ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਭਰ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ, ਸੂਤ ਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ, ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਨਿਗਲ ਲਿਆ? ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰੁਧਿਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਨਿਗਲ ਲਿਆ। ਇਹ ਰੁਧਿਰਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਹਵਨ ਦਾ ਭੋਗ ਵੀ ਖਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਧਰਮਗ੍ਯਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਵਲੋਂ ਨਿਗਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਬ ਉਠਿਆ। ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ 'ਪੁੱਤਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪੁੱਤਰ' ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਰੁੰਦਤੀ ਸਮੇਤ, ਦੁਖ ਵਿਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਵੰਸ਼ ਪਰੰਪਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਜੀਵਾਂਗਾ।' ਉਹ, ਜਗਤ ਦੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਆਤਮਗ੍ਯਾਨੀ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਜੂ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਪਰ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦਾ-ਡੁਲਦਾ, ਸੁੰਦਰ ਗਲ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਮਲ-ਜਿਹੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਰੋਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਗਈ। ਫਿਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਪੁੱਤਰਾ-ਵਧੂ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਰੋਦੀ ਹੋਈ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਕੋਲ ਆਈ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ, "ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਸੰਭਾਲੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕੋ। ਹੇ ਮਹਾਨ, ਇਹ ਰੂਪ ਨਾ ਛੱਡੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰੇਗਾ, ਅਜੇ ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮਣਿਸ਼ਠ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੀ ਵਧੂ, ਆਪਣੇ ਸੱਸੁਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਨਮ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਛਦੀ ਹੈ। ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਸੱਸੁਰ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਅਰੁੰਦਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਧੂ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਵਧੂ ਦੁਖ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਰੁੰਦਤੀ, ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਜੂ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਰੋ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਿਵੇਂ ਚੌਹਾਂ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿ਷ਣੂ ਦੇ ਨਾਭੀ-ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਬੱਚਾ ਇੱਕ ਰਿਕ (ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰ) ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਰ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਣ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹਰੀ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਸਾਗਰ ਹੈ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, "ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਰਿਕ ਤੇਰੇ ਪੋਤੇ ਦੇ ਕਮਲ-ਮੁਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਮੁਨਿ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਵੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਠੋ।" "ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਅਜੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ ਪਰੰਪਰਾ ਬਚ ਜਾਵੇਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦਇਆਲੂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਉਥੇ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ, ਲੋਟਸ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਦਿੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵਧੂ ਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਇਆ। "ਹਾਏ ਪੁੱਤਰ, ਪੁੱਤਰ!" ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦੁਖ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਅਰੁੰਦਤੀ ਨੂੰ ਰੋਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, "ਆ, ਆ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ! ਵੇਖ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਏਗਾ।" "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਵਾਂਗਾ," ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੋਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਰੁੰਦਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਧੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਟ 'ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਦ 'ਚ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ noble ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਘਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਈ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਅਰੁੰਦਤੀ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਦੋਵੇਂ, ਕੱਪ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨ ਵਧੂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭੁਲਾਈ ਹੋਈ, ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮਲ-ਜਿਹੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰਿਆ? ਕੀ ਤੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਅਨਮੋਲ ਲੜੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਦੱਸ, ਹੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ?" "ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੂੰ ਵੇਖੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੱਖੇਗੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਸੰਭਾਲ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਧੂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਰੁੰਦਤੀ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਇਸ ਮੁਨਿ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੀ ਨਰਸ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਭਲਾ ਹੈ, ਕਰ।" "ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨਿ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਚਾਹੇ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਾਂਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਖ ਵੀ ਮਿਲਿਆ, ਦੁੱਖ ਵੀ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮੁਨਿ; ਮੈਂ ਦੁਖ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਹਾਂ।" "ਹਾਏ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਚੰਭਿਤ ਦੇਖਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਦੁੱਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਚਾਰਯ।" "ਫਿਰ ਵੀ, ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਔਰਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਪਿਤਾ, ਮਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤਾ, ਅਤੇ ਸੱਸੁਰ—ਇਹ ਔਰਤ ਲਈ ਸੱਚੇ ਸਬੰਧੀ ਨਹੀਂ; ਪਤੀ ਹੀ ਸੱਚਾ ਸਬੰਧੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।