ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇਜ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਚਿੱਟੇ, ਕਾਲੇ, ਤੇ ਲਾਲ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ, ਸੋਮਾ ਸੀ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਬ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਵਸ਼ਟ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸੀ, ਆਠ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਠ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਵਾਰੀ, ਫਿਰ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਵਾਰੀ, ਫਿਰ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਵਾਰੀ, ਅਤੇ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਵਾਰੀ, ਫਿਰ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਪੰਜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਚੌਂਸਠ ਰੂਪ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਖਰ 'ਅ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਤੀਹ-ਦੋ ਤੱਤ ਹਨ, 'ਉ' ਅੱਖਰ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਸੋਲਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, 'ਮ' ਅੱਖਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਰਧ ਮਾਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਓਂਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ, ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਾਤਾਲ ਅਤੇ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ; ਉਹ ਅੱਠ ਤੀਰਥਾਂ, ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਪ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ ਹਨ—ਉਹ ਸਰਵ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਉਹ ਨੌਂ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੌਂ ਅਤੇ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅੱਠ ਵਾਰੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਠ-ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਚੌਂਸਠ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅੱਠ ਗੁਣ ਹਨ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਥਿਰ ਥਾਂ ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਲੇ ਵਿੱਚ, ਤਾਲੂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ, ਭ੍ਰੂ-ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਰੂਪ ਹੈ, ਅੱਗ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਛੱਤੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ, ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸਰਪ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਹੋਮ-ਕੁੰਡਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਿਨਾਕ-ਧਾਰੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਆਸਰਾ, ਅਤੇ ਸਦਿਓਜਾਤ ਹੈ। ਅਘੋਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤਤਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਤੀਹ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਅਨੰਤਤਾ ਦਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ, ਸੂਖਮ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕ-ਅੱਖੀ ਹੈ, ਇਕ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਕੰਠ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਤਹੀਣ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਅੰਤਹੀਣ ਹੈ, ਅੰਤ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ, ਵਿਅਪਕ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਨਿਰਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਰਥ ਅਤੇ ਲਕੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋਗ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋਗ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਛਿਲਕਾ ਰਹਿਤ ਚੌਲ, ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਧਾਰਣਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਧਾਰਣਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਾਰਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਦੋਵੇਂ ਹੈ; ਉਹ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਧਾਰਣਾ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਧਾਰਣਾ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਧੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ! ਅੱਜ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਉਠਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਸਲਾਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਪੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ? ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ, ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਰਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਮਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਬ। ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਪੁਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈਂ; ਅੰਬਿਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਦੀ ਫੌਜ ਬਣਾ ਕੇ ਤੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਰਥ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਚਮਕਦਾ ਤੀਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਾ ਨਿਕਲਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਲਈ। ਰਥ, ਰਥੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਹਰੀ, ਰੁਦ੍ਰ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਲਾਹ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਅੰਤਹੀਣ ਪੈਰ, ਅੰਤਹੀਣ ਬਾਂਹਾਂ, ਅੰਤਹੀਣ ਸਿਰ ਹਨ, ਤੂੰ ਅੰਤ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ; ਤੇਰੇ ਅਣਗਿਣਤ ਰੂਪ ਹਨ—ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਕਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਲਾਹ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ਰਵ ਅਤੇ ਭਵ ਹੈ; ਜੋ ਸਥੂਲ, ਸੂਖਮ, ਅਤਿ-ਸੂਖਮ, ਸੂਖਮ ਅਰਥ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਹੈ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਵਿਧਾਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਦਾਤਾ, ਸ਼ਾਸਕ, ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਵੇਦਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਦਾ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤ, ਮੱਧ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਹੇ ਭਵ। ਤੂੰ ਬਿਨਾਂ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈਂ, ਨ ਸ਼ੂਨ ਹੈਂ, ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਹੈਂ, ਲਿੰਗ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਲਿੰਗ ਹੈ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਹੈਂ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਿਰ ਵੱਢਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਆਦਿ ਦੇਵ ਦੇ ਯਜਨ ਰੂਪ ਨੂੰ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਨੱਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਝਟਕ ਦਿੱਤਾ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤੇਰੀ ਲੀਲਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਬ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਵਿਆ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਰੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ। ਤੂੰ ਇੱਕ ਹੈਂ, ਸਥੂਲ; ਇੱਕ, ਸੂਖਮ; ਇੱਕ, ਅਤਿ-ਸੂਖਮ; ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰੂਪ ਦੇ; ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਰੂਪ ਦੇ; ਇੱਕ ਦਿਸਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਕ ਧਿਆਨਯੋਗ—ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਹਕੀਕਤ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੀ ਹੀ ਹੈ।