ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਿਤਾਮਹਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰੂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਉੱਠੇ, ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਭਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਰੂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਪਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਅਤੁੱਲਨੀਆ ਖਜਾਨਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਰਹੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਆਪਣੀ ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਕੰਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਰੂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਲਿੰਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਅੰਗੀ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਉਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ, "ਗ੍ਰਿਹਸਤਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਹੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ। ਚਾਹੇ ਮਹਿਮਾਨ ਵਿਅੰਗੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਗੰਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਣਪੜ੍ਹੇ। ਮਹਿਮਾਨ ਪੂਜਾ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।" "ਜੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਿਮਾਨ ਪੂਜਾ ਛੱਡ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਪਾਰ ਉੱਤਰਨਗੇ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਇੱਕ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਯਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤੀ-ਵਰਤਾਨਾ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ: 'ਹੇ ਗੁਣਵਤੀ, ਸੁੰਦਰ ਭਰੋ, ਸੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਉਣ-ਪੁਛਾਈ ਨਾ ਕਰੀ।'" "ਹਰ ਮਹਿਮਾਨ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਪਿਨਾਕਾ ਧਾਰਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਪਤੀ-ਵਰਤਾਨਾ ਪਤਨੀ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਰੋਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ?" ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਹਰ ਚੀਜ਼, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦਿਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਯਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਸ਼ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲੱਗੀ, ਤਾਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਪਰੀਖਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਧਰਮ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ; ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਧਰਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਤੇਰਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪਤੀ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੂਰਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦਾਨ ਕਰ।" ਪਰ ਪਤਨੀ, ਲਜਾ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਨਜ਼ਰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਕੰਪੀ। ਪਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਆਪ ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆ ਕੇ, ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ, "ਆ ਜਾ, ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਗਈ?" ਮਹਿਮਾਨ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ, ਹੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ?" ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਉਸਨੂੰ ਭੋਗੋ; ਮੈਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।" ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਭੋਗਿਆ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਪਰੀਖਾ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਹੇ ਗੁਣਵਤੀ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।" "ਅਹਾ! ਇਸਦੇ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ!" ਕਹਿ ਕੇ, ਧਰਮ ਰਾਜਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸੇ ਹੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। "ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ? ਜੋ ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿੱਘਰ ਹੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਭੈਬਿਤ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: "ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਸਾਡੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਦੀ ਉਣ-ਪੁਛਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰ ਬੈਠੇ।" "ਜੋ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਪਿਨਾਕਾ-ਧਾਰੀ, ਨੀਲੇ-ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਡਾ ਸ਼ਾਪ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸਰਹੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਭਯਾਨਕ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੀਏ।" "ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਾਂਗ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਚਾਰਿਆ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਅਧਿਆਇ ਕਰਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ 'ਤੇ ਮਨਨ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦਾ ਵਚਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।" "ਜਾਂ, ਵਿਦਿਆ-ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਤਨੀ ਲੈ ਕੇ, ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ," "ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣਾ ਸੰਪਤੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਯਜਨ-ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਆਦਿ ਯਜਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਵੇ।" "ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਉੱਥੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ, ਅੱਗ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਹੇ।" "ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਪਖਵਾਡੇ, ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ, ਦੁਧ ਨਾਲ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰੇ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ, ਅਤੇ ਧਾਤੂ ਦੇ ਪਾਤਰ ਅਚਾਰਿਆ ਨੂੰ ਦੇਵੇ।" "ਸਾਰੀ ਸੰਪਤੀ ਬਿਨਾ ਸੰਕੋਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੇ, ਅਚਾਰਿਆ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਵਿਭਾਵ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।" "ਚੋਟੀ ਸਮੇਤ ਵਾਲ ਕੱਟ ਦੇਵੇ, ਜਨੇਉ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਪੰਜ ਆਹੁਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 'ਭੂ: ਸਵਾਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਦਿਉ।" "ਫਿਰ, ਵੈਰਾਗੀ, ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼, ਉਪਵਾਸ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਕਰਕੇ, ਐਸੇ ਹੀ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਰੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਾਮਹਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਰੂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਪੂਜਾ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਅਤੇ ਵੈਰਾਗੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।