ସ୍ଥୂଲାଦ୍ଭିର୍ ଵିଶ୍ଵତୋ ଽତ୍ଯର୍ଥଂ ସିଚ୍ଯସେ ପଦ୍ମସଂଭଵ ଘ୍ରାଣଜେନ ଚ ଵାତେନ କମ୍ପ୍ଯମାନଂ ତ୍ଵଯା ସହ
ମୋଟ ଉପାଦାନରୁ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବହୁତ ଭାବରେ ଛିଟାଯାଉଛ, ହେ ପଦ୍ମଯୋନି। ତୁମ ସହିତ ଘ୍ରାଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ତାଳମାଳ ହୋଇ କମ୍ପିତ କରେ।
ଦୋଧୂଯତେ ମହାପଦ୍ମଂ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ମମ ନାଭିଜମ୍ ସମାଗତୋ ଭଵାନୀଶୋ ହ୍ଯ୍ ଅନାଦିଶ୍ଚାନ୍ତକୃତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ମୋ ନାଭିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମହାପଦ୍ମ ନିଜେ ନିଜେ ହିଲୁଚି। ଭବାନୀଶ୍ୱର ଆସିଛନ୍ତି, ସେ ଆଦିହୀନ ଓ ସମସ୍ତର ସେଷ କରିବାର ଅଧିପତି।
ଭଵାନହଂ ଚ ସ୍ତୋତ୍ରେଣ ଉପତିଷ୍ଠାଵ ଗୋଧ୍ଵଜମ୍ ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଽମ୍ବୁଜାଭାକ୍ଷଂ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରୋଵାଚ କେଶଵମ୍
ଭବାନ ଓ ମୁଁ, ସ୍ତୁତି କରି, ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲୁ। ତାପରେ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ପଦ୍ମନୟନ ବ୍ରହ୍ମା କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଵାନ୍ନ ନୂନମାତ୍ମାନଂ ଵେତ୍ତି ଲୋକପ୍ରଭୁଂ ଵିଭୁମ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଲୋକକର୍ତାରଂ ମାଂ ନ ଵେତ୍ସି ସନାତନମ୍
ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜକୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭାବରେ ଜାଣୁନାହାଁ। ତୁମେ ମତେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଜଗତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସନାତନକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣୁନାହାଁ।
କୋ ହ୍ଯସୌ ଶଙ୍କରୋ ନାମ ଆଵଯୋର୍ଵ୍ଯତିରିଚ୍ଯତେ ତସ୍ଯ ତତ୍କ୍ରୋଧଜଂ ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହରିରଭାଷତ
ଏହି ଶଙ୍କର କିଏ, ଯିଏ ଆମ ଦୁଇଁଜଣକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି? ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହରି କହିଲେ।
ମା ମୈଵଂ ଵଦ କଲ୍ଯାଣ ପରିଵାଦଂ ମହାତ୍ମନଃ ମହାଯୋଗେନ୍ଧନୋ ଧର୍ମୋ ଦୁରାଧର୍ଷୋ ଵରପ୍ରଦଃ
ହେ ମଙ୍ଗଳମୟ, ଏପରି କଥା କହନି, ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନି। ମହାଯୋଗୀ, ଧର୍ମ, ଅତି ଦୁର୍ଜୟ ଓ ଦାନଦାତା।
ହେତୁରସ୍ଯାଥ ଜଗତଃ ପୁରାଣପୁରୁଷୋ ଽଵ୍ଯଯଃ ବୀଜୀ ଖଲ୍ଵେଷ ବୀଜାନାଂ ଜ୍ଯୋତିରେକଃ ପ୍ରକାଶତେ
ସେ ଏହି ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ, ପୁରାତନ ଓ ଅକ୍ଷୟ ପୁରୁଷ। ସେ ସମସ୍ତ ବୀଜର ବୀଜ, ଏକମାତ୍ର ଆଲୋକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ।
ବାଲକ୍ରୀଡନକୈର୍ଦେଵଃ କ୍ରୀଡତେ ଶଙ୍କରଃ ସ୍ଵଯମ୍ ପ୍ରଧାନମଵ୍ଯଯୋ ଯୋନିର୍ ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ ପ୍ରକୃତିସ୍ତମଃ
ଶଙ୍କର ନିଜେ ଶିଶୁ ଭାବେ ଖେଳନା ସହିତ ଖେଳନ୍ତି। ସେ ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରଧାନ ତତ୍ତ୍ୱ, ଯୋନି, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଓ ପ୍ରକୃତିର ଅନ୍ଧକାର।
ମମ ଚୈତାନି ନାମାନି ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରସଵଧର୍ମିଣଃ ଯଃ କଃ ସ ଇତି ଦୁଃଖାର୍ତୈର୍ ଦୃଶ୍ଯତେ ଯତିଭିଃ ଶିଵଃ
ମୋର ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ସଦା ସୃଷ୍ଟିଶୀଳ। କିଏ ସେ, ସେ ଶିବ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ଯତିମାନେ ଦେଖନ୍ତି।
ଏଷ ବୀଜୀ ଭଵାନ୍ବୀଜମ୍ ଅହଂ ଯୋନିଃ ସନାତନଃ ସ ଏଵମୁକ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁମପୃଚ୍ଛତ
ସେ ବୀଜ, ତୁମେ ବୀଜଧାରୀ, ମୁଁ ସନାତନ ଯୋନି। ଏପରି କହିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
ଭଵାନ୍ ଯୋନିରହଂ ବୀଜଂ କଥଂ ବୀଜୀ ମହେଶ୍ଵରଃ ଏତନ୍ମେ ସୂକ୍ଷ୍ମମଵ୍ଯକ୍ତଂ ସଂଶଯଂ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି
ତୁମେ ଯୋନି, ମୁଁ ବୀଜ; ମହେଶ୍ୱର କିପରି ବୀଜଧାରୀ? ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅବ୍ୟକ୍ତ ସନ୍ଦେହ ମୋର, ତୁମେ ଏହା ଦୂର କର।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚ ଵିଵିଧୋତ୍ପତ୍ତିଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକତନ୍ତ୍ରିଣଃ ଇମଂ ପରମସାଦୃଶ୍ଯଂ ପ୍ରଶ୍ନମ୍ ଅଭ୍ଯଵଦଦ୍ଧରିଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ବୁଝି, ହରି ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅସ୍ମାନ୍ମହତ୍ତରଂ ଭୂତଂ ଗୁହ୍ଯମନ୍ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ ମହତଃ ପରମଂ ଧାମ ଶିଵମ୍ ଅଧ୍ଯାତ୍ମିନାଂ ପଦମ୍
ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ, ଏହାଠାରୁ ଗୁପ୍ତ କିଛି ନାହିଁ। ମହାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମ, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ ପଦ।
ଦ୍ଵିଵିଧଂ ଚୈଵମାତ୍ମାନଂ ପ୍ରଵିଭଜ୍ଯ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ନିଷ୍କଲସ୍ତତ୍ର ଯୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଃ ସକଲଶ୍ ଚ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଏଭଳି ଆତ୍ମା ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ। ସେଠାରେ ମହେଶ୍ୱର ଅବ୍ୟକ୍ତ ନିରଂଶ ଓ ବ୍ୟକ୍ତ ସମସ୍ତ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ମାଯାଵିଧିଜ୍ଞସ୍ଯ ଅଗମ୍ଯଗହନସ୍ଯ ଚ ପୁରା ଲିଙ୍ଗୋଦ୍ଭଵଂ ବୀଜଂ ପ୍ରଥମଂ ତ୍ଵାଦିସର୍ଗିକମ୍
ଯିଏ ମାୟାର କ୍ରିୟା ଜାଣନ୍ତି ଓ ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଅଗମ୍ୟ ଓ ଗଭୀର, ସେଠି ପ୍ରଥମେ ତୁମ ପରି ଲିଙ୍ଗର ବୀଜ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।
ମମ ଯୋନୌ ସମାଯୁକ୍ତଂ ତଦ୍ବୀଜଂ କାଲପର୍ଯଯାତ୍ ହିରଣ୍ମଯମକୂପାରେ ଯୋନ୍ଯାମଣ୍ଡମଜାଯତ
ସେହି ବୀଜ, ମୋ ଯୋନି ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସମୟ କ୍ରମରେ, ଯୋନି ଭିତରେ ସୁନା ଡାଣ୍ଡା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା।
ଶତାନି ଦଶ ଵର୍ଷାଣାମ୍ ଅଣ୍ଡମ୍ ଅପ୍ସୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ଅନ୍ତେ ଵର୍ଷସହସ୍ରସ୍ଯ ଵାଯୁନା ତଦ୍ଦ୍ଵିଧା କୃତମ୍
ଦଶଶେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଡାଣ୍ଡା ପାଣିରେ ବସିଥିଲା। ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଦୁଇ ଭାଗ ହେଲା।
କପାଲମେକଂ ଦ୍ଯୌର୍ଜଜ୍ଞେ କପାଲମପରଂ କ୍ଷିତିଃ ଉଲ୍ବଂ ତସ୍ଯ ମହୋତ୍ସେଧୋ ଯୋ ଽସୌ କନକପର୍ଵତଃ
ଏକ ମଣ୍ଡା ଆକାଶ ହେଲା, ଅନ୍ୟ ମଣ୍ଡା ଭୂମି ହେଲା। ଏହାର ମୋଟ ଛିଲକ, ଯାହା ବଡ଼ ଉଚ୍ଚ, ସେହି ସୁନା ପାହାଡ଼।
ତତଶ୍ ଚ ପ୍ରତିସଂଧ୍ଯାତ୍ମା ଦେଵଦେଵୋ ଵରଃ ପ୍ରଭୁଃ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋ ଭଗଵାଂସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଭିଜଜ୍ଞେ ଚତୁର୍ମୁଖଃ
ତାହା ପରେ, ସେଠାରୁ ସମ୍ମିଳନ ହେବା ପରେ, ଦେବମାନ୍ୟ ଭଗବାନ୍, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହେଲା।
ଆ ତାରାର୍କେନ୍ଦୁନକ୍ଷତ୍ରଂ ଶୂନ୍ଯଂ ଲୋକମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଚ କୋ ଽହମିତ୍ଯପି ଚ ଧ୍ଯାତେ କୁମାରାସ୍ତେ ଽଭଵଂସ୍ତଦା
ତାରା, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି, 'ମୁଁ କିଏ?' ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରିବା ସମୟରେ, ହେ କୁମାରମାନେ, ମୁଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲି।
ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାସ୍ତୁ ଯତଯୋ ଯତୀନାଂ ପୂର୍ଵଜାସ୍ ତଵ ଭୂଯୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାନ୍ତେ ତତ ଏଵାତ୍ମଜାସ୍ତଵ
ତୁମ ପୂର୍ବଜ ଯତିମାନେ, ଦେଖିବାକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଅନ୍ୟ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ସେମାନେ ସେଇ ଉତ୍ସରୁ ତୁମର ପୁଅ ହେଲେ।
ଭୁଵନାନଲସଂକାଶାଃ ପଦ୍ମପତ୍ରାଯତେକ୍ଷଣାଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସନତ୍କୁମାରଶ୍ ଚ ଋଭୁଶ୍ଚୈଵୋର୍ଧ୍ଵରେତସୌ
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଅଗ୍ନିପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଲମ୍ବା ଚକ୍ଷୁ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ସନତ୍କୁମାର ଓ ଋଭୁ, ଦୁଇଝଣ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା।
ସନକଃ ସନାତନଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ଚ ସନନ୍ଦନଃ ଉତ୍ପନ୍ନାଃ ସମକାଲଂ ତେ ବୁଦ୍ଧ୍ଯାତୀନ୍ଦ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସନକ, ସନାତନ ଓ ସନନ୍ଦନ—ଏମାନେ ସମୟରେ ଏକାସାଥିରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଜ୍ଞାନ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଉତ୍ପନ୍ନାଃ ପ୍ରତିଭାତ୍ମାନୋ ଜଗତାଂ ସ୍ଥିତିହେତଵଃ ନାରପ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ଚ କର୍ମାଣି ତାପତ୍ରଯଵିଵର୍ଜିତାଃ
ସେମାନେ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନର ଅବତାର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନିର୍ବାହକାରଣ, କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ନୁହନ୍ତି ଏବଂ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ।
ଅଲ୍ପସୌଖ୍ଯଂ ବହୁକ୍ଲେଶଂ ଜରାଶୋକସମନ୍ଵିତମ୍ ଜୀଵନଂ ମରଣଂ ଚୈଵ ସଂଭଵଶ୍ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ, ପୁନଃପୁନି ଜନ୍ମ, ଅତି କମ ସୁଖ, ବହୁତ ଦୁଃଖ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଶୋକ ସହିତ ଯୁକ୍ତ।
ଅଲ୍ପଭୂତଂ ସୁଖଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ଦୁଃଖାନି ନରକେ ତଥା ଵିଦିତ୍ଵା ଚାଗମଂ ସର୍ଵମ୍ ଅଵଶ୍ଯଂ ଭଵିତଵ୍ଯତାମ୍
ସ୍ୱର୍ଗରେ ସୁଖ ଅତି କମ, ନରକରେ ଦୁଃଖ ଅଛି; ଏହି ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟକୁ ମନେ ରଖିବା ଦରକାର।
ଋଭୁଂ ସନତ୍କୁମାରଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଵ ଵଶେ ସ୍ଥିତୌ ତ୍ରଯସ୍ତୁ ତ୍ରୀନ୍ ଗୁଣାନ୍ ହିତ୍ଵା ଚାତ୍ମଜାଃ ସନକାଦଯଃ
ତୁମ ଅଧୀନରେ ଋଭୁ ଓ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୁମର ତିନି ପୁଅ—ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ତିନି ଗୁଣକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
ଵଵର୍ତେନ ତୁ ଜ୍ଞାନେନ ପ୍ରଵୃତ୍ତାସ୍ତେ ମହୌଜସଃ ତତସ୍ତେଷୁ ପ୍ରଵୃତ୍ତେଷୁ ସନକାଦିଷୁ ଵୈ ତ୍ରିଷୁ
ସେମାନେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜ୍ଞାନର ପଥରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ; ଏଭଳି, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତିନି ଜଣ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଭଵିଷ୍ଯସି ଵିମୂଢସ୍ତ୍ଵଂ ମାଯଯା ଶଙ୍କରସ୍ଯ ତୁ ଏଵଂ କଲ୍ପେ ତୁ ଵୈଵୃତ୍ତେ ସଂଜ୍ଞା ନଶ୍ଯତି ତେ ଽନଘ
ଶଙ୍କରଙ୍କ ମାୟାରେ ତୁମେ ଭ୍ରମିତ ହେବ; ଏଭଳି, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଚକ୍ର ଘୂରିବ, ହେ ନିର୍ମଳ, ତୁମର ସ୍ମୃତି ନଷ୍ଟ ହେବ।
କଲ୍ପେ ଶେଷାଣି ଭୂତାନି ସୂକ୍ଷ୍ମାଣି ପାର୍ଥିଵାନି ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ହ୍ଯୈଶ୍ଵରୀ ମାଯା ଜାଗୃତିଃ ସମୁଦାହୃତା
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ଅବଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ପୃଥିବୀର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଜାଗ୍ରତ ହୁଅନ୍ତି।