ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਇਕ ਅਦਭੁਤ ਮਹਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਅਲੌਕਿਕ ਮੀਨਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਥੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਸਿੰਘਾਸਨਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਭਾਗੇ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਰਵ ਜੀ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਉਸ ਮਹਲ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਘਰਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਸੁੰਦਰ ਮੰਡਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦਰ ਅਤੇ ਸੂਰ, ਹਾਥੀ, ਸਿੰਘ, ਰਿੱਛ, ਬਾਘ, ਊਠ ਤੇ ਬਾਂਦਰ ਆਦਿ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਗਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਲੂ ਵਾਲੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਹਿਰਣ ਅਤੇ ਊਠ ਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਮਥ ਗਣ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਹਨ। ਉਹ ਔਖੇ, ਹਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਮਹਾਨ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਉਹ ਥਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ; ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਸਦਾ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਝੰਜ, ਸ਼ੰਖ, ਮ੍ਰਦੰਗ, ਭੇਰੀ, ਡਿੰਡੀਮਾ ਅਤੇ ਗੋਮੁਖਾ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ, ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਠਹਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਹਾਦੇਵ, ਪ੍ਰਮਥਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਪ੍ਰਮਥਾ, ਸਿੱਧ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚੋਟੀ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਦਾ ਮਹਾਨ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਮਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਹਰਾ ਨਾਲ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਲਿਨੀ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਸੁਹਾਵਣੀ ਛੁਹ, ਤੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨੀਲੇ ਬੈਰਿਲ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਕਮਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁਮੁਦ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆਨਗਨਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਵ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ ਅਤੇ ਕਿਨਰ ਛੁਹਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਭਵ ਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਬੈਰਿਲ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਸ਼ੰਕਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਨੰਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਨੰਦਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਅੰਬਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਰੁਦਰਪੁਰੀ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਥੇ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਬਾ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਬਾ ਨਾਲ ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਥਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਰਵ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਹਰ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਧੀਆਂ ਉੱਤੇ—ਹਰ ਥਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ, ਝੀਲਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆਂ। ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੱਖਣੀ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ, ਪੱਛਮੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਜੋ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਸੋਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ, ਹਵਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾਂਦੀ ਹੋਈ, ਅਮਰਤਾ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਨਣਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਂਠੀ ਚੌਂਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਉੱਚੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਵੱਡਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕੰਠ ਦਾ ਖੇਡਣ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਥੇ ਸ਼ਰਵ ਅੰਬਾ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤੱਕ ਖੇਡਦੇ ਹਨ; ਉਥੋਂ ਮੰਗਲਮਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਾਣੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਚਾਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਦੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਟਾਪੂਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਅਣਗਿਣਤ ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੇਤੁਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਾਲੇ ਹਨ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੈਕਫਰੂਟ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਰੰਗਦਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਭਦਰਾਸ਼ਵਾ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਕਾਲੀ ਅੰਬ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਮਣਕ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਵਟ ਦੇ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਇਕ ਲੱਖ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ, ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।