ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਗਵਤੀ ਭਵਾਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੰਦੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਅਰਧਚੰਦ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਦੇਵ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦਾਨਵ, ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ?" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਕਤਿ ਦੇ ਭਗਤ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਦਿਵਯ ਰਥ ਵਿੱਚ, ਚਹੁੰ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠਿਆ ਦੇਖਿਆ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਝੁਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੜੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸ਼ਕਤਿ, ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਵੇਖ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਅਜੇ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ।" "ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਵਤੀ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰ।" ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਸ਼ਕਤਿ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰਾ, ਉਮਾ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਪਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਮਹਾਭਾਗਵਤੀ ਅਤੇ ਭਗਵਤੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਪੁੱਤਰ, ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਾਸ਼ਰ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਉਜਵਲ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਦੋਂ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ।" "ਹੇ ਪਰਾਸ਼ਰ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿਕ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਜ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਲਿਆ।" "ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਾਂ ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਮੇਰੀ ਖਾਤਿਰ।" "ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਵੰਸ਼ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਬਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਰਮੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਗਤਪਤੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਚੁਣਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਯਮੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੋਣੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ-ਸ਼ੋਭਿਤ, ਸ਼ਾਕਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ। ਫਿਰ, ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਕਾਮ ਅਤੇ ਅੰਧਕ ਦੇ ਸੰਹਾਰੀ ਹਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਕਤ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਜਰੀਏ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਫਿਰ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਸਨ, ਸਾਧੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪਿਆਰੇ, ਹੁਣ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਛੱਡ ਦੇ। ਇਸ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ।" "ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਕ੍ਰੋਧ ਮੂਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।" "ਕੌਣ ਕਿਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ? ਹਰ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਭੁਗਤਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੰਚਿਤ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਦੁੱਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਮ ਅਤੇ ਤਪ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਛੱਡ ਦੇ।" "ਆਪਣਾ ਇਹ ਯਜ্ঞ ਰੋਕ ਦੇ; ਖਿਮਾ ਹੀ ਸੱਚੇ ਧਰਮੀਆਂ ਦਾ ਗੁਣ ਹੈ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਕਤ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਯਜ्ञ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਸਾਧੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਪੁੱਤਰ ਪੁਲਸਤਿਆ ਯਜ্ঞ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਆਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਲ ਨਾਲ ਅਰਘਿਆ ਕਰਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਸਨ ਸਵੀਕਾਰਿਆ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਉਥੇ ਖੜੇ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਵੱਡੀ ਵੈਰਤਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਖਿਮਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੇਗਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕ੍ਰੋਧ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਤੂੰ ਪੁਰਾਣ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਕਰਤਾ ਬਣੇਂਗਾ।" "ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਰਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਸਮਝੇਂਗਾ, ਚਾਹੇ ਕਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।" "ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਸੰਦੇਹ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪੁਲਸਤਿਆ ਜੋ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਛੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਪੁਰਾਣ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਾਣ ਸੰਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵਸੀਸ਼ਠਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ। ਹੇ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ, ਜੋ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੌਂ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਸੂਰਿਆ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰ। ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਆਦਿਤਿਆ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਆਦਿਤਿਆ ਦੀ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਫਿਰ ਚੌਥੀ ਹੋਈ। ਸੰਜਨਾ, ਰਾਜਨੀ, ਪ੍ਰਭਾ ਅਤੇ ਛਾਇਆ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਧੀ ਸੰਜਨਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਨੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਯਮ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ, ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਰੇਵਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਆਦਿਤਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਤਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸੰਜਨਾ ਨੇ ਛਾਇਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਛਾਇਆ ਨੇ ਭਾਸਕਰ ਤੋਂ ਸਾਵਰਣੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸ਼ਨੀ, ਤਪਤੀ ਅਤੇ ਵਿ਷ਟੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਛਾਇਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲ ਮਨੁ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਮਤਾ ਦਿਖਾਈ। ਪਹਿਲੇ ਮਨੁ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਿਆ, ਪਰ ਯਮ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ...