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਉਹ ਗਿਆਨ ਜੋ ਭੁੱਲ-ਚੂਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਗਿਆਨ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਮਲ, ਭੇਦ ਰਹਿਤ ਤੇ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਚਾਰਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਿਆਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਮੁਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਪਾ ਵੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹੈ; ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਯੋਗੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਮਨ-ਘੜਤ ਰੂਪ ਹਟਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਿਰ ਹੈ; ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਨਾਭੀ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ; ਦਿਸਾਵਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਕੰਨ ਹਨ। ਪਾਤਾਲ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਉਸਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਤਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵ ਲਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਉਪਿੰਦਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ, ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੋਂ, ਵੈਸ਼ ਵੱਧ ਤੋਂ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਕਮਲ ਆਦਿ ਰੂਪ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਵਾ ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ ਤੋਂ, ਗਤੀ ਸੁਣਨ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਯਾਦ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਪੂਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤ ਤੇ ਅਵਿਅਕਤ ਰੂਪ ਦੀ ਕਥਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵਰਣੀ ਗਈ।