ਗਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਲੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜੋ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨੀਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਭਾਵਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ 'ਤੇ ਮੱਧ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਯੋਗ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਹੈ—ਆਤਮਾ ਲਈ ਸਾਰੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ; ਇਹ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨ ਇੱਕ-ਟਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਜੋ ਆਪ-ਅਨੁਭਵ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵੀ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਇਹ ਕਿਰਪਾ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯੋਗ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਿਰਵਾਣ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਦੀ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਗਿਆਨ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਸਦਾ ਦਫ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਨਾਲ ਯੋਗ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੋਗ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਏ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਹੈ; ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਅੱਠ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਯਮ, ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ, ਤੀਜਾ ਆਸਨ, ਚੌਥਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ, ਪੰਜਵਾਂ ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ, ਛੇਵਾਂ ਧਾਰਨਾ, ਸੱਤਵਾਂ ਧਿਆਨ, ਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਸਮਾਧੀ ਹੈ। ਯਮ austerity ਤੇ restraint ਹਨ; ਯਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਣ ਅਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਦੇ ਮੂਲ ਸਚਾਈ, ਅਚੋਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਤੇ ਅਪਰਿਗ੍ਰਹ ਹਨ; ਯਮ ਨਿਯਮ ਦੀ ਨਿਭ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਹਿੰਸਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਦੇਖਿਆ, ਸੁਣਿਆ, ਅਨੁਮਾਨਿਆ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਕਹੋ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਓ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਬਾਰੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣੇ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਸਮਝ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ—ਇਹ ਵੀ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਵਸਤੂ, ਚਾਹੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਮਨ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਬੋਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ—ਇਹ ਅਚੋਰੀ ਹੈ। ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕਾਮ-ਕ੍ਰਿਆ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਨਿਯਮ ਵੈਖਾਨਸ, ਵਿਦਾਰ, ਵਿਆਹ-ਸ਼ੁਦਾ ਤੇ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤ ਲਈ ਵੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਭੋਗ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ—ਮਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਹੈ। ਸੰਭੋਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਹਿੰਸਾ ਵੀ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲਏ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਥੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਤੋਂ ਸਦਾ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ; ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮਨ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੇ ਪਖਾਣਾ ਦੀ ਉਤਸਰਜਨ ਸਮੇਂ, ਮਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਸਮੇਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ। ਮਹਿਲਾ ਜਿਵੇਂ ਜਲਦੀ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਘੀ ਦਾ ਘੜਾ; ਇਸ ਲਈ, ਮਹਿਲਾ ਨਾਲ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕਦੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਇਸ ਲਈ, ਮਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਵੈਰਾਗਯ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਛਾ, ਇੱਛਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਭੋਗ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀ; ਜਿਵੇਂ ਘੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਵੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਸਦਾ ਵੈਰਾਗਯ ਤੇ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਤਿਆਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰਤਾ ਤਿਆਗ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਵੈਦ ਤੇ ਸ੍ਰੁਤਿ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਐਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਕਰਮ, ਸੰਤਾਨ ਜਾਂ ਧਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲਏ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਵੈਰਾਗਯ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਿਯਮਤ ਸਮੇਂ abstinence ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਮਾਂ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਨਿਯਮਾਂ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਸ਼ੁਚਿਤਾ (ਪਵਿੱਤਰਤਾ), ਯਜ, ਤਪ, ਦਾਨ, ਵੇਦ ਦਾ ਪਾਠ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਯਮ। ਵ੍ਰਤ, ਉਪਵਾਸ, ਮੌਨ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ—ਇਹ ਦਸ ਨਿਯਮ ਹਨ; ਅਪਰਿਗ੍ਰਹ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਤਪ—ਇਹ ਵੀ ਹਨ। ਜਪ, ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤੀ, ਆਸਨ (ਜਿਵੇਂ ਪਦਮ ਆਸਨ), ਆਦਿ; ਬਾਹਰੀ ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ, ਬਾਹਰੀ ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਅਭਿਆਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ ਨੂੰ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ੁਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮਲ ਕੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ। ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸ਼ੁਧ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦ ਹੋਏ ਪੌਦੇ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵੈਰਾਗਯ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮਲ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਸਫਲਤਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਸ਼ੁਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਲਾਭਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਤਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਂ ਹੈ। ਵੇਦ ਦਾ ਪਾਠ ਜਪ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਣਵ ਦਾ ਜਪ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਬੋਲ ਕੇ (ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ), ਫੁਫਕਾਰ ਕੇ (ਉੱਚਾ), ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ (ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ)। ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਪ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤੀ ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਪੱਕੀ ਭਕਤੀ ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਦ ਉਹ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲੱਗਣ, ਤੁਰੰਤ ਰੋਕ ਲੈਣਾ—ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।