ਇੱਕ ਵਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਰਥ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਹੀਏ ਨੂੰ ਨक्षਤਰਾਂ ਨੇ ਗਹਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਜਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਛੇ ਮੌਸਮ ਉਸ ਦੇ ਪਹੀਏ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਥ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉਸ ਰਥ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਉਸ ਦੇ ਅਕਸਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮਾਊਂਟ ਮੇਰੂ ਉਸ ਰਥ ਦੀ ਨੀਂਹ ਸੀ, ਕੇਸਰਾ ਪਹਾੜ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਰਥ ਦੀ ਚਲਣ ਸਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਪਹੀਏ ਦੀ ਮਿਲਾਪ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਬੰਧੁਰਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਲਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤੀਲੀਆਂ ਹਨ, ਕਾਠਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਹਨ, ਪਿੰਨੀਆਂ ਅਕਸਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਛਣਕਣ ਦੇ ਪਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਹਨ। ਟਿਮਕਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਮਾਪ ਲਵਾ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਉਸ ਦੀ ਛਤਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਝੰਡੇ ਹਨ। ਧਰਮ, ਵੈਰਾਗ, ਅਤੇ ਦੰਡ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੜੀਆਂ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਵਨ ਉਸ ਦੇ ਜੋੜ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਹ ਅੱਗਾਂ ਉਸ ਦੇ ਧਾਤੂ ਹਨ। ਯੁਗ ਦੇ ਦੋ ਅੰਤ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਗਿਆਤ ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਛੜੀ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਸ ਦੀ ਛੜੀ ਹੈ। ਅਹੰਕਾਰ ਉਸ ਦਾ ਕੋਣ ਹੈ, ਤੱਤ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗਹਣੇ ਹਨ। ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਚਲਣ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਨ; ਵੇਦ ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਹਨ; ਅੰਗ ਉਸ ਦੇ ਗਹਣੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਛੇ ਉਪਵੈਦਿਕ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ ਹਨ। ਪੁਰਾਣ, ਨਿਆਯ, ਮੀਮਾਂਸਾ, ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਲਕੜੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਤਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਹਨ, ਅੱਖਰ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਸ਼ਰਮ ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਹੱਦ ਅੰਤਹীন ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰ ਫਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਦਿਸਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਧ੍ਯ ਦਿਸਾਵਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਹੀਏ ਹਨ; ਕਮਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੋਨੇ-ਜੜੇ ਝੰਡੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਚਾਰ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਉਸ ਦੇ ਰਥ-ਰੱਸੇ ਹਨ; ਗੰਗਾ ਸਮੇਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਦੀਆਂ ਹਰ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਰ ਲੈ ਕੇ, ਨਾਰੀ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਖੜੀਆਂ, ਰਥ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਤ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਅੱਗੇ ਪੈੜੀਆਂ ਹਨ; ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਪੂਜਨਯ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਅੰਕੁਸ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ 'ਓਮ' ਉਸ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਹਾੜ ਉਸ ਦੀ ਚੌਣੀ ਹੈ। ਮਨ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਪਹਾੜ ਅਸਮਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨੱਕਾਂ ਹਨ। ਤਲ, ਕਪੋਟ, ਅਤੇ ਕਾਪੋਟ—ਸਭ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ—ਮੇਰੂ ਮਹਾਂ ਛਤਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਪਾਸੇ ਦਾ ਡੋਲਕ ਹੈ। ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਪਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਉਸ ਦੀ ਤੀਰ-ਡੋਰੀ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਤ ਅਤੇ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਤੀਰ-ਡੋਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘੰਟੀ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਤੀਰ ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੀਰ ਦਾ ਸਿਰ ਸੋਮ ਹੈ। ਕਾਲ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੈ; ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹਵਾ ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ, ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ, ਸਾਰਥੀ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਭਵ ਨੇ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੰਗ ਲਈ ਸਜਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੇ ਨ੍ਰਿਤਯ ਕਰਦੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਵਰਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ, ਜੋ ਰਥ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਘੋੜੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਬਲਦ-ਰਾਜ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਅਗਲੇ ਪਲ, ਬਲਦ-ਰਾਜ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਘੁਟਣਾਂ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਫੜ ਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਰਥ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਫਿਰ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਤਦ, ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਿਹਾ: "ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਿਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ—ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਸਰਵ-ਦੇਵਤਾ, ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੀਵ-ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਡਰ ਗਏ। ਤਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨੋ-ਅਵਸਥਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੀਵ-ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾਵਾਂ!" "ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜੀਵ-ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ: ਜੋ ਕੋਈ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਜੀਵ-ਸਥਿਤੀ ਸੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਈ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇਗਾ," "ਉਹ ਜੀਵ-ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਚਾਹੇ ਬਾਰ੍ਹ ਸਾਲ, ਅੱਧਾ ਸਮਾਂ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ।" "ਜੋ ਕੋਈ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾਏਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਜੀਵ-ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ, ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾਵਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਤ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ।" ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਦਰਯ ਹੈ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ" ਕਹਿ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਜੀਵ ਹਨ। ਰੁਦ੍ਰ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੀਵ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਈ ਜੀਵ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ ਜੀਵ-ਸਥਿਤੀ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਪਾਪੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ—ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਤੀਜਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵਿਨਾਇਕ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਸੀ...