ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜੈਯ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਭਗਤਿ ਨਾਲ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬਾਤ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦਧੀਚਾ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਮਿਤ੍ਰ ਸੀ। ਉਹ ਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਟੱਲ ਸੀ, ਸਦਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਰ ਇਕ ਵਾਰ, ਅਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਖੱਬਾ ਪੈਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਫਿਰਿਆ, ‘ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ।’ ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਧੀਚਾ ਨੂੰ ਪਰਾਜਿਤ ਕਰਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਠੀਕ ਸਮਝੋ, ਉਹ ਕਰੋ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।” ਜਨਾਰਦਨ, ਦਧੀਚਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਟੱਲਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੀ ਅਦਵਿਤੀਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜਨਾਰਦਨ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ, ਹਰ ਥਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਭੈਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—even ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ; ਫਿਰ ਦਧੀਚਾ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ; ਪਰ ਮੈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਦੁਖ ਦਿਵਾਂਗਾ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਡਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਮੈਂ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਨਾਸ ਹੋਵਾਂਗੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਸ਼ੁਪਾ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਜੋ ਹੁਕਮ,” ਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਧੀਚਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦਧੀਚਾ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਦਧੀਚਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦੇ।” ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਰਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਧੀਚਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਹੈਂ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਅਟੱਲ। ਤੈਨੂੰ ਕਸ਼ੁਪਾ ਨੇ ਪੂਜਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਧੁ-ਸੁਦਨ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰਾ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰ, ਹੇ ਹਰੀ; ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਜੇਕਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਡਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਖਰੇ ਦਿਲੋਂ ਦੱਸ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਨਾ ਦੇਵਤਾ, ਨਾ ਦਾਨਵ, ਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।” ਦਧੀਚਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਦਧੀਚਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਅਟੱਲ; ਤੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਆਖ, ‘ਮੈਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ’—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਸ਼ੁਪਾ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿਚ ਆਖ ਦੇ।" ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਧੀਚਾ ਨੇ ਉਸ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ।” ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ੰਭੂ, ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ, ਸ਼ਰਵ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ— ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਚਕਰ ਉਚਾਲ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ, ਦਧੀਚਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਰਨ, ਕਸ਼ੁਪਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿਚ, ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਮੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਚਕਰ ਦੀ ਨੋਕ ਮੰਦ ਹੋਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਚਕਰਧਾਰੀ ਨੂੰ, ਦਧੀਚਾ ਨੇ, ਜੋ ਮੁਸਕਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਚਕਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਭਵ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਚਕਰ ਮੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਨਿਰਸ਼ਕਤ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਭ ਹਥਿਆਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਰਤੇ। ਫਿਰ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇਕਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ। ਦਧੀਚਾ ਨੇ ਕੁਸਾ ਘਾਸ ਦੀ ਮੁਠੀ ਲੈ ਕੇ, ਭਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵਿਜੈ-ਹੱਡੀ, ਵਜਰ, ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਾਲ-ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਲੈ-ਅਗਨੀ। ਇੰਦਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਹਥਿਆਰ, ਜੋ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ। ਸਭ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਟੁੱਟ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਭੱਜ ਗਏ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਤੋਂ— ਦਿਵਯ ਸੇਨਾਵਾਂ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਵਰਗੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੀਆਂ; ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਤੁਰੰਤ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਅਚੰਭੇ ਲਈ, ਹਰੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ; ਤੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਹ ਰੂਪ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਧੀਚਾ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੇਨਾਵਾਂ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਰੂਪ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੇਖੇ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਦੀ ਦੇਹ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਵੇਖੇ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ, ਚਿਆਵਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।