ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਡੋਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼, ਅਕਲਪਨਯ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਇਹ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਰਾਖੀ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਲਕਸ਼, ਸਦਾ ਮੋਹ-ਰਹਿਤ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਕੇਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁੱਖ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਭੀਣ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਯਜਮਾਨ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਗਿਆ ਲਈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਲਕਸ਼ ਹੈ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗਿਆਂ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਪ੍ਰਭੂ ਤੰਦਿਨ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਘਾਤੀ ਹੋਵੇ, ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਚੋਰ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਨੈਤਿਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਆਸ਼੍ਰਿਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਮਾਂ, ਪਿਉ, ਵੀਰ ਜਾ ਗਰਭ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੰਧੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਭੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੀ ਤਿੰਨ ਸੰਧੀਆਂ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤ੍ਰਿਧਨਵਨ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਇਆ। ਤ੍ਰਿਧਨਵਨ, ਜੋ ਤ੍ਰੈਯਾਰੁਣ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ—ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਾਰਜ ਵਿਧੀਪੂਰਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਾਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਤ੍ਰੈਯਾਰੁਣ ਨੇ ਇਸ ਅਧਰਮੀ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ?" ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਚੰਡਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚੰਡਾਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਤਿਆਗੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉਥੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰਕੇ, ਨੇਕ ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਕੈਕੈਯ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਪੁੱਤਰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਜਣਿਆ। ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਬਹਾਦਰ ਰੋਹਿਤ। ਰੋਹਿਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਹਰਿਤਾ, ਤੇ ਧੁੰਦਹੁ ਹਰਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਧੁੰਦਹੁ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਵਿਜਯ ਤੇ ਸੁਤੇਜਸ। ਵਿਜਯ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਚਕ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਰੁਚਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਰਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਹੂ ਜੰਮਿਆ। ਬਾਹੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਸਗਰ, ਜੋ ਪਰਮ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਸਗਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ—ਪ੍ਰਭਾ ਤੇ ਭਾਨੁਮਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਔਰਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਔਰਵ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਵਰ ਦਿਤੀ—ਇੱਕ ਨੂੰ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ। ਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਲਏ, ਤੇ ਭਾਨੁਮਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਸਮੰਜਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਖੋਦਦੇ ਹੋਏ ਵਿ਷ਣੂ ਦੇ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ। ਅਸਮੰਜਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਲੀਪ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਦਿਲੀਪ ਤੋਂ ਭਗੀਰਥ। ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆਇਆ। ਭਗੀਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਸ਼੍ਰੁਤ। ਸ਼੍ਰੁਤ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੀ ਨਾਭਾਗ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਭਗਤ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਨਾਭਾਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਬਰਿਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ ਜੰਮਿਆ। ਨਾਭਾਗ ਤੇ ਅੰਬਰਿਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ ਦਾ ਬਹਾਦਰ ਪੁੱਤਰ ਅਯੁਤਾਯੁ ਸੀ; ਅਯੁਤਾਯੁ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਰਿਤੁਪਰਣ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ ਰਿਤੁਪਰਣ, ਜੋ ਨਲ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਵਿਦਿਆ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਨਲ, ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਵਿਰਸੇਨਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਉਹ ਰਿਤੁਪਰਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਰਵਭੌਮ ਬਣੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਾਸ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਸੁਦਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੌਦਾਸ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦਾ, ਜਾਂ ਮਿਤ੍ਰਸਹਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਮਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। ਅਸ਼ਮਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਮੂਲਕਾ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਰਾਮ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਵਧੀਆ ਕਵਚ ਪਹਿਨਦਾ ਸੀ। ਮੂਲਕਾ ਦਾ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤਰਥ ਸੀ; ਸ਼ਤਰਥ ਤੋਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਇਲਾਵਿਲਾ ਜੰਮਿਆ। ਇਲਾਵਿਲੀ ਮਹਾਨ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਧਸ਼ਰਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਜੰਮਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੰਸ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਝਲਕ ਛੱਡੀ।