ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਆਸਕਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾਨਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਣ ਕਰਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਂਗਾ—ਅਜਨਮਾ ਅਤੇ ਨਾਂਦਿ ਨਾਮ ਨਾਲ—ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸੋਮਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਮਾਨ ਵਾਂਗ, ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਭੂਮੀ ਤੋਂ, ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਜਨਮ ਲਿਆ—ਅੰਤਕਾਲ ਦੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾ, ਕਿਨਰ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਾਧ੍ਯਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਮੈਂ ਸ਼ਿਲਾਦਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ, ਉਪਿੰਦਰ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਜਟਾ ਮਕੁਟ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਕੁਹਾੜੀ ਤੇ ਗਦਾ—ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਜਿਸ ਕੋਲ ਵਜ੍ਰ ਸੀ, ਵਜ੍ਰ ਵਾਂਗ ਦੰਦ, ਵਜ੍ਰ ਧਾਰੀ ਇੰਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਵਜ੍ਰ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ— ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਭ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਸੰਗੀਤ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਸ਼ੈਵ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਤੋਂ ਲਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਮੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਰਿ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ਕ੍ਰ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਜੀਵ, ਚਮਕਦਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਭਾਸਕਰ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਅੱਗ—ਇਸ਼ਾਨ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਯਕ੍ਸ਼, ਯਮ ਤੇ ਵਰੁਣ, ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਵੱਸੂ—ਸਭ ਆ ਗਏ। ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼ਚੀ, ਜੇਸ਼ਠਾ, ਸਰਸਵਤੀ, ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਸ਼ਰੱਧਾ, ਲਾਜ, ਧੀਰਜ, ਨੰਦਾ, ਭਦ੍ਰਾ, ਸੁਰਭੀ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਸੁਮਨਾ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ੇਂਦ੍ਰ, ਧਰਮ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਇਹ ਸਭ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਿਲਾਦਾ ਨੇ, ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਅਜਰ-ਅਮਰ ਪੁੱਤਰ! ਜਦ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਫੇਰ ਹੋਰ ਕੀ ਆਖੀਏ? ਜਦ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।" "ਅਜਨਮੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਪਿਤਾਮਹ, ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈਂ।" "ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ। ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤਦੋਂ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਨੰਦੀ ਪਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ, ਹੇ ਨੰਦਿਨ। ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਥ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।" "ਹੇ ਨੰਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ, ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੰਦੀ ਦੇ ਨਾਥ, ਤੈਨੂੰ ਵੰਦਨ।" "ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ। ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਦੇਵ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਸ਼ਿਲਾਦਾ ਨੇ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚ ਅਡਿੱਠਾ ਸੀ, ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਵੇਖੋ, ਮੇਰੀ ਅਮਰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ! ਜਦ ਨੰਦੀ, ਪ੍ਰਭੂ, ਯਜਨਾ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ, ਫੇਰ ਕੌਣ ਦੇਵ ਜਾਂ ਦੈਤ, ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਨੰਦੀ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਜਨਮਿਆ, ਮੇਰੇ ਹੀ ਲਾਭ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ।" ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਲੋਟੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਜਦ ਮੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼ਿਲਾਦਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ, ਮੇਰੀ ਦਿਵ੍ਯ ਯਾਦ ਵੀ ਲੁੱਕ ਗਈ। ਮੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸਨ, ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਗਹਿਰੀ ਪੀੜਾ ਵਿਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ। ਸ਼ਿਲਾਦਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਲੰਕਾਯਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਅਤਿ ਸਨੇਹੀ, ਮੈਨੂੰ ਰਿਗਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭੇਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਤੇ ਉਪਾਂਗ, ਆਯੁਰਵੇਦ, ਧਨੁਰਵੇਦ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵੀ ਸਿਖਾਈ। ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਦੱਸੇ। ਜਦ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਸੱਤ ਸਾਲ ਹੋਈ, ਤਦ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਤਪ ਤੇ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੋ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਏ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਪਿਆਰੇ, ਨੰਦੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਅਚੰਭਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼ਿਲਾਦਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਅਤਿ ਭਗਤ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋ ਪਿਆ: "ਹਾਏ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ!" ਤੇ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਿਆ, "ਹਾਏ, ਇਹ ਤਾਂ ਭਾਗ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ!" ਉਸਦੀ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਵਸਨੀਕ...