ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਣੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਜਨੋ! ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਇੱਥੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀ, ਜੋ ਸਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਨੀਲਲੋਹਿਤ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਧਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁਦ੍ਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਘ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਇਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਚੌਦਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਢੱਕ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸਨ, ਤਾਂ ਪਿਤਾਮਹਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤਿੰਨ ਅੱਖ ਵਾਲਿਆਂ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਿਆਂ!" ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਲੰਮੇ, ਛੋਟੇ, ਬੌਨੇ, ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਸ਼ਕ, ਸਦਾ ਲਈ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ। ਉਹ ਦੁਅਲਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਰਬਜਨਾਤਮਾ, ਭਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਇੰਝ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਭਵ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬੋਲੇ: "ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵ! ਤੁਸੀਂ ਅਜੋਕੇ ਜੀਵ ਨਾ ਬਣਾਓ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਜੋ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਜੀਵ ਬਣਾਓ ਜੋ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ।" ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੀ ਅਵਸਥਾ ਐਸੀ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੀਵ ਬਣਾਓ।" ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਚੌਹਾਂ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਿਆ—ਇਹ ਚਲਦੀਆਂ ਤੇ ਅਚਲਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਸਥਾਣੁ (ਅਡੋਲਤਾ) ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈ। ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਇਹ ਹੈ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ। ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਦਇਆਲੂ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਕਰ, ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੈਰਾਗੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ 'ਸ਼ਮ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰਕ ਡਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਵੈਰਾਗਤਾ, ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਆਹਿਸਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੈਰਾਗਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਣਾ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ, ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗਤਾ ਦੀ ਮਿਲਾਪ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਧਰਮ, ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗਤਾ ਤੇ ਆਧਿਕਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਹੀ ਹਨ। ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਪਿਨਾਕੀ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋਣ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਅਠਾਈਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਰੋੜਾਂ ਨਰਕ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਪੀ ਤੜਫਦੇ ਹਨ—ਉਹ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪੁਰੁਹੂਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਣਵ ਲੋਕ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਾਲਰੁਦ੍ਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਜੋਗੁਣ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ; ਸਤੋਗੁਣ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਿਰਗੁਣਤਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ। "ਕਿਸ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ? ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ? ਅਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।" ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਵ ਦੀ ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਮੂਲ ਦੀ ਗੁਪਤ ਕਥਾ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਨੇ ਵੇਖੀ। ਯੋਗੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮ ਵੈਰਾਗਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਯੋਗ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਆਦਿ। ਉਹ ਦਇਆ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਰਕ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ, ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਸਤ੍ਯ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਯੋਗ ਬਾਰੇ ਬੋਲ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ! "ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਵੇਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ?" ਇਹ ਕਥਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੈਲਾਦਿ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਆਓ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੁਣਣ। ਵਿਆਸ ਦੇ ਅਵਤਾਰ, ਇੰਝ ਹੀ, ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਯੋਗ ਉਪਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰ, ਤਿਸ਼ਯ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵੀ ਹੋਏ। ਹਰ ਥਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਾਰ ਚੇਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤਮਈਤਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉਪ-ਚੇਲੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨ ਲੜੀਵਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੱਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਤੱਕ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਦਇਆ ਅਨੁਸਾਰ। ਹਰ ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਕੌਣ ਵਿਆਸ ਹੋਏ, ਕਿੱਥੇ, ਕਿਹੜੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਕਿਹੜੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੁਣੋ: ਵਰਾਹ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਓ, ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਦ, ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਹਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਹੁਣ ਹਨ। ਕ੍ਰਤੁ, ਸਤ੍ਯ, ਭਾਰਗਵ, ਅੰਗਿਰਾ, ਸਵਿਤ੍ਰ, ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਗਿਆਨਵਾਨ, ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ। ਸਾਰਸਵਤ, ਤ੍ਰਿਧਾਮਾ, ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ, ਸ਼ਤਤੇਜਾ, ਸਵਯੰਧਰਮਨ, ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਤਾਰਕਸ਼ੁ, ਆਰੁਣੀ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਦੇਵ, ਕ੍ਰਿਤੰਜਯ, ਰਿਤੰਜਯ, ਭਰਦਵਾਜ, ਗੌਤਮ, ਜੋ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ, ਵੈਰਾਗਤਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ।