ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਧਿਆਇ ਕਰਕੇ, ਉੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕੁਝ ਮੁਕਤ ਯੋਗੀ ਬਣ ਗਏ; ਨ੍ਰਿਗਾ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਗਿਰਗਿੱਠ ਬਣ ਗਿਆ। ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ, ਯਮਬਾਲਾ ਤੇ ਰਣਧ੍ਰਿਸ਼ਟ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਧਰਮ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦਿਖਾਈ। ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਨਰਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਸੁਕਨਿਆ; ਆਨਰਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੋਚਮਾਨਾ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਰੋਚਮਾਨਾ ਤੋਂ ਰੇਵਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਰੇਵਾ ਤੋਂ ਰੈਵਤਾ; ਕਕੁਦਮੀ, ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਰੈਵਤਾ ਦੀ ਧੀ ਰੇਵਤੀ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਿਤਾਤਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਤੇ ਸਵ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸੀ। ਨਾਭਾਗਾ ਤੋਂ ਅੰਬਰੀਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਿਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਰਿਤਾ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਤਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਾ ਤੋਂ ਸੁਧਰਮਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਸ਼ਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਕਰੂਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰੂਸ਼, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਿਸ਼ਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਹੋਇਆ; ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਚ੍ਯਵਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਨਾਭਾਗਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਡਿਸ਼ਟਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਲੰਦਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ; ਭਲੰਦਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਜਵਾਹਨਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੀਰ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵਰਨਨਾ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਿਆਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਏਲਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ। ਐਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਭਗਤ ਤੇ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਟਵਕੰਤਕਾ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਸੀ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਾਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਾਲੇ, ਗੰਧਰਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਭਵਾ ਦੇ ਭਗਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਉਹ ਆਯੁ, ਮਯੁ, ਅਮਯੁ, ਵਿਸ਼ਵਯੁ, ਸ਼੍ਰੁਤਯੁ, ਸ਼ਤਯੁ, ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਵਿ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਆਯੁ ਦੇ ਪੰਜ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਭਾ (ਸਵਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ) ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੁਸ਼ ਪਹਿਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮਿਕ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਛੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਾਲੇ, ਜਨਮੇ। ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਧੀ ਵਿਰਾਜਾ ਤੋਂ, ਯਤੀ, ਯਯਾਤੀ, ਸਮਯਤੀ, ਆਯਾਤੀ, ਅੰਧਕ, ਤੇ ਵਿਜਯਤੀ—ਇਹ ਛੇ, ਸਭ ਪ੍ਰਸਿੱਧ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਤੇ ਯਯਾਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਯਤੀ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੰਜ ਵਿਚੋਂ, ਯਯਾਤੀ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਵੀਰ ਸੀ। ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਉਸ਼ਨਾਸ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਅਸੁਰ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੋਂ ਯਦੁ ਤੇ ਤੁਰਵਸੁ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਧਰਮਿਕ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਅਨੁ, ਤੇ ਪੁਰੂ ਜਨਮੇ। ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਰਥ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁਨਹਿਰੀ, ਦਿਵਿ, ਅਖੂਤ ਮਹਾ ਰਥ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਰਥ ਨੂੰ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਯਯਾਤੀ, ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਜੈਯ ਸੀ; ਉਹ ਭਵਾ ਦਾ ਭਗਤ, ਸ਼ੁਧ ਆਤਮਾ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕੀਤੀ। ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਵਦ੍ਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ। ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਾਜਾ, ਕੌਰਵ ਜਨਮੇਜਯਾ ਤਕ, ਪੁਰੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਰਾਜਾ ਪਰਿਖਸ਼ਿਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਰਥ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਗਰਗਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯਾ ਨੇ ਗਰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਕਰੂਰਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਲਿਆ; ਉਹ ਰਾਜਾ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਵਾਸ ਨਾਲ, ਇधर-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਨਾਗਰਿਕ ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾ ਮਿਲੀ; ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਰਾਮ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ, ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ੌਣਕ ਦੇ ਪਾਸ ਗਿਆ; ਇੰਦਰੈਤੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ। ਇੰਦਰੈਤੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਈ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਵਾਸ ਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਸਨਾਨ ਵਿਚ, ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਵਿ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਵਾਸੁ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਪਰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਭੀਮ ਨੇ, ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਰਥ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ। ਯਯਾਤੀ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਮਹਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਪੁਰੂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ, ਇਹ ਵਚਨ बोले। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਅਤੇ ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਧਰਮ, ਯਜਨਾ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਸ਼੍ਰਧਾ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।