ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਲਈ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਰਥ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਰਥ ਦੀ ਘੰਟੀਆਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਸਨ, ਅੱਖਰਾਂ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਸਨ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਰਨ ਉਸਦੇ ਆਸਰੇ। ਉਸ ਰਥ ਦੀ ਹੱਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤਹੀਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਫਣ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਰਥ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਲੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ, ਜਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਤੇ ਹੋਰ ਝੰਡੇ ਉਸਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਚਾਰ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਉਸ ਰਥ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਉਤਮ ਨਦੀਆਂ ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਸਭ ਸਤਰੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਚੌਰੀਆਂ ਫੜ ਕੇ, ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਖੜੀਆਂ, ਰਥ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਤ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਸਨ; ਮਹਾਨ ਚਾਲਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਰਥ ਦੀ ਅੰਕੁਸ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਓਮ ਅੱਖਰ ਉਸਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੇ ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਹਾੜ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਉਸਦੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਬਣੇ। ਮਨ ਦਾ ਬਾਹਰਲਾ ਪਹਾੜ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰਣ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਉਸਦੇ ਨੱਕ ਹਨ। ਤਲ, ਕਪੋਟ, ਅਤੇ ਕਾਪੋਟ—ਹੇਠਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ—ਮਹਾ ਪਹਾੜ ਮੇਰੂ ਉਸਦਾ ਛਤਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਪਾਸੇ ਡੌਲ। ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਧਨੁ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਤੰਤੁ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ; ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਤ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਧਨੁ-ਤੰਤੁ ਵਜੋਂ ਇੰਦਰਧਨੁ ਬਣੇ। ਘੰਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਰਸਵਤੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ; ਤੀਰ ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੇ ਤੀਰ ਦੀ ਨੋਕ ਸੋਮਾ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੈ; ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ ਹਵਾ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਥ, ਧਨੁ, ਤੀਰ, ਚਾਲਕ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ—ਸਭ ਕੁਝ ਸਜਾ ਕੇ, ਭਵ ਨੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦੇਵੇ। ਮੁਨੀ, ਭਟ, ਤੇ ਨਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਦਾਤਾ, ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜਦੇ ਚਾਲਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ ਘੋੜੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਬਲਦ-ਰਾਜ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਅਗਲੇ ਪਲ, ਬਲਦ-ਰਾਜ ਫਿਰ ਗੁੱਟਿਆਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਤੀਰ ਫੜ ਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਰਥ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਫਿਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਮਹਾਨ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਾਇਆ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਿਹਾ: "ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਹਾਲਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਹੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਡਰੇ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨੋ-ਅਵਸਥਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ ਦਿੱਤੀ: "ਤੁਸੀਂ ਡਰੋ ਨਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ।" "ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਇਸ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਜੋ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਇਹ ਜੀਵ-ਹਾਲਤ ਸੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਮੇਰਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤਨ ਕਰੇਗਾ," "ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਜੀਵ-ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ—ਚਾਹੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ, ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਸਮਾਂ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪੂਰੀ ਨਿਯਮ-ਪਾਲਨਾ ਨਾਲ।" "ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾਏਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਉੱਤਮ ਤੇ ਦਿਵ्य ਵਰਤਨ ਕਰੋ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਕਿਹਾ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਜੀਵ ਹਨ। ਰੁਦ੍ਰ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੀਵ-ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਜੀਵ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਵਰਤਨ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵ-ਹਾਲਤ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰ ਕੇ, ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ—ਇਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਿਨਾਇਕਾ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਅਸਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਨ ਦੇ ਕੇ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ," "ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਅਸੁਰ—ਕੋਈ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।" ਇਸ ਲਈ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਿਵ੍ਯ ਕਾਰਜ ਲਈ, "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਤਦ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਡਰ ਕੇ, ਉਸ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਭੋਜਨ, ਪਾਨ, ਤੇ ਲੱਡੂਆਂ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਣੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਸਾਡੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਸਦਾ ਦੂਰ ਰਹਿਣ।" ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਸੁੰਘਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਵਿਨਾਇਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਲੀਡਰ, ਤੇ ਪਹਾੜ-ਰਾਜਾ ਦੀ ਧਨੁ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਚਲੇ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸਿਧਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਭੂਤ-ਗਣ, ਨੰਦੀ ਆਦਿ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਲਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ, ਨੰਦੀ, ਪਹਾੜ-ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਨਿਵਾਸ—ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਚਲੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਤਮ ਹਾਥੀ, ਬਲਦ ਤੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਲੀਡਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਗਣ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ। ਉਹ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਟੁੱਟ ਰੱਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਚਲੇ।