ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਧਨੀ, ਸ਼ੌਰੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਬਲਵਾਨ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਅਨਿਰੁੱਧ, ਮਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਭਗਤ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: “ਪ੍ਰਭੂ, ਦਇਆ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰ ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੁਹਾਡਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਸਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਉਸ ਆਸਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਨੰਤ ਫਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਅੰਧਕਾਰ ਦਾ ਸਵਰੂਪ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਆਸਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਧਰਮ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਹੈ; ਆਸਨ ਦੇ ਪੈਰ ਤੁਹਾਡੀ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਹਨ।” “ਤੁਸੀਂ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਰ ਵਾਂਗ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਵਾਂਗ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਅਕਾਸ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ ਹੈ, ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਹਵਾ ਤੁਹਾਡੀ ਨੱਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਲ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੁੱਲ ਹਨ। ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਗਲ੍ਹ ਦਾ ਸਿੰਗਾਰ ਹਨ। ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ?” “ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸੁਣਿਆ ਜਾਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜੇ ਕੁਝ ਗਲਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਨਾ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—even ਜੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ—ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਜੈਯ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਆਗਾਹ ਕੀਤਾ: “ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਨਾਮ ਦਧੀਚਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਸਵ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜੈਯ ਰਹਿੰਦਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਸੀ; ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਬੇਅਦਬੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਖੱਬਾ ਪੈਰ ਮਾਰਿਆ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ‘ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ।’” “ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਧੀਚਾ ਨੂੰ ਹਰਾਵਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਕਰੋ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।” ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਦਧੀਚਾ ਦੀ ਅਜੈਯਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੀ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹਨ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਡਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—even ਨਿਮਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ; ਫਿਰ ਦਧੀਚਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ।” “ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ; ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦਧੀਚਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਦੁਖ ਪਹੁੰਚਾਵਾਂਗਾ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜ੍ਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ, ਫਿਰ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਸ਼ੁਪਾ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।” ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਧੀਚਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦਧੀਚਾ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਵਾਂਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: “ਹੇ ਦਧੀਚਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗਣ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਵਰ ਦਿਓ।” ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਧੀਚਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਚਾਹਦੇ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਏ ਹੋ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ; ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਹੋ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡੋ, ਹੇ ਅਡੋਲ। ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕ੍ਸ਼ੁਪਾ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਗਏ ਹੋ, ਹੇ ਮਧੁ-ਸੁਦਨ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰ; ਇਹ ਭਗਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।” “ਜੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਡਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤੋਂ—ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ।” ਦਧੀਚਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦਧੀਚਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਅਡੋਲ; ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਹੋ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਕਹੋ, ‘ਮੈਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ’—ਨਮਸਕਾਰ! ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਕ੍ਸ਼ੁਪਾ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਹੋ।” ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਧੀਚਾ ਨੇ ਉਹਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਮੈਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ।” ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸ਼ੰਭੂ, ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ, ਸ਼ਰਵ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ—ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ—ਅਡੋਲ ਰਿਹਾ। ਦਧੀਚਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਚਕ੍ਰ ਉਠਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕ੍ਰ, ਦਧੀਚਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਰਨ, ਕ੍ਸ਼ੁਪਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਨੋਕ ਤੋਂ ਮੱਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ, ਦਧੀਚਾ ਨੇ, ਜੋ ਮੁਸਕਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ-ਅਪਰਗਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਚਕ੍ਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਭਵ ਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਚਕ੍ਰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।