ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਿਆ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਆਪਣੀ ਕਾਲੀ ਰੇਖਾ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਧਰਤੀ, ਵਾਯੂ, ਮਨੁੱਖ, ਪਾਣੀ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਤੱਤ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ "ਅੱਠ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅੱਠ-ਰੂਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਿਰਜਣ ਕੀਤਾ। ਹਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰਚਦਾ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ—ਸੁੱਤੇ ਰਹੇ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਘੋਰ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਵੀ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹ ਹਾਲਤ ਰਹੀ, ਤਦ ਉਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕ੍ਰੋਧ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਹੰਝੂਆਂ ਭੂਤਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਬਣ ਗਏ। ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੀਵ—ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਦੇਖੇ, ਤਾਂ ਆਪ ਹੀ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ, ਪ੍ਰਾਣ ਸ਼ਕਤੀ ਰੂਪ ਰੂਦ੍ਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਰੂਦ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਰਧ-ਨਾਰੀ, ਅਰਧ-ਪੁਰੁਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਅਰਧ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਉਮਾ, ਸ਼ਿਵਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਮਾਂ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਉੱਤਮ ਦੁರ್ಗਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵਾਮਾ, ਰੌਦ੍ਰੀ, ਮਹਾਮਾਇਆ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਵੈਸ਼ਣਵੀ, ਕਲਾ, ਵਿਕਿਰਿਣੀ, ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਵਾਸਿਨੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਲ-ਵਿਕਿਰਿਣੀ, ਬਲ-ਪ੍ਰਮਥਿਨੀ (ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ਅਤੇ ਮਨੋਨਮਨੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਰੂਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਰਵ-ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਉਹ (ਉਮਾ) ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਪਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ-ਵਾਯੂ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਦਇਆਲੂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਜਦ ਰੂਦ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ: "ਡਰੋ ਨਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਵਿਰਿੰਚੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ, ਉਠੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦਾ ਮਨ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਜਾਗਿਆ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਜੀਵਨ ਮੁੜ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਿਹਾਰਿਆ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ, ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਕਾਰਿਆ: "ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ। ਤੁਸੀਂ ਅੱਠ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਪਰ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?" ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਆਤਮਾ ਜਾਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਅਜੰਮਾ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਦ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋੰਦਿਆਂ, ਮੰਗੀ: "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੋ।" ਉਮਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਦਇਆਲੂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹਾ ਵੱਲ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਰੂਦ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ਿਲਾਡਾ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਾ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਵਿਰਲੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਰੂਦ੍ਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ। "ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਾ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ, ਵਿ਷ਣੁ ਅਤੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਅਜੰਮਾ ਤੇ ਅਮਰ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।" ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਦਇਆਲੂ ਨੇ ਉਸ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਸਫੈਦ ਬਲਦ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਰ ਦੈਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਲਾਡਾ ਨੇ ਭਵਾ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਉਹਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਘੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਇਕ ਪਲ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਗਏ। ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਦੇਹ ਚਿਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੀਂਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ, ਲਾਲ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਮਾਸ, ਲਹੂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਰਹਿ ਨਾ ਗਈ; ਸਿਰਫ ਹੱਡੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਐਸਾ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੇ। ਜਦ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਉੱਸੀ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਪ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਸਭ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਲਾਡਾ ਨੇ ਸੋਮ (ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਸਜਦੇ) ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਹਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਸ਼ੰਕਰ, ਮੈਂ ਅਜੰਮਾ, ਅਮਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਰੂਦ੍ਰ, ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਲਾਡਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।