ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਪਰਮ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਸਨੰਦਨ, ਸਨਕ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ—ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਕਰਮ-ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਨੌਂ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਸਨਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ: ਮਰੀਚੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅੰਗਿਰਸ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ, ਦਕ੍ਸ਼, ਅਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ। ਇਹ ਨੌਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਾਕਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਹੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਸੰਕਲਪ, ਧਰਮ, ਅਧਰਮ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ—ਇਹ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਬਾਰਾਂ ਸੰਤਾਨ ਹਨ। ਸਨਾਤਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਭੂ ਅਤੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦਿਵਯ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ, ਉੱਚੀ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਾਕਤਾ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮਾਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਬਾਰੇ: ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਰਾਜ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਸ੍ਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਜੋ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਆਕੂਤੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੁਚਿ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਕੂਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਆਕੂਤੀ ਨੇ ਯਜ੍ਯ ਅਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਦਕ੍ਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੇ ਚੋਵੀਂ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ: ਸ਼ਰਧਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਮেধਾ, ਕ੍ਰਿਯਾ, ਬੁੱਧਿ, ਲੱਜਾ, ਵਪੁ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਿੱਧੀ, ਕੀਰਤੀ, ਮਹਾਤਪਾ, ਖ੍ਯਾਤੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੰਭੂਤੀ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ, ਕ੍ਸ਼ਮਾ, ਸੰਨਤੀ, ਅਨਸੂਯਾ, ਊਰਜਾ, ਸ੍ਵਾਹਾ, ਸੁਰਾਰਣੀ ਅਤੇ ਸੁਵਧਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੀਰਤੀ ਤੱਕ ਦੀ ਤੀਹ ਧੀਆਂ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਖ੍ਯਾਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਸੰਭੂਤੀ ਨਾਲ, ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ, ਪੁਲਹ ਨੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਤੁ ਨੇ ਸੰਨਤੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅਤ੍ਰੀ ਨੇ ਅਨਸੂਯਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਵਿਭਾਵਸੁ ਨੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਸੁਵਧਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਸਤੀ, ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ, ਉਹ ਦਕ੍ਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਰੁਦ੍ਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਨੇ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਕਿਹਾ, "ਵੰਡੋ!" ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਜਨਮੀ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੰਸ਼ਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਨਾਰੀ-ਤੱਤ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨੀਲਲੋਹਿਤ ਪੁਰੁਸ਼ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਾਲਕ ਇਸ ਧੀਆਂ ਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਲੈ ਲੈ; ਇਹ ਨਰਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਇੱਥੇ ਧੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇਰੀ ਧੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਤੀ ਤੇਰੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇਗੀ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਆਦਰ-ਸਹਿਤ ਸਤੀ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਸ਼ਰਧਾ ਆਦਿ, ਦੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸੰਤਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇੱਛਾ, ਅਭਿਮਾਨ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸੰਤੋਖ, ਲਾਲਚ, ਵਿਦਿਆ, ਦੰਡ, ਸਮਝੌਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧਿ ਆਦਿ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਚੌਕਸੀ, ਨਿਮਰਤਾ, ਦ੍ਰਿੜਤਾ, ਸੁਖ-ਭਾਗ, ਖੁਸ਼ੀ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਟਿ ਵਿੱਚ ਦੰਡ-ਸਮਝੌਤਾ, ਚੌਕਸੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧਿ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਪੰਦਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮ ਦੇ ਹਨ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਖ੍ਯਾਤੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਜਵਾਈ ਬਣੇ। ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਭੂਤੀ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ: ਪੂਰਨਮਾਸਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਧੀਆਂ—ਤੁਸ਼ਟੀ, ਜ੍ਯੇਸ਼ਠਾ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਪਚਿਤੀ। ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਨੇ ਪੁਲਹਾ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧਰਮੀ ਧੀ ਜਨਮੀ: ਕਰਦਮ, ਵਰੀਯੰਸਾ, ਸਹਿਸ਼ਨੁ, ਕਨਕਪਿਤ, ਪਿਵਾਰੀ ਅਤੇ ਪૃਥਿਵੀਸਮ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ: ਦੱਤੋਰਨ, ਵੇਦਬਾਹੁ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ। ਸੰਨਤੀ ਨੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਕ੍ਰਤੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਸਭ ਵਲਖਿਲਿਆ ਕੇਹਲਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਨੀਵਾਲੀ, ਕਹੁ, ਰਾਕਾ ਅਤੇ ਅਨੁਮਤੀ ਵੀ ਹਨ। ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਨੇ ਅੱਗ (ਅਗਨਿ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕੀਰਤਿਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ। ਅਤ੍ਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਛੇ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧੀ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ: ਸਤ੍ਯਨੇਤ੍ਰ, ਭਵ੍ਯ, ਮੂਰਤੀ, ਆਪਹ, ਸ਼ਨੇਸ਼ਚਰ ਅਤੇ ਸੋਮ—ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਛੇਵੀਂ ਸੀ। ਊਰਜਾ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ-ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੁਸੰਧੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।