ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਦੇਵਤਾ-ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਪ੍ਰਭੂ — ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਲੋਟਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀ — ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਊਂਟ ਸੁਮੇਰੂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿੱਖਾ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜਾ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਗਿਆ, ਤਾਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗਰੁੜ ਵੀ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਥੇ ਗਿਆ। ਸਿਧ, ਗੰਧਰਵ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਵਿਕਟਰੀ!' ਕਹਿ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯਮ, ਅਗਨੀ, ਕੁਬੇਰ, ਵਾਯੂ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਜਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਭਵ ਭੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਵੀਰਭਦਰ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਬਲਦ-ਰਾਜਾ 'ਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਰਥ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ — ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਨ ਸਮਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਹੋਰ ਮਹਾਦੇਵ ਵਰਗਾ — ਸ਼ਹਿਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ। ਪੱਛਮੀ-ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਥ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸਕੰਦ ਵੀ, ਸਿਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਰਗਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਥੇ ਗਿਆ। ਗਣੇਸ਼, ਵਿਘਨ-ਹਰਤਾ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਾਇਆ; ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਘਨ-ਹਰਤਾ ਦਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਾਨਾ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਕਾਲੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਤ ਦੀ ਕਾਲੀ ਛਾਂ ਵਰਗਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਲੈਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੋਪੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਹਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਮਹਾਂ-ਅਸੁਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀ ਕੇ ਮਸਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚੱਲੀ, ਅੱਖਾਂ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਮਸਤ ਭੂਤਾਂ ਤੇ ਦਲਾਂ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਲਪਟੀ ਹੋਈ, ਦਲ-ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਸਿਧ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਯਕਸ਼, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਨਾਗ-ਰਾਜ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤੇ, ਹਿਮਾਲਾ-ਪੁਤਰੀ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਤੇ 'ਵਿਕਟਰੀ!' ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਾਵਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਧੀਆ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ, ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਦਲਾਂ ਨਾਲ ਰਥ ਵੱਲ ਗਈਆਂ। ਦੁਰਗਾ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ 'ਤੇ ਸਵਾਰ, ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਖੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਗੋਡ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਫਾਂਸੀ, ਕੁਲਹਾੜ, ਚਕਰ, ਤਲਵਾਰ, ਤੇ ਸ਼ੰਖ-ਹਥਿਆਰ ਲੈਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਰਸਤਾ ਸਾੜਦੀ, ਜੁਆਨ ਪਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਚਲੀ। ਫਿਰ, ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ, ਦਲਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ੇਰਾਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਹਲ, ਛੁਰੀਆਂ, ਮੋਟਰ, ਗਦਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦਲਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਇੰਦ੍ਰ, ਪਦਮਾ-ਜਨਮ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਹੋਰ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਲਾਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਵਚਨਾ ਨਾਲ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੁਕੁਟ ਨਮਾਵਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੰਡ ਫੜ ਕੇ, ਜਟਾਓਂ ਨਾਲ, ਨੱਚਦੇ ਹਨ; ਸਿਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਲਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦਲਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਯੋਗੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਵਾਹਨ 'ਤੇ, ਮਹੇਂਦਰ ਵਾਂਗ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਕੇਸ਼ਾ, ਨਗਨ, ਮਹਾਕੇਸ਼ਾ, ਮਹਾਜ਼ਵਰਾ, ਸੋਮਵੱਲੀ, ਸਵਰਨਾ, ਸੋਮਪਾ, ਤੇ ਸੇਨਕ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ। ਸੋਮਧ੍ਰਿਕ, ਸੂਰਿਆਵਾਚਾ, ਸੂਰਿਆਪੇਸ਼ਣਕਾ, ਸੂਰਿਆਕਸ਼, ਸੂਰਿਨਾਮਾ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦੇਵਤਾ ਵੀ। ਪ੍ਰਕੁਡਾ, ਕਕੁਦੰਤਾ, ਕੰਪਨਾ, ਪ੍ਰਕੰਪਨਾ, ਇੰਦ੍ਰ, ਇੰਦ੍ਰਜਯਾ, ਮਹਾਬੀਰ, ਤੇ ਭੀਮਕਾ ਵੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਸੌ ਅੱਖ, ਪੰਜ ਅੱਖ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖ, ਵੱਡਾ ਪੇਟ, ਯਮ ਦੀ ਜੀਭ, ਸੌ ਘੋੜੇ, ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ — ਉਹ ਵੀ। ਦੋ-ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ-ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਪੰਜ-ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਦੋ-ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆ; ਮੁੰਡਾ, ਅੱਧਾ-ਮੁੰਡਾ, ਲੰਬਾ, ਭੂਤ-ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਪਿਨਾਕਾ ਧਾਰੀ। ਪਿਪਲਾ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਵਸਣ ਵਾਲਾ, ਅੰਗਾਰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਢਿੱਲਾ, ਢਿੱਲੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਜਨਮਾ, ਮੰਗਲ-ਸਰੂਪ। ਬੱਕਰੀ-ਮੂੰਹ, ਘੋੜੇ-ਮੂੰਹ, ਹਾਥੀ-ਮੂੰਹ, ਉੱਤੇ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ — ਇਹ ਸਾਰੇ, ਅਚਿੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਹਿਤ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ, ਸੋਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਉੱਤੇ-ਚਲਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਨ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਘੇਰੇ, ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਲਈ ਚਲੇ। ਤੈਂਤੀ-ਤਿੰਨ ਦੇਵਤੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੌ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆਏ। ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀਆਂ। ਦਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦਲ-ਪ੍ਰਭੂ, ਰਥ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਚੰਨਣ-ਮੁਕਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵੀ — ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗਿਰਿਜਾ — ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ, ਗੌਰੀ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਭਵ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਂਗ ਖੜੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੁਭ-ਸਰੂਪ ਦੇਵੀ, ਪਾਸ ਖੜੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਯਕ-ਪੁੱਛਾ ਪੱਖਾ, ਲੋਟਸ ਵਰਗੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਦਿੱਖੀ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਾਫ ਸਰੂਪ, ਰਾਖ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦਾ। ਇਕ ਰੇਂਬੋ ਵਾਲਾ ਅਕਾਸ਼, ਮੈਰੂ ਨਾਲ ਜਗਤ ਵਾਂਗ, ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਨਰਮ ਸਰੂਪ, ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ। ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਛਤਰੀ, ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ, ਚੰਨਣ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਚਕਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ। ਸ਼ਿਵ 'ਤੇ, ਲਾਲ ਮਾਲਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਪੜਾ, ਛਤਰੀ 'ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਰਤਨ-ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਵਗਦੀ। ਫਿਰ, ਇੰਦ੍ਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਗਨੀ ਤੇ ਹੋਰ, ਉਸ ਦੇ ਲੋਟਸ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ।