ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਯੋਗੀਆਂ, ਜਿਹੜੇ ਸਦਾ-ਸিদ্ধ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਹੋਰ, ਜਿਹੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ, ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਪਾਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰ; ਤੂੰ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈਂ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੇਰਾ! ਜੋ ਭੀ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਭਰਮਣ-ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਹੋਵੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਕਰਮ, ਯਜ, ਜਾਂ ਇਸਨਾਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ—ਜੋ ਭੀ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੱਚੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸ਼ਰਮਾਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠਿਆ। ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਪਿਨਾਕੀ, ਟੁੱਟੇ ਕੁਟਾਰ ਵਾਲੇ, ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਜਿਹੜਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲੇ। "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਇਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ, ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਲੈ ਵਿੱਚ ਕਮਲ-ਭੋਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?" ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਜ ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਮਹਾਬਲਸ਼ਾਲੀ?" ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਹੌਲੇ ਬਚਨ ਕਹੇ, "ਹੇ ਹਿਰਣਯਗਭ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਦਾ-ਅਖੰਡ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਹੋ। ਦੱਸੋ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਹੈ?" ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੁ ਜੀ ਨੇ ਭਾਵਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਭਕਤੀ ਦਾ ਵਰ ਦਿਤਾ। "ਤੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀਏ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੰਦਿਆਂ ਛੁਹਿਆ। ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈਂ।" "ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਰਦਾ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆਨ ਜਾਗੇ, ਹੇ ਸੁਜਨ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦਰਯੋਗ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਗੋਵਿੰਦ ਵਲੋਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਪਿਤਾਮਹਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ 'ਤੇ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਤੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਯੁ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੇ ਗੁਣ ਸਨ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਸੁਭਗ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਸੱਪ, ਬੇਤਰਤੀਬ ਕੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉੱਭਰੇ। ਉਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਹਾਏ! ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਲਾਨਤ, ਜੇ ਇਹੀ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਈ।" ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਦੁਖ ਤੋਂ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਰੋਣ ਵਾਲੇ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਰੋਣ ਕਰਕੇ, "ਰੁਦ੍ਰ" ਕਹਲਾਏ; ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ ਸਮਝੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਨੀਲੇ-ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮੁੜ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਦਿੱਤੇ। ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਪਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ?" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਭਾਵਾ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਪਦੇਸ਼ ਲਈ, ਹੱਸ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜਦੋਂ ਸਤਯੁਗ ਸੀ, ਤਦ ਮੈ ਹੀ ਸੀ; ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਸੀ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ। ਮੇਰੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ, ਵਾਲ, ਲਹੂ ਅਤੇ ਲਾਲੀ ਵੀ ਚਿੱਟੇ-ਚਿੱਟੇ ਸਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਯੁਗ 'ਚਿੱਟਾ ਯੁਗ' ਕਹਲਾਇਆ।" "ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਿਹੜੀ ਦੇਵੀ ਜੰਮੀ, ਉਹ ਵੀ ਚਿੱਟੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਚਿੱਟੀ-ਲਾਲ, ਅਤੇ ਚਿੱਟੀ ਸੀ; ਫਿਰ ਗਾਇਤਰੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਤੇਰੀ ਗੁਪਤ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਮੈਂ ਸਦਿਓਜਾਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ।" "'ਸਦਿਓਜਾਤਾ' ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਗੁਪਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ...