ଭଵାନ୍ ଯୋନିରହଂ ବୀଜଂ କଥଂ ବୀଜୀ ମହେଶ୍ଵରଃ ଏତନ୍ମେ ସୂକ୍ଷ୍ମମଵ୍ଯକ୍ତଂ ସଂଶଯଂ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି
ତୁମେ ଯୋନି, ମୁଁ ବୀଜ; ମହେଶ୍ୱର କିପରି ବୀଜଧାରୀ? ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅବ୍ୟକ୍ତ ସନ୍ଦେହ ମୋର, ତୁମେ ଏହା ଦୂର କର।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚ ଵିଵିଧୋତ୍ପତ୍ତିଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକତନ୍ତ୍ରିଣଃ ଇମଂ ପରମସାଦୃଶ୍ଯଂ ପ୍ରଶ୍ନମ୍ ଅଭ୍ଯଵଦଦ୍ଧରିଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ବୁଝି, ହରି ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅସ୍ମାନ୍ମହତ୍ତରଂ ଭୂତଂ ଗୁହ୍ଯମନ୍ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ ମହତଃ ପରମଂ ଧାମ ଶିଵମ୍ ଅଧ୍ଯାତ୍ମିନାଂ ପଦମ୍
ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ, ଏହାଠାରୁ ଗୁପ୍ତ କିଛି ନାହିଁ। ମହାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମ, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ ପଦ।
ଦ୍ଵିଵିଧଂ ଚୈଵମାତ୍ମାନଂ ପ୍ରଵିଭଜ୍ଯ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ନିଷ୍କଲସ୍ତତ୍ର ଯୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଃ ସକଲଶ୍ ଚ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଏଭଳି ଆତ୍ମା ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ। ସେଠାରେ ମହେଶ୍ୱର ଅବ୍ୟକ୍ତ ନିରଂଶ ଓ ବ୍ୟକ୍ତ ସମସ୍ତ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ମାଯାଵିଧିଜ୍ଞସ୍ଯ ଅଗମ୍ଯଗହନସ୍ଯ ଚ ପୁରା ଲିଙ୍ଗୋଦ୍ଭଵଂ ବୀଜଂ ପ୍ରଥମଂ ତ୍ଵାଦିସର୍ଗିକମ୍
ଯିଏ ମାୟାର କ୍ରିୟା ଜାଣନ୍ତି ଓ ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଅଗମ୍ୟ ଓ ଗଭୀର, ସେଠି ପ୍ରଥମେ ତୁମ ପରି ଲିଙ୍ଗର ବୀଜ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।
ମମ ଯୋନୌ ସମାଯୁକ୍ତଂ ତଦ୍ବୀଜଂ କାଲପର୍ଯଯାତ୍ ହିରଣ୍ମଯମକୂପାରେ ଯୋନ୍ଯାମଣ୍ଡମଜାଯତ
ସେହି ବୀଜ, ମୋ ଯୋନି ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସମୟ କ୍ରମରେ, ଯୋନି ଭିତରେ ସୁନା ଡାଣ୍ଡା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା।
ଶତାନି ଦଶ ଵର୍ଷାଣାମ୍ ଅଣ୍ଡମ୍ ଅପ୍ସୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ଅନ୍ତେ ଵର୍ଷସହସ୍ରସ୍ଯ ଵାଯୁନା ତଦ୍ଦ୍ଵିଧା କୃତମ୍
ଦଶଶେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଡାଣ୍ଡା ପାଣିରେ ବସିଥିଲା। ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଦୁଇ ଭାଗ ହେଲା।
କପାଲମେକଂ ଦ୍ଯୌର୍ଜଜ୍ଞେ କପାଲମପରଂ କ୍ଷିତିଃ ଉଲ୍ବଂ ତସ୍ଯ ମହୋତ୍ସେଧୋ ଯୋ ଽସୌ କନକପର୍ଵତଃ
ଏକ ମଣ୍ଡା ଆକାଶ ହେଲା, ଅନ୍ୟ ମଣ୍ଡା ଭୂମି ହେଲା। ଏହାର ମୋଟ ଛିଲକ, ଯାହା ବଡ଼ ଉଚ୍ଚ, ସେହି ସୁନା ପାହାଡ଼।
ତତଶ୍ ଚ ପ୍ରତିସଂଧ୍ଯାତ୍ମା ଦେଵଦେଵୋ ଵରଃ ପ୍ରଭୁଃ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋ ଭଗଵାଂସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଭିଜଜ୍ଞେ ଚତୁର୍ମୁଖଃ
ତାହା ପରେ, ସେଠାରୁ ସମ୍ମିଳନ ହେବା ପରେ, ଦେବମାନ୍ୟ ଭଗବାନ୍, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହେଲା।
ଆ ତାରାର୍କେନ୍ଦୁନକ୍ଷତ୍ରଂ ଶୂନ୍ଯଂ ଲୋକମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଚ କୋ ଽହମିତ୍ଯପି ଚ ଧ୍ଯାତେ କୁମାରାସ୍ତେ ଽଭଵଂସ୍ତଦା
ତାରା, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି, 'ମୁଁ କିଏ?' ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରିବା ସମୟରେ, ହେ କୁମାରମାନେ, ମୁଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲି।
ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାସ୍ତୁ ଯତଯୋ ଯତୀନାଂ ପୂର୍ଵଜାସ୍ ତଵ ଭୂଯୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାନ୍ତେ ତତ ଏଵାତ୍ମଜାସ୍ତଵ
ତୁମ ପୂର୍ବଜ ଯତିମାନେ, ଦେଖିବାକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଅନ୍ୟ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ସେମାନେ ସେଇ ଉତ୍ସରୁ ତୁମର ପୁଅ ହେଲେ।
ଭୁଵନାନଲସଂକାଶାଃ ପଦ୍ମପତ୍ରାଯତେକ୍ଷଣାଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସନତ୍କୁମାରଶ୍ ଚ ଋଭୁଶ୍ଚୈଵୋର୍ଧ୍ଵରେତସୌ
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଅଗ୍ନିପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଲମ୍ବା ଚକ୍ଷୁ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ସନତ୍କୁମାର ଓ ଋଭୁ, ଦୁଇଝଣ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା।
ସନକଃ ସନାତନଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ଚ ସନନ୍ଦନଃ ଉତ୍ପନ୍ନାଃ ସମକାଲଂ ତେ ବୁଦ୍ଧ୍ଯାତୀନ୍ଦ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସନକ, ସନାତନ ଓ ସନନ୍ଦନ—ଏମାନେ ସମୟରେ ଏକାସାଥିରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଜ୍ଞାନ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଉତ୍ପନ୍ନାଃ ପ୍ରତିଭାତ୍ମାନୋ ଜଗତାଂ ସ୍ଥିତିହେତଵଃ ନାରପ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ଚ କର୍ମାଣି ତାପତ୍ରଯଵିଵର୍ଜିତାଃ
ସେମାନେ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନର ଅବତାର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନିର୍ବାହକାରଣ, କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ନୁହନ୍ତି ଏବଂ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ।
ଅଲ୍ପସୌଖ୍ଯଂ ବହୁକ୍ଲେଶଂ ଜରାଶୋକସମନ୍ଵିତମ୍ ଜୀଵନଂ ମରଣଂ ଚୈଵ ସଂଭଵଶ୍ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ, ପୁନଃପୁନି ଜନ୍ମ, ଅତି କମ ସୁଖ, ବହୁତ ଦୁଃଖ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଶୋକ ସହିତ ଯୁକ୍ତ।
ଅଲ୍ପଭୂତଂ ସୁଖଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ଦୁଃଖାନି ନରକେ ତଥା ଵିଦିତ୍ଵା ଚାଗମଂ ସର୍ଵମ୍ ଅଵଶ୍ଯଂ ଭଵିତଵ୍ଯତାମ୍
ସ୍ୱର୍ଗରେ ସୁଖ ଅତି କମ, ନରକରେ ଦୁଃଖ ଅଛି; ଏହି ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟକୁ ମନେ ରଖିବା ଦରକାର।
ଋଭୁଂ ସନତ୍କୁମାରଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଵ ଵଶେ ସ୍ଥିତୌ ତ୍ରଯସ୍ତୁ ତ୍ରୀନ୍ ଗୁଣାନ୍ ହିତ୍ଵା ଚାତ୍ମଜାଃ ସନକାଦଯଃ
ତୁମ ଅଧୀନରେ ଋଭୁ ଓ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୁମର ତିନି ପୁଅ—ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ତିନି ଗୁଣକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
ଵଵର୍ତେନ ତୁ ଜ୍ଞାନେନ ପ୍ରଵୃତ୍ତାସ୍ତେ ମହୌଜସଃ ତତସ୍ତେଷୁ ପ୍ରଵୃତ୍ତେଷୁ ସନକାଦିଷୁ ଵୈ ତ୍ରିଷୁ
ସେମାନେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜ୍ଞାନର ପଥରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ; ଏଭଳି, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତିନି ଜଣ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଭଵିଷ୍ଯସି ଵିମୂଢସ୍ତ୍ଵଂ ମାଯଯା ଶଙ୍କରସ୍ଯ ତୁ ଏଵଂ କଲ୍ପେ ତୁ ଵୈଵୃତ୍ତେ ସଂଜ୍ଞା ନଶ୍ଯତି ତେ ଽନଘ
ଶଙ୍କରଙ୍କ ମାୟାରେ ତୁମେ ଭ୍ରମିତ ହେବ; ଏଭଳି, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଚକ୍ର ଘୂରିବ, ହେ ନିର୍ମଳ, ତୁମର ସ୍ମୃତି ନଷ୍ଟ ହେବ।
କଲ୍ପେ ଶେଷାଣି ଭୂତାନି ସୂକ୍ଷ୍ମାଣି ପାର୍ଥିଵାନି ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ହ୍ଯୈଶ୍ଵରୀ ମାଯା ଜାଗୃତିଃ ସମୁଦାହୃତା
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ଅବଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ପୃଥିବୀର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଜାଗ୍ରତ ହୁଅନ୍ତି।
ଯଥୈଷ ପର୍ଵତୋ ମେରୁର୍ ଦେଵଲୋକୋ ହ୍ଯୁଦାହୃତଃ ତସ୍ଯ ଚେଦଂ ହି ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଧି ଦେଵଵରସ୍ଯ ହ
ଯେପରି ଏହି ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଦେବଲୋକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେପରି ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର ଏହି ମହିମାକୁ ଜାଣ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚେଶ୍ଵରସଦ୍ଭାଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମାମଂବୁଜେକ୍ଷଣମ୍ ମହାଦେଵଂ ମହାଭୂତଂ ଭୂତାନାଂ ଵରଦଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସତ୍ତାକୁ ଜାଣି, ମୋତେ କମଳନୟନ, ମହାଦେବ, ମହାତ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା ନାୟକ ବୋଲି ଜାଣ।
ପ୍ରଣଵେନାଥ ସାମ୍ନା ତୁ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ତ୍ଵାଂ ଚ ମାଂ ଚୈଵ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନିଃଶ୍ଵାସାନ୍ନିର୍ଦହେଦଯମ୍
ଓଁ ଓ ସାମଗାନ ଦ୍ୱାରା, ଜଗତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତୁମେ ଓ ମୁଁ, ଯଦି କ୍ରୋଧିତ ହେଉ, ନିଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦଗ୍ଧ କରିପାରିବା।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମହାଯୋଗମ୍ ଅଭ୍ଯୁତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ମହାବଲମ୍ ଅହଂ ତ୍ଵାମଗ୍ରତଃ କୃତ୍ଵା ସ୍ତୋଷ୍ଯାମ୍ଯନଲସପ୍ରଭମ୍
ଏପରି ମହାଯୋଗକୁ ଜାଣି, ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସହ ଉଠି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ଅଗ୍ନିପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଯିଏ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବି।
ବ୍ରହ୍ମାଣମଗ୍ରତଃ କୃତ୍ଵା ତତଃ ସ ଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ ଅତୀତୈଶ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵର୍ତମାନୈସ୍ତଥୈଵ ଚ
ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ଗରୁଡ଼ ଚିହ୍ନ ଧାରୀ ସେ, ଅତୀତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ—
ନାମଭିଶ୍ଛାନ୍ଦସୈଶ୍ଚୈଵ ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରମୁଦୀରଯତ୍ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଭଗଵତେ ସୁଵ୍ରତାନନ୍ତତେଜସେ
ନାମ ଓ ଛନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: 'ହେ ଭଗବାନ୍, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ ଓ ଅନନ୍ତ ତେଜ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।'
ନମଃ କ୍ଷେତ୍ରାଧିପତଯେ ବୀଜିନେ ଶୂଲିନେ ନମଃ ସୁମେଢ୍ରାଯାର୍ଚ୍ଯମେଢ୍ରାଯ ଦଣ୍ଡିନେ ରୂକ୍ଷରେତସେ
କ୍ଷେତ୍ରର ମାଲିକଙ୍କୁ, ବୀଜ ଧାରଣ କରୁଥିବାଙ୍କୁ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗ ଧାରୀ, ପୂଜ୍ୟ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଏବଂ କଠୋର ବୀଜ ଧାରଣ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ମୋର ନମନ।
ନମୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଯ ପୂର୍ଵାଯ ପ୍ରଥମାଯ ଚ ନମୋ ମାନ୍ଯାଯ ପୂଜ୍ଯାଯ ସଦ୍ଯୋଜାତାଯ ଵୈ ନମଃ
ଅଗ୍ରଜ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଆଦି ଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଗରିମାମୟ, ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବାଙ୍କୁ ମୋର ନମନ।
ଗହ୍ଵରାଯ ଘଟେଶାଯ ଵ୍ଯୋମଚୀରାଂବରାଯ ଚ ନମସ୍ତେ ହ୍ଯସ୍ମଦାଦୀନାଂ ଭୂତାନାଂ ପ୍ରଭଵେ ନମଃ
ଗୁହାରେ ବସିଥିବା, ପାତ୍ରର ମାଲିକ, ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ଣ ବସ୍ତ୍ର କରିଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଦି ଭୂତମାନଙ୍କ ନାୟକଙ୍କୁ ମୋର ନମନ।
ଵେଦାନାଂ ପ୍ରଭଵେ ଚୈଵ ସ୍ମୃତୀନାଂ ପ୍ରଭଵେ ନମଃ ପ୍ରଭଵେ କର୍ମଦାନାନାଂ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣାଂ ପ୍ରଭଵେ ନମଃ
ବେଦର ମାଲିକ, ସ୍ମୃତିର ମାଲିକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କର୍ମ ଓ ଦାନର ମାଲିକ, ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟର ମାଲିକଙ୍କୁ ମୋର ନମନ।