ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਵੱਡੇ ਤਪस्वੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਜਨਮਾ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਸਨਿਆਸੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਮੋਹ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੇ ਮਾਧਵ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਸਮਝਣੇ ਔਖੇ ਹਨ। ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੇਖ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਆਦਿ ਹਨ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ! ਕੀ ਇਹ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੈ?” ਉਸਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਇਹ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦੇ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾ।” ਇਹ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਮਹਾਨਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਫਿਰ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਕਮਲ ਸਮਾਨ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰਾਜਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਓੁਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਕਸ਼ੁਪ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਦਧੀਚੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁਕਿਆ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, “ਹੇ ਦਧੀਚੀ! ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ, ਜੇ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਕੇ ਸੀ। ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਤੂੰ ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਕੀ ਲੈਣਾ?” ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਮਿਹਰ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨੀਚ ਛੱਤਰੀ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।” ਦਧੀਚੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, “ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਕੋਪ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਮੇਤ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣ।” ਫਿਰ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਕਸ਼ੁਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ ਮੁੜ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਥਿਆਂ ਵਲੋਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹਨ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਧੀਚੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਉਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਥਾਨੇਸ਼ਵਰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਸਥਾਨੇਸ਼ਵਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਸ਼ੁਪ ਤੇ ਦਧੀਚੀ ਵਿਚਲਾ ਵਿਵਾਦ ਤੇ ਦਧੀਚੀ ਅਤੇ ਭਵ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਹ ਛੱਡਣ ਉਪਰੰਤ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਯੁੱਧ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਮਹਾਦੇਵ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ? ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।” ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਕਿਹਾ ਗਿਆ, “ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਸ਼ਿਲਾਦ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅੰਨੇ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਵਜਰਧਾਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, ‘ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਵਰ ਮੰਗੋ।’” ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਮਰ ਦੇਵਤੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਜਠਰ ਤੋਂ ਨਾ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।” ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਠਰ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ; ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ, ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਵੀ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਜਠਰ ਤੋਂ ਜਾਂ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹਨ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵੀ ਦੋ ਪਰਾਰਧ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਕਈ ਅਰਬਾਂ-ਖਰਬਾਂ ਦਿਨ, ਜੋ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਸਮਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਮਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਠਰ ਤੋਂ ਨਾ ਜੰਮਿਆ ਤੇ ਅਮਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਗ ਲੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਲਾਦ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਂ ਜਠਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੰਮਣ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮਣ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜੰਮਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜੰਮਣ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ, ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਭੇਦ ਦੱਸੋ।” ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਦਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਜਠਰ ਦੀ ਧੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ?” ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, “ਤੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਠੀਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਪੁਰੁਸ਼ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਟਨਾ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਜੀਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ, ਮੇਘਵਾਹਨ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਰਚੇ।” ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਬਦਲ ਬਣ ਕੇ, ਬੜੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਹਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ, ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਕਲਪ ਦਾ ਨਾਮ ਮੇਘਵਾਹਨ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ੁਪ ਅਤੇ ਦਧੀਚੀ ਦਾ ਵਿਵਾਦ, ਦਧੀਚੀ ਅਤੇ ਭਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਨਨ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।