ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਪੁਰਾਣਕਾਲ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਧਰਾਂ, ਪਾਤਾਲ ਅਤੇ ਸੁਵਰਗ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਅਨੰਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਾ ਮੁਚੁਕੁੰਦ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਾਸਕ, ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ-ਸਵਰਗ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਰਸਾਤਲ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਹੈ; ਸ਼ਾਰਕਰਾ ਨੂੰ ਤਲਾਤਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੀਤਾ ਨੂੰ ਸੁਤਲ; ਵਿਤਲਾ ਲਾਲ ਕੋਰਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਅਤਲਾ ਅਤੇ ਤਲਾ ਦੋਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਤਲਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵੀ। ਇੱਕ ਲੱਖ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮਾਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਮੂਲ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਰਸਾਤਲ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਸੋਭਾਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਕੀ ਆਦਿ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਲਾਤਲ ਵਿਚ ਵਿਰੋਚਨ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼, ਨਰਕ ਆਦਿ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਭਵ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਸੁਤਲ ਪੁਰਾਤਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਵੈਨਾਇਕ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ। ਵਿਤਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵ, ਤਾਰਕ, ਅਗਨਿਮੁਖ, ਮਹਾਂਤਕ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਵਿਤਲਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ ਕਿ ਉਥੇ ਕੰਬਲਾ, ਅਸ਼ਵ, ਮਹਾਕੁੰਭ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਲਾਂ ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਨਾਮੁਚੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਤਲਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਅੰਬਾ, ਸਕੰਦਾ, ਨੰਦੀਨ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਤਲਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਸੱਤ-ਸੱਤ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੱਤ ਭਾਗ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਧਰਤੀ ਸੱਤ ਮਹਾਂਦਵੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੰਬੂ, ਪਲਕਸ਼, ਸ਼ਾਲਮਲੀ, ਕੁਸ਼, ਕ੍ਰੌਂਚ, ਸ਼ਾਕਾ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ—ਇਹ ਅੰਦਰਲੇ ਟਾਪੂ ਹਨ, ਲੜੀਵਾਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰਾ, ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ: ਲੂਣ-ਪਾਣੀ, ਕਾਂਦ-ਰਸ, ਸ਼ਰਾਬ, ਘੀ, ਦਹੀਂ-ਸਮੁੰਦਰ, ਦੂਧ-ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ—ਇਹ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਦੂਧ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਧ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਯੋਗ-ਨਿਦਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਜਾਗਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਜਾਗਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਸੁੱਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਸੁੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਦਾ, ਟਿਕਦਾ, ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ। ਸੁਸ਼ੇਣ ਨਾਮਕ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਆਤਮਾ-ਗਿਆਨੀ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਵਾਂਗ ਹਰੇਕ ਵਿਭਵ ਨਾਲ ਸੰਜੀਦੇ ਹਨ। ਸਨੰਦਨ, ਸਨਕ, ਸਨਾਤਨ, ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਰੀ, ਸਰਵ-ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੋਟੀ ਹਨ। ਕੁਝ ਪਹਾੜ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਰ ਕਾਰਨ, ਅਨੇਕ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ। ਪਰਮਾਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕ ਤੋਂ, ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਜਾ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤਰਾ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ-ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਅਭਿਮਾਨੀ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਦੇ ਪੋਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਦੇ ਵੀਰਪੁੱਤਰ: ਆਗਨੀਧ੍ਰ, ਅਗਨਿਬਾਹੁ, ਮੇਧ, ਮੇਧਾਤਿਥੀ, ਵਸੁ; ਜੋਤਿਸ਼ਮਾਨ, ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ, ਹਵਿਆ, ਸਵਨ—ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਨੂੰ ਸੱਤ ਭੂ-ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਗਨੀਧ੍ਰ ਨੂੰ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ; ਮੇਧਾਤਿਥੀ ਨੂੰ ਪਲਕਸ਼ਦਵੀਪ ਦਾ; ਸ਼ਾਲਮਲਾ ਨੂੰ ਸੋਭਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਲਮਲਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜਾ; ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿਸ਼ਮਤ ਨੂੰ ਰਾਜਾ; ਕ੍ਰੌਂਚਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਦ੍ਯੁਤਿਮਤ ਨੂੰ; ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਹਵਿਆ ਨੂੰ; ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਸਵਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਚਨ-ਪਾਲਕ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ, ਸਵਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਵੀਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਧਾਤਕੀ ਅਤੇ ਮਹਾਵੀਤ, ਦੋਵੇਂ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਸਨ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਮਹਾਵੀਤ ਖੇਤਰ ਮਹਾਵੀਤ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਧਾਤਕੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਧਾਤਕੀਖੰਡ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਹਵਿਆ, ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਨੇ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ: ਜਲਾਦਾ, ਕੁਮਾਰ, ਸੁਕੁਮਾਰ, ਮਣੀਚਕ, ਕੁਸੁਮੋਤਤਰ, ਮੋਦਾਕਾ, ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮ। ਪਹਿਲਾ ਅਲਾਦਾ ਖੇਤਰ ਜਲਾਦਾ ਦਾ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਕੌਮਾਰਾ, ਕੁਮਾਰ ਦਾ; ਤੀਜਾ ਸੁਕੁਮਾਰਾ, ਸੁਕੁਮਾਰ ਦਾ; ਚੌਥਾ ਮਣੀਚਕ, ਮਾਣੀਚਕ ਨਾਮਕ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਕਾਲ ਦੀ ਇਹ ਮਹਿਮਾ-ਭਰੀ ਕਥਾ, ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਆਦਰ ਹੈ।