ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵਿਰਕਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਸਤਿ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇੱਕ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਹਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ, ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਦੁਬਾਰਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਭਵ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵਿਅਸਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਵਾਂਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ, ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਤਾ ਕਮਲ ਸੀ, ਜੋ ਸਵਾਂਸ ਲੈਣ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਾਗ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਮੂੰਹ ਸਵਾਂਸ ਰੋਕਣ ਨਾਲ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਮਲ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 'ਓਮ' ਮੰਤ੍ਰ, ਸ਼ਿਵ, ਸਰਵੋਚ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਅਰਧ ਮਾਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਦੇ ਸੌਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਯਮ-ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਯਗਨਯੋਗ, ਅਜਰ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਜੀਵ ਜਨਮਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ, ਸਵੈ-ਭਾਵ, ਨੀਲਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਅੱਗ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ, ਪੁਰਸ਼, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਾਲ (ਸਮਾਂ) ਦਾ ਰੂਪ, ਪੁਰਸ਼, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਲਲੋਹਿਤ (ਨੀਲਾ-ਲਾਲ) ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲ (ਸਮਾਂ) ਰਚਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਆਠ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ। "ਤੁਸੀਂ ਧਨਵੰਤ ਰੁਦ੍ਰ ਹੋ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋ; ਭਵ, ਜਲ ਅਤੇ ਤੱਤ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਰਵ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ, ਸਦਾ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਈਸ਼ਾ, ਵਾਯੂ, ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਤੱਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼, ਭਯੰਕਰ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ, ਧੁਨੀ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਹਾਨ ਦੇਵ, ਸੋਮਾ, ਅਮਰ, ਭਯੰਕਰ, ਯਜਮਾਨ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਪੁਰਾਤਨ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ— ਉਹ ਗ्यारਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਠ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਨੇ ਆਠ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ ਚਮਕਿਆ, ਚੰਦਰਮਾ ਆਪਣੀ ਕਾਲੀ ਪੱਥ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਧਰਤੀ, ਵਾਯੂ, ਮਨ, ਜਲ, ਆਕਾਸ਼, ਸਭ ਵਿਆਪਕ—ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ, ਉਹ ਆਠ-ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਠ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵਿਰਿੰਚਿ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਸਭ ਕੁਝ ਰਚ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਮੁੜ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਸੁੱਤੇ ਰਹੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਭਾਰੀ ਤਪस्या ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਪस्या ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਨਾ ਹੋਇਆ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਦੁਖ ਤੋਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ, ਹੰਝੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੂੰਦਾਂ ਤੋਂ, ਭੂਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤ ਨਾਮਕ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲਏ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਡੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਣ ਲੱਗਾ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਰੁਦ੍ਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ-ਤੱਤ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਅੱਧਾ ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਅੱਧਾ ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਗਿਆਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਉਹ ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਅੱਧੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵਾ, ਉਮਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਉਮਾ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾ ਦੁਰਗਾ, ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਮਾ, ਰੌਦ੍ਰੀ, ਮਹਾਮਾਇਆ, ਵਿਸ਼ਣਵੀ (ਕਮਲ-ਆਖਾਂ ਵਾਲੀ), ਕਲਾ, ਵਿਕਿਰਿਨੀ, ਕਾਲੀ, ਅਤੇ ਕਮਲਵਾਸਿਨੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਨੇ ਬਲਵਿਕਿਰਿਨੀ, ਬਲਪ੍ਰਮਥਿਨੀ (ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ), ਅਤੇ ਮਨੋਨਮਨੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ; ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਗਿਆ। ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਦਯਾਲੁ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ-ਤੱਤ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸਨ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਕੁਝ ਜਲਦੀ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਉੱਚੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ: "ਡਰੋ ਨਾ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ ਵਿਰਿੰਚਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਉਠੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਜਾਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਿਹਾਰ ਕੇ, ਨਰਮ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ। ਵਡਿਆਈਯੋਗ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਭੂ, ਬੋਲੋ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ ਮਹਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।