ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਰਾਜੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆਨ, ਧਨ ਜਾਂ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਉੱਤਮ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕਦੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਦਵਾਰ ਤੇ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ- ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਜਨ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਤਪ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੇਚਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਤਪਸਵੀ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਜੁਗ ਅੰਤ ਵੱਲ ਵਧੇਗਾ, ਮਰਦ ਘੱਟ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਧ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਵੇਦ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਸੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ੰਕਰ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕੇ, ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਲਿਯੁਗ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗਾਂ ਘੱਟ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਲਿਆ ਜਾਣਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ, ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮਰਯਾਦਾਵਾਂ ਢੀਲੀਆਂ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਡੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਨਾ ਤਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਟੈਕਸ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਰਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੌਰਾਹਿਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਜੀਬ ਧਰਮਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਪਾਰੀ ਸਭ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਠੱਗੀ ਵਾਲੇ ਧੰਦੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਝੂਠੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਜੁਗ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਦਾ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਨਿੰਦਕ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਫਸਲ ਜਾਂ ਧਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੇਤਰ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁੰਨੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਤੇ ਘੱਟ ਫਲ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਤੇ ਅਣਧਰਮੀ ਰਾਜੇ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲੁੱਟਦੇ ਹਨ, ਵਾਸਨਾ ਵਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਪਾਪੀ, ਨੀਚ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਦ ਆਪਣਾ ਚੰਗਾ ਵਰਤਾਵ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਚਿੱਟੇ ਦੰਦ, ਚਿੱਟੀ ਚਮੜੀ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਮੂੰਡੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਤੇ ਕੇਸਰੀ ਚੋਲੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਜਦ ਜੁਗ ਦਾ ਅੰਤ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਚੋਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਚੋਰ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਲੁੱਟਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਠੀਕ ਕੰਮ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀੜੇ, ਚੂਹੇ ਤੇ ਸੱਪ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਮਰਥਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਭੁੱਖ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਸੌ ਸਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਫਿਰ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਯਜਨ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਵਿਹੀਣਤਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੇਸਰੀ ਚੋਲੇ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਤੇ ਖੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੇਦ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਤੀਰਥ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਝੂਠੇ ਲੋਕ ਜਾਤਿ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀਆਂ ਮਰਯਾਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕਲਿਯੁਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਇਹ ਲੋਕ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੂਦਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੂਦਰ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਰਾਜੇ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਪਦ੍ਰਵ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੁੱਖ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਰੇਕ ਰੋਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਲਗਾਅ ਕਰਕੇ ਕਲਿਯੁਗ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਧਰਮੀ ਕੰਮ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉੱਤਮ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਨ, ਜੋ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਈਰਖਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਜੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਸਾਲਾਨਾ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜਿੰਨੀ ਤਕਲੀਫ ਸਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਲਿਯੁਗ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਸੰਧਿ-ਕਾਲ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਹਰ ਜੁਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਪੂਰਨਤਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੁਗਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਧਿ-ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਧਿ-ਕਾਲ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਸੰਧਿ-ਕਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਚੰਦਰ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਿਤੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਵਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਸੀ। ਉਹ ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਿਲਿੱਛਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਝੂਠੇ ਧਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਘਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।