ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ—ਉਹ ਨੰਗੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਸਮਾਨ ਸਨ, ਚਿਹਰਾ ਭੁੱਲਣ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕਾਲਾ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੈਵੀ ਦਰੂ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਭਗਵਾਨ, ਬੇਹੱਦ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਮਧੁਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਭੌਂਵਾਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਤੇ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਦੇਵ ਜਾਗ ਉਠਿਆ। ਉਹ ਕਾਮਨਾਸ਼ਕ, ਆਪਣੀ ਮਨੋਹਰਤਾ ਨਾਲ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਅਪੂਰਵ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਦੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਵਧ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਦਰੂ ਅਰਣ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ, ਉਹ ਅਜੀਬ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਵਿਆਹਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਉਹ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਲਿਆਂ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਝੋਪੜਿਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ 'ਤੇ ਖੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਚਲਦੀਆਂ, ਹਿਲਦੀਆਂ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਮੁਖ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਈਆਂ। ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੇ, ਭਵਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲਾਜ ਭੁੱਲ ਗਈ ਤੇ ਭੌਂਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਹੋਰ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੇ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਚਮਕਾਉਂਦੀਆਂ, ਢਿੱਲੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਕਮਰਬੰਧ ਖੁਲਦੇ ਹੋਏ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਢਲਕ ਗਏ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਚੂੜੇ ਉਤਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਚਲ ਪਈਆਂ। ਇੱਕ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਸਦੇ ਕਪੜੇ ਪਏ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੀ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈ, ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਾਂਗ। ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਕੁਝ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਬੈਠ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੱਸ ਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੀਆਂ, ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕਦੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ। ਕੁਝ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?" ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਥੇ ਆ ਬੈਠੋ।" ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ? ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।" ਕੁਝ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਤੇ ਕਪੜੇ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਭੁੱਲਣ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ—even ਜਿਹੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਨ, ਉਹ ਭਵਾ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਐਂਜ ਕਰ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਤੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਜਰ ਅਮਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਚਾਹੇ ਸੁਭ ਜਾਂ ਅਸੁਭ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੇ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬਹੁਤ ਕਰਕਸ਼ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਤਾਰੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਮਿੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਉੱਤਪਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਗੁਆ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਯਜਨਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਭਰਿਗੁ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਦੱਸ ਜਨਮ ਲੈਣ ਪਏ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖੀ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। ਇੰਦਰ—ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ—ਨੂੰ ਵੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਨਰ masculinity ਗੁਆਉਣੀ ਪਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਵਸੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਜਣਨੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ, ਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸੱਪ ਬਣਨਾ ਪਿਆ। ਦੂਧ ਦਾ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰਿ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਦੂਜਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਵਰਜਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਨਾਰਦਨ, ਜਦੋਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ, ਖੁਦ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੁੱਧ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ। ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੰਡਵਯਾ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਰਵਾਸਾ, ਨੇ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਨ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ; ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਨੂੰ ਵੀ, ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਕਰਕੇ। ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਸਿਵਾਏ ਉਮਾ ਪਤੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼, ਦੇ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭ੍ਰਮਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਕਰਕਸ਼ ਬੋਲ ਕੇ, ਉਹ ਭਾਵਾ, ਜੋ ਤਿੱਖਾ ਸੀ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਵੇਰੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਦਰੂ ਅਰਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਾ ਕੋਲ ਗਏ, ਜੋ ਉੱਚਤ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੀ ਦਰੂ ਅਰਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਪਿਤਾਮਹਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਪਿਤਾਮਹਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਉਹ ਸਭ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰੂ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਠੇ, ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਭਵਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਦਰੂ ਅਰਣ ਦੇ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਸ਼ਰਮ ਕਰੋ! ਤੁਸੀਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ, ਅਤੁੱਲ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਗੁਆ ਬੈਠੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਵਿਅਰਥ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦਰੂ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਲਿੰਗ ਧਾਰੀ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਅੰਗ ਰੂਪ ਲੱਗਿਆ, ਉਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਿਅੰਗ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੋਹਣਾ, ਗੰਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨੀ। ਮੌਤ ਤੇ ਸਮਾਂ ਵੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ ਲਏ ਸਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ—ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਘਰ-ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜਯਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਭੌਂਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਨਾ ਕਰੀ।' ਹਰ ਅਤਿਥੀ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਵਾਂਗ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।