ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਰਮ ਕਰੁਣਾਮਈ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬਾਰੰਬਾਰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ, “ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਰੁਦ੍ਰ!” ਚੀਕਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋ ਪਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਭਾਵੁਕਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਉਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਵੇਖੋ, ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਕਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।” ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਪਾਰਾਸਰਾ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁੱਖ ਦੀ ਲਹਿਰ ਛਾ ਗਈ, ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਮਾਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਸ ਮੁੰਡੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਦਿਖਾਓ, ਜੋ ਕੁਝ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਉ।“ ਉਮਾਂ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਵਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਇਸ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਲੇ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਵਰੂਪ ਦੇਖਣ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” ਫਿਰ, ਨੀਲਲੋਹਿਤ ਭਗਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਣ, ਰੁਦ੍ਰ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਦਿਆਨੁਭਵ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਦਿਲ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ‘ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਭਵਾਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੰਦੀ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅਰਧਚੰਦ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ, ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਦੈਤ, ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?” ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਸਨ, ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਦਿਵਯ ਰਥ ‘ਚ, ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਮੁਖ ਕਰਕੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਧਾਰੀ ਦੇਵ, ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਤੇ ਉਮਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਅਜੇ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।” “ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਰੁੰਦਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖੋ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੁਭ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰੋ।” ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰਾ, ਉਮਾ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਪਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਭਗਤੀਵਾਨ ਅਰੁੰਦਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। “ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਪਰਾਸ਼ਰ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਉਜਲਾ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਅਜੇ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿਕ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਜ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ, ਮੇਰੇ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਰੁੰਦਤੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਵੰਸ਼ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਬਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਰਮੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਗਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਹੀ ਵਰ ਲਵਾਂਗਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਾਂ ਸਮੇਤ, venerable ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ-ਮੁਕੁਟਧਾਰੀ, ਸ਼ਾਕਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਕਾਮ ਤੇ ਅੰਧਕ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਕਤ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਵਿਲੀਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਾਣਣ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਧਰਮਗ੍ਯ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਬਸ, ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਵਧੀਕ ਕ੍ਰੋਧ ਛੱਡ ਦੇ, ਇਸ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਗੁੱਸਾ ਮੂਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ? ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੰਚਿਤ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁੱਸਾ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਤਪ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਦੁਖੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਦਹਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ। ਆਪਣਾ ਯਜ੍ਯਾ ਰੋਕ ਦੇ; ਧੀਰਜ ਤੇ ਖਿਮਾ ਹੀ ਸੱਚੇ ਧਰਮੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ।” ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਕਤ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਯਜ੍ਯਾ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, venerable ਵਸੀਸ਼ਠ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਲੱਸਤਯ ਯਜ੍ਯਾ ਤੇ ਆਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਵੋ ਆਸਨ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਪੁਲੱਸਤਯ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਖੜੇ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਵੱਡੀ ਵੈਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਿਮਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੇਂਗਾ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਤੂੰ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਪੁਰਾਣ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਬਣੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ, ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ ਜਾਂ ਉਦਾਸੀਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪਰਮ ਤਤ੍ਵ ਨੂੰ ਜਾਣੇਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਰਮ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਸੰਦੇਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, venerable ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਨੇ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ।