ਇਹ ਸਭ ਵਿਰਲੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰਿ ਨੇ ਸੰਤਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ, ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤਾ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਅਸੁਰ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦੇ; ਇਸ ਲਈ, ਰੁਦ੍ਰ—ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਹਨ। ਹਰਿ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ, ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਵੈਰੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕੌਣ ਹੈ?” ਉਹ ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਦਾ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਖੇਲ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਗੁਣ ਮਿਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਦ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੁ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਬਿਨਾਂ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਯੋਗ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਵੇਦ ਜਾਂ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਰੂਪ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਯਜਮਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਉੱਤਮ ਦੈਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਮਾਇਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹੈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਟਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂਂ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਆਖ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਭਾਲੇ, ਗਦਾ, ਕੁਟਾਰ, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਭ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਰੀ, ਜੋ ਸੰਘਾਰਕ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ: “ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਪੁਰੀਆਂ ਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਭੇਦ ਕੇ, ਖਤਮ ਕਰਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ।” ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵ ਤਿੰਨ ਪੁਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੁਕ, ਜੋ ਤਿਤਲੀ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਦੈਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਤੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਦੇਵਤੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਉਪਿੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਆਏ। ਡਰ ਕਾਰਨ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਿਆ, “ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ?” ਉਹ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਖਤਮ ਕਰੀਏ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਧਰਮ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।” ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਦੈਤ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਜੀਵਾਂ ਜਾਂ ਭੂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਸਕਦੇ; ਪਾਪ ਧਰਮ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠ ਹੈ।” ਇਹ ਸਦਾ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜ ਧਰਮ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੈਤ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਹਨ; ਜੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਵੀ ਕਰ ਲੈਣ, ਪਰ ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਤਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਤੇ ਵਾਧੂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਦੈਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਗੀ ਹਨ; ਹੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ— —ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗਾ।” ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਅਚੁਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੰਤ੍ਰੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਗ੍ਰੰਥ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇਹ ਮੋਹ ਮੂਲ ਗ੍ਰੰਥ ਸਿਖਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਸਨ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਵੇਦ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਨਰਕ ਇਥੇ ਹੀ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਿਖਾ ਕੇ, ਅਚੁਤ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: “ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰੀਆਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ; ਵੇਦ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਆਧਾਰਤ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ।” ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੋਹ ਮੂਲ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਗਿਆਨੀ, ਉਸ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਜਾਦੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਪੁਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੈਤ, ਵੇਦਕ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਰਮ ਛੱਡਕੇ, ਉਸਦੇ ਚੇਲੇ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ, ਸ਼ੰਕਰ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਬੈਠੇ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨਾਰਦ ਵੀ, ਉਸ ਮੋਹ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਮੰਤ੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਤੇ ਉਪਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ। ਉੱਥੇ, ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਫਲ ਮਿਲਿਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਉਹ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈਆਂ, ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਤੋਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ; ਅੱਜ ਵੀ, ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਚਲਣ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਘਟੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਔਰਤ ਲਈ ਮਾਂ, ਪਿਓ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਦੋਸਤ, ਸਾਥੀ, ਅਤੇ ਸਾਕ—all in all, ਪਤੀ ਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੋਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜੇ ਔਰਤ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਵੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਪਰ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਰਕ ਨੂੰ। ਇੱਕ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਧੁਰਾ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ।