ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚਕ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲੇ ਮਨੁ ਦੇ ਨੌ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਮਾਨ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇੱਛਵਾਕੁ, ਨਭਾਗ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੁ, ਸ਼ਰਯਾਤੀ, ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ, ਨਭਾਗ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਕਰੂਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਸ਼ਧ੍ਰਾ ਹਨ। ਇਹ ਨੌ ਪੁੱਤਰ ਮਨੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਲਾ, ਮਨੁ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਸੰਤਾਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਬਣੀ। ਇਲਾ ਨੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਨਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਪੁਰਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪਰ, ਜਦ ਉਹ ਇਕ ਝਾੜੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਦ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਫਿਰ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਵੰਸ਼ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਚਲ ਸਕੇ। ਇਛਵਾਕੁ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਨਾਲ ਇਲਾ ਨੇ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਲਾ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪੁਰਸ਼ ਰਹੀ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਬੁਧ ਦੇ ਘਰ ਰਹੀ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਇਲਾ ਨੇ ਬੁਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਆਇਲਾ, ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਪੁਰੂਰਵਾਸ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਵੰਸ਼ ਦਾ ਅਗਵਾਨ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਇਛਵਾਕੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਉਤਕਲਾ, ਗਯਾ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾਸ਼ਵ। ਉਤਕਲਾ ਦਾ ਰਾਜ ਉਤਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸੀ; ਵਿਨਤਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ; ਗਯਾ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਗਯਾ, ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਇਛਵਾਕੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਦੀ ਕੋਈ ਧੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ; ਪਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨਾ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ। ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਇਛਵਾਕੁ ਨੂੰ ਮਾਨਵੇਯਾ ਨਾਮਕ ਸੰਤਾਨ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਲਕੜ ਹਨ; ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਧੀਰਜਵਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਤੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਕੁਤਸਥਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਕੁਤਸਥਾ ਤੋਂ ਸੁਯੋਧਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਿਥੁ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਾ ਰਾਜਾ ਹੋਏ; ਵਿਸ਼ਵਕਾ ਤੋਂ ਅਰਦ੍ਰਕਾ, ਅਤੇ ਅਰਦ੍ਰਕਾ ਤੋਂ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ। ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਮਾਂਧਾਤ੍ਰ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪੁਰੁਕੁਤਸਾ, ਅੰਬਰਿਸ਼, ਅਤੇ ਮੁਚੁਕੁੰਦ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਅੰਬਰਿਸ਼ ਦਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਸੀ; ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਹਰਿਤਾ, ਅਤੇ ਹਰਿਤਾ ਤੋਂ ਹਰਿਤਾ ਵੰਸ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਇਹ, ਅੰਗੀਰਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ (ਦਵਜ) ਹੋਕੇ ਖਸ਼ਤਰੀ ਬਣੇ। ਪੁਰੁਕੁਤਸਾ ਦਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਤ੍ਰਸਦਦਸਯੁ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੰਭੂਤਿ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਵਿ਷ਣੁਵ੍ਰਿਦਧਾ, ਅਤੇ ਵਿ਷ਣੁਵ੍ਰਿਦਧਾ ਤੋਂ ਵਿ਷ਣੁਵ੍ਰਿਦਧਾ ਵੰਸ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਵੀ ਅੰਗੀਰਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖਸ਼ਤਰੀ ਬਣ ਗਏ। ਸੰਭੂਤਿ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਅਨਰਣਯਾ ਸੀ। ਅਨਰਣਯਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਹਰਯਸ਼ਵ। ਹਰਯਸ਼ਵ ਤੋਂ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਵਸੁਮਾਨਸ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਧਨਵਨ, ਜੋ ਦਿਵਯ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਤੰਡਿਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਬਣਕੇ, ਤ੍ਰਿਧਨਵਨ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਭਵਨ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਹੋਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਧਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਧਰਮਵਾਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੰਡਿਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਦੱਸੇ; ਤੰਡਿਨ ਨੇ ਵੱਡੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਸ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ (ਦਵਜ) ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਗਣਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਪਾਇਆ; ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉਹ ਜੋ ਤੰਡਿਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਜਾਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਤੰਡਿਨ ਨੇ ਉਚਾਰੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮੇ। "ਸੂਤ ਜੀ, ਜੋ ਵਚਨ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉਚਾਰੋ।" "ਹੇ ਨਿਭਾਊ, ਹਰਾ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਅਠ ਨਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਅਤੁਟ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੁਣੋ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਜਾਪ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਗਣਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਪਾਇਆ: "ਓਮ! ਨਿਭਾਊ, ਦ੍ਰਿੜ, ਪ੍ਰਭੂ, ਚਮਕਦਾਰ, ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਰਵੋਤਮ।" "ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਵ; ਜਟਾਧਾਰੀ, ਦੰਡਧਾਰੀ, ਚੂੜਾ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਵਾਲਾ।" "ਹਰੀ, ਮਿਰਗ-ਨੇਤ੍ਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਕਰਮ ਤੇ ਸੰਨਿਆਸ, ਸ਼ਾਂਤ-ਚਿੱਤ, ਨਿਤ, ਤੇ ਅਟੱਲ।