ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਹਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਦਿਵਤਾ ਵੀ, ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਘਨਹਰ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਈਸ਼ਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਾਲੀ ਮਾਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਖੋਪੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸੀ ਜੋ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਹਾਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋਈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਣ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਖਾਲ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕਾਲੀ ਮਾਤਾ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਯਕਸ਼, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਨਾਗ-ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤੇ, ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਧੀ, ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਜੈਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ, ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਰਥ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਦੁਰਗਾ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਵਾਰ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਅੰਕੁਸ਼, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਪਾਸ, ਕੁਹਾੜੀ, ਚਕਰ, ਤਲਵਾਰ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ-ਅਸਤਰ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਰਸਤਾ ਸਾੜਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਪਰ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਸਤੇ ਚਲ ਪਈਆਂ। ਫਿਰ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਮੁੱਖ ਗਣਪਤੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਸ਼ੇਰਾਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਸਮੇਤ ਚਲੇ। ਉਹ ਪਲ੍ਹ, ਕਟਾਰੀਆਂ, ਢੰਡੇ, ਮੁਗਦਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿਸਦੇ ਹੋਏ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਦੇਵਤੇ, ਗਣਪਤੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਮਸਤਕ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਜੈਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ, ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੰਡ ਫੜ ਕੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹਨ; ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿੰਨੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਅਕਾਸੀ ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ, ਮਹੇਂਦਰ ਵਾਂਗ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਚਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਸੋਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਉਰਧਵ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਘੇਰਾ ਪਾ ਕੇ ਚਲੇ। ਵੱਡਾ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਵਾਸਤੇ ਆਗੇ ਵਧਿਆ। ਤੈਤੀਸ ਕੋਟਿ ਦੇਵਤੇ, ਫਿਰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਸੌ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਗਣਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਈਆਂ। ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ, ਰਥ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਗਣਪਤੀ ਚਾਨਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਗਿਰਿਰਾਜ ਦੀ ਧੀ, ਗੌਰੀ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜੀ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਭਵਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਉਰਜਾ। ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਮਾਤਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਚਾਮਰ ਫੜ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜੀ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਦੀ ਰੂਪ, ਭਸਮ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਅੰਬਿਕਾ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲਾ ਚਿੱਟਾ ਬੱਦਲ। ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਮৃদੁ ਰੂਪ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਜਾਂ ਮੇਰੂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ। ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟਾ ਛਤ੍ਰ, ਮਾਣਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਗਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਪੂਰਨ ਕਲਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਮਾਲਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਛਤ੍ਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਵਗ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਇੰਦਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅੱਗਨੀ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਬਿਕਾ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਨਗਰਾਂ ਵੱਲ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਚਲੇ। ਜੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਲਿਆ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਰਥ ਜਾਂ ਤੀਰ ਜਾਂ ਸੈਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿੱਥੋਂ? ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਵਿਖਾਵਾ ਕਿਉਂ?” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਪਿਨਾਕੀ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਸਿਰਫ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇੰਨਾ ਵਿਖਾਵਾ ਕਿਸ ਲਈ?” ਤਿੰਨ ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਣ, ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਣ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਠ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਮੇਰੂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਥ ਵਾਂਗ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਆਭਾ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਸਮੇਤ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਆਏ, ਤਦ ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਨਗਰੀਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਗਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਹੋਰ ਇਕ ਸੰਸਾਰ ਵਾਂਗ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਰਵਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਤੀਰ ਨੂੰ ਪਾਸੁਪਤ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮਹਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ, ਤਿੰਨ ਨਗਰ ਤੁਰੰਤ ਇਕ ਹੋ ਗਏ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਇਕ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਸਭ ਮਹਾਨਾਤਮਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਅੱਠ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉੱਚੀਆਂ ਜੈਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨਾਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।