ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀਤਾ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਗ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ—ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਿਵਾਂ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਕੋਈ ਮਹਿਲੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਉਸ ਭਗਤ ਨੂੰ ਪਰਮ ਪਦ ਦਿਓ।” ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਰਵਵਿਆਪਕਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਰੂਪ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਉਮਾ ਪਤੀ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਰੂਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਦੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਕਿਹੜੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ (ਦਵਿਜ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖ ਸਕਣਗੇ? ਕਿਹੜੀ ਤਪਸਿਆ ਜਾਂ ਕਿਹੜੇ ਯੋਗ ਨਾਲ?” “ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਕੀ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ?” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਰਵਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਮੁਸਕੁਰਾ ਕੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹਨ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਨਾ ਤਾਂ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਨਾ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਨਾ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਯਗਿਆਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਵੇਦ ਪਾਠ, ਨਾ ਧਨ, ਨਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ—ਇਹ ਸਭ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਸਿਰਫ਼ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ, ਵਾਰਾਹ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਮਨੁ ਵੈਵਸਵਤ ਤੇਰਾ ਪੌਤਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।” “ਉਸ ਸਮੇਂ, ਚਤੁਰਯੁਗੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮੰਗਲਤਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਸ ਯੁਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਾਸਾ ਆਪ ਪਰਗਟ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਸ਼੍ਵੇਤ ਨਾਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਟਾ ਬੰਨੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚੋਟੀ ਤੇ ਚਗਲਾ ਨਾਮਕ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ। ਉਥੇ, ਮੇਰੇ ਚਾਰ ਚੇਲੇ ਵੀ ਜਟਾਧਾਰੀ ਹੋਣਗੇ—ਸ਼੍ਵੇਤ, ਸ਼੍ਵੇਤਸ਼ਿਖਾ, ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਯ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਲੋਹਿਤ। ਇਹ ਚਾਰੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ, ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ।” “ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ। ਫਿਰ, ਦੂਜੇ ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਾਸਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਦਯੋ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੈਂ ਸੁਤਰਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਆਵਾਂਗਾ। ਉਸ ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਆਵਾਂਗਾ। ਉਥੇ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਚਾਰੇ ਚੇਲੇ—ਡੁੰਦੁਭੀ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਰਿਚਿਕਾ, ਅਤੇ ਕੇਤੁਮਾਨ—ਯੋਗ ਤੇ ਧਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਣਗੇ।” “ਤੀਜੇ ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਾਸਾ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਦਮਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਉਥੇ ਆਵਾਂਗਾ। ਉਥੇ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤਰ—ਵਿਕੋਸ਼ਾ, ਵਿਕੇਸ਼ਾ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਪਨਾਸ਼ਨ—ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲਣਗੇ। ਉਹ ਵੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਣਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।” “ਚੌਥੇ ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਾਸਾ ਅੰਗਿਰਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਸੁਹੋਤ੍ਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤਰ—ਸੁਮੁਖ, ਦੁਰਮੁਖ, ਦੁਰਦਰਾ, ਤੇ ਦੁਰਾਤਿਕ੍ਰਮ—ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋਣਗੇ। ਉਹ ਸੁਖਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਯੋਗ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਣਗੇ।” “ਪੰਜਵੇਂ ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਾਸਾ ਸਵਿਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਕੰਕਾ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਬਣਾਂਗਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਯੋਗ ਦੇ ਇਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ। ਉਥੇ, ਮੇਰੇ ਚਾਰੇ ਚੇਲੇ—ਸਨਕ, ਸਨੰਦਨ, ਸਨਾਤਨ, ਤੇ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ ਸਨਤਕੁਮਾਰ—ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਲੇਪ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ।” “ਛੇਵੇਂ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਾਸਾ ਮ੍ਰਿਤਿਉ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਲੋਕਾਕਸ਼ੀਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਉਥੇ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਉਥੇ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਚਾਰੇ ਚੇਲੇ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹਨ, ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ—ਸੁਧਾਮਾ, ਵਿਰਜਾ, ਸ਼ੰਖਪਾਦ, ਤੇ ਰਾਜਾ—ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਉਹ ਸਭ, ਯੋਗ ਦੇ ਅੰਸ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਸਾੜ ਕੇ, ਓਸੇ ਯੋਗ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲਣਗੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।” “ਤੇ ਫਿਰ, ਸੱਤਵੇਂ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਾਸਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਹੋਵੇਗਾ...