ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸੱਚਾਈ, ਦਾਨ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਆਦਿ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ, ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਸੁਖ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਤ੍ਵਤ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ—ਭਜਨ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ; ਦਿਵ੍ਯ; ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ; ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਪ। ਅੰਧਕ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ—ਇਹ ਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਸ੍ਰੰਜਯ ਅਤੇ ਭਜਨ ਤੋਂ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਅਯੁਤਾਯੁ, ਸ਼ਤਾਯੁ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਕ੍ਰਿਤ—ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਰਾਜਾ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ ਨੇ ਉੱਚਤਮ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ, “ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ।” ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਭਰੂ, ਜੋ ਇੱਕ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਨੇਕਨਾਮੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ; ਪੁਰਾਤਨ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਦੂਰੋਂ ਸੁਣਦੇ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਓ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੀਏ। ਬਭਰੂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ; ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜ, ਫਿਰ ਸਠ, ਫਿਰ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਅੱਠ ਮਨੁੱਖ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਉਹ ਯਜਮਾਨ, ਦਾਨੀ, ਵੀਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ’ਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉੱਤਮ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭੋਜ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸਨ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਨੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਦ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ; ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੋਂ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਜਨਮੀ, ਜੋ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ। ਮਾਦ੍ਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵਮੀਢੁਸ਼ਾ ਸੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਨਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨੀ ਵੀ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਸਨ। ਅਨਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਘਨ ਸੀ; ਨਿਘਨ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਪਰਸੇਨਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ। ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦਾ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਦਿਲੀ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੀ; ਵਿਵਸਵਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਆਮੰਤਕ ਨਾਮਕ ਮਣੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਮਣੀ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋ ਗਈ; ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਪਰਸੇਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ— ਸਤ੍ਯਵਾਕ, ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ; ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤ੍ਯਕਾ ਸੀ। ਸ਼ਿਨੀ ਦਾ ਪੋਤਾ ਯੁਯੁਧਾਨਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਤ੍ਯਕੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਯੁਯੁਧਾਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸੰਗਾ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਣੀ; ਕੁਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਗੰਧਰ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੈਨੇਯਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵਾਰਸ਼ਣੀ ਯੁਧਾਜਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਵਫਲਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਵਫਲਕਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਰੋਗ ਦਾ ਡਰ ਸੀ, ਨਾ ਕਦੇ ਅਕਾਲ ਦਾ। ਸ਼੍ਵਫਲਕਾ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਗਾਂਦਿਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਚੁਣਿਆ; ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਕੁੜੀ ਕਈ ਸਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਪਰ ਜਨਮੀ ਨਹੀਂ; ਜਦ ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ, “ਤੁਰੰਤ ਜਨਮ ਲੈ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ! ਤੂੰ ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ?” ਗਰਭ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਗਾਂਦਿਨੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਜੇ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਗਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਵੇਂ, ਤਾਂ ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਜਨਮ ਲੈ ਲਵਾਂਗੀ।” ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਦਾਨੀ, ਵੀਰ, ਯਜਮਾਨ, ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਮਿਹਮਾਨ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੀ। ਸ਼੍ਵਫਲਕਾ ਅਤੇ ਗਾਂਦਿਨੀ ਤੋਂ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਅਕਰੂਰ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਦਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੈਵ ਦੀ ਧੀ ਰਤਨਾ, ਜੋ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਵਿਆਹ ਲਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ—ਉਪਮਨਯੂ, ਮਾਂਗੁਰਾ, ਵ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਜਨਮੇਜਯ। ਗਿਰਿਰਕ੍ਸ਼, ਉਪੇਕ੍ਸ਼, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ (ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ), ਧਰਮਭ੍ਰਿਤ, ਵ੍ਰਿਸ਼੍ਟਧਰਮ, ਗੋਧਨਾ ਅਤੇ ਵਰਾ ਵੀ ਜਨਮੇ। ਆਵਾਹਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਵਾਹਾ, ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਾ ਉੱਤਮ ਕੁੜੀ ਸੀ; ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਉਗ੍ਰਸੇਨੀ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਨ। ਦੇਵਵਾਨ ਅਤੇ ਉਪਦੇਵ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮਾਣਯੋਗ ਸਨ, ਜਨਮੇ; ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਤੋਂ ਚਿਤ੍ਰਕਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਚਿਤ੍ਰਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ: ਵਿਪ੍ਰਿਥੁ, ਪ੍ਰਿਥੁ, ਅਸ਼੍ਵਗ੍ਰੀਵ, ਸੁਬਾਹੁ, ਸੁਧਾ, ਸੂਕਾ ਅਤੇ ਗਵੇਕ੍ਸ਼ਣ। ਅਰਿ਷੍ਟਨੇਮੀ, ਅਸ਼੍ਵ, ਧਰਮਾ, ਧਰਮਭ੍ਰਿਤ, ਸੁਭੂਮੀ, ਬਹੁਭੂਮੀ, ਅਤੇ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ—ਸ਼੍ਰਵਿ਷੍ਠਾ ਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾ। ਅੰਧਕ ਤੋਂ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ—ਕੁਕੁਰਾ, ਭਜਮਾਨਾ, ਸ਼ੁਚਿ ਅਤੇ ਕੰਬਲਾਬਰਹਿਸ਼ਾ। ਕੁਕੁਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਸੀ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਤੋਂ ਸ਼ੂਰ ਜਨਮਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਕਪੋਤਰੋਮ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਲੋਮਕਾ ਸੀ। ਵਿਲੋਮਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਤੁੰਬੁਰੂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ; ਉਹ ਚੰਦਨਾਨਕਾ ਦੁੰਦੁਭੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਅਭਿਜਿੱਤ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁਨਰਵਸੂ; ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਜਨ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ, ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਦਾਨੀ, ਯਜਮਾਨ ਪੁਨਰਵਸੂ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਸੰਤਾਨ ਹੋਏ—ਆਹੁਕ ਅਤੇ ਆਹੁਕੀ—ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਆਹੁਕ ਤੋਂ, ਕਾਸ਼੍ਯ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ—ਦੇਵਕਾ ਅਤੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਰਾਜਾ ਦੇਵਕਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਨ: ਦੇਵਵਾਨ, ਉਪਦੇਵ, ਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਦੇਵਰਕ੍ਸ਼ਿਤ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼, ਆਪਣੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਗੁਣਾਂ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।