ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾ ਛਤਰੀ, ਚਾਂਦ ਵਾਂਗ ਰੋਸ਼ਨ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਜਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਮੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਖੜੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਉਹ ਅਤੇ ਮੈਂ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਵੱਲੋਂ ਮੋਹਤਾਜ਼ ਤਾਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਬੈਠ ਗਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਲਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਗਰਦਨ ਉੱਤੇ ਪਾਈ ਗਈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਹਾਥੀ, ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਿੰਘ-ਧਵਜ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਰਥ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਚਮਕਦਾ ਛਤਰੀ, ਚਾਂਦ ਦੀ ਡਿਸਕ ਵਾਂਗ ਰੋਸ਼ਨ, ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ; ਅੱਜ ਤੱਕ, ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਭਵਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵ ਸਮੂਹ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦਿਵਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਸੁਪਤ ਆਗਿਆ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ। ਤਦ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਨੰਦਿਕਾ, ਪਹਾੜ-ਜਨਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਕ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਪਾਸੁਪਤ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਹ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਭਵ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋ ਗਏ; ਇਸ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੰਝ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਭਵ ਦਾ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਨਮਨ ਕੀਤੇ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਸ ਵਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਮਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਨਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮੂਲ ਸੁਭਾਵ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਬਿਆਨ ਕਰੋ। ਭੂ, ਭੁਵਹ, ਸਵਰ, ਮਹਸ, ਜਨ, ਤਪਸ ਅਤੇ ਸਤਯ ਲੋਕ, ਪਾਤਾਲ, ਨਰਕ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਅਣਗਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੱਡਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਧ੍ਰੁਵ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਜੀਵ ਆਦਿ, ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹਨ। ਉਹ, ਇਹ ਸਭ ਰਚਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ; ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਜੋੜ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਵ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਵਲੋਂ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਮਹਾ-ਦੇਵ, ਮਹਾ-ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਸ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਧਰਤੀ, ਵਾਤਾਵਰਨ, ਸਵਰਗ, ਮਹਰ, ਜਨ, ਤਪਸ ਅਤੇ ਸਤਯ—ਇਹ ਸੱਤ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਸੱਤ ਤਲ-ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਹਾਤਲ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨਰਕ ਹਨ। ਮਹਾਤਲ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਭਵ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਵਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੰਤ, ਬੁਧਿਮਾਨ ਰਾਜਾ ਮੁਚੁਕੁੰਦ, ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਰਸਾਤਲ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਹੈ; ਸ਼ਾਰਕਰਾ ਤਲਾਤਲ ਹੈ; ਪੀਤ ਨੂੰ ਸੁਤਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਤਲ ਲਾਲ ਮਣੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਅਤਲ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਲ ਵੀ; ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ; ਹੇ ਧਰਮਵਾਨੋ, ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਿਤਨਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਤਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵੀ। ਇੱਕ ਲੱਖ ਅਤੇ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਤਲਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਜੜ੍ਹੀ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਸਾਤਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਕੀ ਆਦਿ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਤਲਾਤਲ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਚਨ, ਹਿਰਣਯਾਖ, ਨਰਕ ਆਦਿ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਹਰ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੁਤਲ ਪੁਰਾਤਨ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵੈਨਾਯਕ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਤਲ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵ, ਤਾਰਕ, ਅਗਨਿਮੁਖ, ਮਹਾਂਤਕ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਵਿਤਲ ਵਿੱਚ ਕੰਬਾਲਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵ, ਮਹਾਕੁੰਭ ਅਤੇ ਬੁਧਿਮਾਨ ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਨਾਮੁਚੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਤਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਾ-ਪ੍ਰਭੂ, ਅੰਬਾ, ਸਕੰਦਾ, ਨੰਦਿਨ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਭ ਤਲਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਸੱਤ-ਸੱਤ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੰਡ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੱਤ ਵੰਡਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਧਰਤੀ ਸੱਤ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੋਂ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੰਬੂ, ਪਲਕਸ਼, ਸ਼ਾਲਮਲੀ, ਕੁਸ਼, ਕ੍ਰੌਂਚ, ਸ਼ਾਕਾ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ—ਇਹ ਮਹਾਦੀਪ ਹਨ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰਾ, ਆਪਣੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੂਣ-ਪਾਣੀ, ਕੀਂਨੂ-ਰਸ, ਸ਼ਰਾਬ, ਘੀ, ਦਹੀਂ-ਸਮੁੰਦਰ, ਦੁੱਧ-ਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ—ਇਹ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹਰੀ ਸਦਾ ਦੁੱਧ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਯੋਗ-ਨਿੰਦ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਜਾਗਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਜਾਗਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਸੁੱਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ—ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹੈ—ਸੁੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।