ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਦਿੱਸਿਆ ਵਸਤੂ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਪਕੜੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਦਿੱਸਦੀ ਤਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ, ਫਿਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਤੇਰੇ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ? ਸਾਡੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ? ਪਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਆਪਣੀ ਫ਼ਰਿਆਦ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ।” ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸਤਿਕਾਰ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹੇ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣੀ, ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਦ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਸਦੇ, ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਦਮਜਾ। ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਸਰਵੋਚ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ। ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰ, ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਸਰਵ ਲਕਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਦੱਸਣ ਦੁਆਰਾ ਸਾਨੂੰ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰ।” ਜਨਾਰਦਨ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਵੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੰਬਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰਾ ਵਾਹਨ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ। ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਤੈਨੂੰ ਢੋਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਅਤੇ ਵਰ ਦਾਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਸਰਵ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਰਵ ਵਿਅਾਪਕਤਾ ਦਾ ਵਰ ਦੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਭਵ ਨੂੰ ਰਥੀ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਦਾ ਰੋਲ ਸੌਂਪਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਆਤਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਾਰਵਤੀ, ਨੰਦਿਨ ਅਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਅਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਅੰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਭਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਜੀਵ। ਇਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਲਿਖੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਜਾਂ ਦੇਵ ਯਜਨ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹੇ, ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਾਏ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਨ, ਵਚਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ। ਜੋ ਭਾਰੀ, ਸੁਖਮ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਪਾਪ, ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਪਾਪ, ਵੱਡੀ ਉਲੰਘਣਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਈ ਰੋਗ ਜਾਂ ਅਸੁਭਾਗ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਉਹ ਅਤੁੱਲ ਧਨ, ਆਯੁ, ਯਸ਼, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਸਾੜ ਕੇ, ਵਿਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਕਿ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਨ, ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤਾਰਕਾ ਦਾ ਪੋਤਾ ਅਤੇ ਤਾਰਕਾ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਰਕਾਕਸ਼, ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ; ਕਮਲਾਕਸ਼, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ; ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ— ਉਹ ਸਭ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਅਤੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਭ੍ਰਮ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਵਾਸੀ ਸਮੇਤ, ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਤੱਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਤਿਤਵ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਦਾ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਉੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਲਿੰਗ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਲਿੰਗ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਰਵੋਚ ਸਿੱਧੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਦੇਵਤਾ, ਦੈਤਿਆ, ਅਤੇ ਦਾਨਵ—all ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯਕਸ਼, ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ, ਸਿੱਧ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਮਾਸ-ਭੋਜੀ, ਪਿਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਕਿਨਨਰ ਅਤੇ ਹੋਰ— ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਦਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਦੁਆਰਾ, ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆ। ਅਸੀਂ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਉਸ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਅਧੀਨਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਕਿ ਸਦਾ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਨ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪ੍ਰਣਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ੁਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਚ ਦੇਵਤਾ, ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਣਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ— ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਣਵਾਂ ਅਤੇ ਐਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਦੋ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਓਮਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਦੇ ਭਗਤ— ਫਿਰ, ਓਮਕਾਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਵ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ— ਤਿੰਨ ਗੁਣ, ਜੋ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ, ਸੁਖਮ ਤੱਤ, ਸਥੂਲ ਤੱਤ, ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ— ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਲ-ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ੁਧ ਕਰਕੇ, ਚੇਤਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਰ ਬਣਾਕੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਪর্শ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਸਮ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਭਸਮ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ— ਉਹ ਯੋਗੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਭਵ ਨੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਚ ਦੇਵਤਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਕੋਈ ਜੀਵ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿਚ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਹਰ ਕੰਮ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ, ਜੀਵ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸਿੱਧੀ, ਆਯੁ, ਧਨ, ਯਸ਼, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।