ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਕਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਿਲ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਹੈ, ਸਾਫ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਰੀ ਅਗਿਆਤਾ ਤੇ ਅਧਰਮ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਦੱਖਿਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋਤਿ ਅਪਾਰ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਦਾਰੂ ਅਰਨ੍ਹਿ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਣਵਾਸੀਆਂ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੌਕੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਨਦੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਹੋਈ। ਕੁਝ ਚੌਕੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਕਾਈ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਰੱਖਦੀਆਂ, ਕੁਝ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਤੇ ਬੈਠੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਕੁਝ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਢੀਕੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਕੁਝ ਪਥਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਕੁਝ ਵੀਰਭਦਰ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਖੜੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਹਰਣ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਤਪ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ ਤੇ ਵਸੰਤ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਭਸਮ ਤੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੰਗਾ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੇਵਦਾਰੂ ਅਰਨ੍ਹਿ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੀ ਲੱਕੜ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਲਾਲ ਤੇ ਪੀਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਦੇ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੋਰ ਹੱਸਦੇ, ਕਦੇ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ, ਕਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ, ਕਦੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਰਜਦੇ, ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਭਿਖ ਮੰਗਦੇ ਫਿਰਦੇ। ਇਹ ਰੂਪ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਅਰਨ੍ਹਿ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਧੂਪ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜੋ ਕੁਝ ਅਸੀਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਚਾਹੇ ਕਰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ—ਉਹ ਸਾਰਾ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ। ਸਾਡੇ ਕਰਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਗੁਪਤ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਨ।" "ਹੇ ਹਰਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਤੇਰੇ ਮਾਰਗ ਸਮਝਣ ਔਖੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਤੇਰੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਪਰਮਪਿਤਾ। ਭਵ, ਮੰਗਲਮਈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਹੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਹੇ ਪੀਤ-ਰੰਗੀ, ਨਾਸ਼ਵੰਤ ਅਤੇ ਅਨਾਸ਼, ਗੰਗਾ-ਧਾਰੀ, ਆਧਾਰ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਾਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤ੍ਰੈਅੰਬਕ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਕਾਮਦੇਵ, ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ—ਸਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ੰਕਰ, ਬੈਲ-ਚਿੰਨ੍ਹਤ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਦੰਡਧਾਰੀ, ਕਾਲ, ਪਾਸਧਾਰੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਗਰੇ, ਸੌ ਜੀਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ, ਵਰਤਮਾਨ, ਚਲ ਤੇ ਅਚਲ—ਸਭ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸੰਘਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਨੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ: "ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ।" ਤਦ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰੈਅੰਬਕ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਣ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਭੀ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। "ਸਦਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਮੌਤ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਉੱਤਮ, ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਿਰਾਕਾਰ, ਸੁੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਵਾਲੇ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸ੍ਵਾਹਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਭ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਨੀਲੇ-ਕੇਸਰੀ, ਵਿਭੂਤਿਧਾਰੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਨੀਲੇ-ਕੰਠੀ, ਚਿਤਾ-ਭਸਮ ਲਪੇਟੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਲੇ-ਲਾਲ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਸਾਂਖਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਰੁਸ਼, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੂ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸਵ, ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਓਮ, ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ।" "ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ, ਪਾਲਤੂ ਵਿੱਚ ਬੈਲ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।" "ਇੱਛਾ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲਾਲਚ, ਮੋਹ, ਅਹੰਕਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਅਸੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਲਯ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੈਥੋਂ ਅੱਗ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" "ਉਸ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਚਾਰ ਪਾਸੋਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਅੱਗਾਂ, ਉਸ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਹੀ, ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇੱਛਾ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲਾਲਚ, ਭ੍ਰਮ, ਪਖੰਡ, ਵਿਪੱਤੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਾਹੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਚਲ—ਸਭ ਤੇਰੀ ਹੀ ਰਚਨਾ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ।