ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਅੱਜ ਮੈਂ ਸ਼੍ਵੇਤ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਰੁਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਿਆ?" ਉਹ ਫਿਰ ਤਾਣ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ, "ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ, ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਤੇਰੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਫਲ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ, ਤੇਰਾ ਡਰ ਕਿੱਥੇ? ਸ਼੍ਵੇਤ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈਂ।" ਮੌਤ ਦੇਵਤਾ ਸ਼੍ਵੇਤ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, "ਇਸ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸ਼੍ਵੇਤ, ਤੇਰਾ ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਅਡੋਲ ਮਹਾਦੇਵ—ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਵੇਂ ਪੂਜੇ ਜਾਣ?" ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਆਪ ਹੀ ਮੰਦ-ਮੰਦ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਾਰਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ—ਮੌਤ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਜੋ ਸਮਰ (ਕਾਮਦੇਵ) ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ, ਹਰਾ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ। ਤੁਰੰਤ, ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਅੰਬਿਕਾ, ਨੰਦਿਨ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ। ਮੌਤ ਨੇ, ਭਵ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਲਈ; ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਹਾੜ ਮਾਰੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮੌਤ ਦੇ ਨਾਸਕ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਭਵ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ, ਅੰਬਿਕਾ ਅਤੇ ਉਮਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਸੁੰਦਰ, ਠੰਢੀਆਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਭਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਓਪਰੋਂ ਓਪਰ ਪੈਂਦੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਤਦ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਮੌਤ, ਜੋ ਮਾਰੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਬਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਨਾਲ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਕੋਲ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।" ਫਿਰ, ਧੰਨਵੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਮੌਤ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਏ, ਲੁਕਾਏ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਤੁਰੰਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਮ੍ਰਿਤਿਉੰਜੈ—ਸ਼ੰਕਰ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਤੇ ਭੋਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਭਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ, ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਓਗੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਧਨੁਧਾਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਜਾਗੇ।" ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਕਿਹੜੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਕਿਹੜੇ ਯਜ, ਜਾਂ ਕਿਹੜੇ ਵਰਤ ਰਾਹੀਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਧੰਨਵੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣਦੇ ਹਨ?" ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ, "ਨਾ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਨਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਯਜਿਆਂ, ਹੋਮਾਂ, ਵਰਤਾਂ, ਵੇਦਾਂ, ਯੋਗ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਜਾਂ ਸੈਯਮ ਨਾਲ—ਉਹ ਭਗਤੀ, ਜੋ ਪਰਮ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਭਗਤੀ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਗਤੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਜੈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹਰੀ, ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। "ਮੈਂ ਨਾਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਕੁਚਲਿਆ ਅਤੇ ਵਜਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।" ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ ਕਿ ਭਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਦਾਰੂ ਵਣ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ?" ਤਦ ਆਤਮ-ਜਨਮੇ, ਧੰਨਵੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜੋ ਉਥੇ ਉਪਸਥਿਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣੋ; ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਕਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ; ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੀਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਧੰਨਵੰਤ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ, ਕਾਲ ਬਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚੱਕਰ ਤੇ ਵਜਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੋਗੀ ਹੈ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਯਜ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲ-ਅਗਨਿ, ਤੇ ਕਲੀ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਝੰਡਾ—ਇਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਲਿੰਗ ਚੌਰਸ ਬਾਹਰ, ਅੱਠ ਕੋਣਾਂ ਵਾਲਾ ਅੰਦਰ, ਅਤੇ ਉੱਪਰੋਂ ਗੋਲ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਨੇਰਾ ਅੱਗ ਹੈ, ਰਜੋ-ਗੁਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਤਵ-ਗੁਣ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ।" "ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਜੋ ਯੋਗ ਨਾਲ ਇਕਤ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਸ਼ਾਨ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲਿੰਗ ਅੰਗੂਠੇ ਵਰਗਾ ਸੁੰਦਰ, ਪੂਰੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ, ਅਤੇ ਪੀਠੀ ਉਤਨੀ ਉੱਚੀ ਜਾਂ ਅੱਠ ਜਾਂ ਸੋਲ੍ਹ ਕੋਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ।" "ਪੀਠੀ ਚੱਕਰਾਕਾਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ; ਅਧਾਰ ਦੋ ਗੁਣਾ ਜਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਅਧਾਰ ਗਊ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਰਗਾ, ਪੂਰੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ, ਮੰਗਲਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨੀ ਪੱਟੀ ਹੋਵੇ।" "ਇਹ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਪਥਰ ਜਾਂ ਤਾਮੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਪੀਠੀ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਗੋਲ, ਚੌਰਸ, ਛੇ-ਕੋਣੀ ਜਾਂ ਤਿਕੋਣੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਮੰਗਲਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਹੋਵੇ।" "ਸਹੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਜਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਪਾਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਦੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ।" "ਉਸ ਪਾਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰੋ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਓ; ਫਿਰ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ, ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।