ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସଦ୍ଭାଵଵଚନଂ ବ୍ରୂହି ପଦ୍ମାଦଵତର ପ୍ରଭୋ ସ ତ୍ଵଂ ଚ ନୋ ମହାଯୋଗୀ ତ୍ଵମୀଡ୍ଯଃ ପ୍ରଣଵାତ୍ମକଃ

'ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ପଦ୍ମରୁ ଅବତର; ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗୀ, ପୂଜ୍ୟ, ଓ ପ୍ରଣବର ସ୍ୱରୂପ।'

ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ସର୍ଵେଶଃ ଶ୍ଵେତୋଷ୍ଣୀଷଵିଭୂଷିତଃ ପଦ୍ମଯୋନିରିତି ହ୍ଯେଵଂ ଖ୍ଯାତୋ ନାମ୍ନା ଭଵିଷ୍ଯସି

ଆଜିଠାରୁ, ହେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଧଳା ପଗଡି ପିନ୍ଧିଥିବା, ତୁମେ 'ପଦ୍ମଯୋନି' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।

ପୁତ୍ରୋ ମେ ତ୍ଵଂ ଭଵ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସପ୍ତଲୋକାଧିପଃ ପ୍ରଭୋ ତତଃ ସ ଭଗଵାନ୍ଦେଵୋ ଵରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା କିରୀଟିନେ

'ମୋର ପୁଅ ହେଉ, ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ସପ୍ତ ଲୋକର ଅଧିପତି ପ୍ରଭୁ।' ଏହିପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଦେବତା କିରିଟିଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଲେ—

ଏଵଂ ଭଵତୁ ଚେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରୀତାତ୍ମା ଗତମତ୍ସରଃ ପ୍ରତ୍ଯାସନ୍ନମ୍ ଅଥାଯାନ୍ତଂ ବାଲାର୍କାଭଂ ମହାନନମ୍

'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ ହୃଦୟରେ, ସେ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ମୁହଁ ଥିବା, ବିଶାଳ ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଦେଖିଲେ।

ଭଵମତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରାଯଣମଥାବ୍ରଵୀତ୍ ଅପ୍ରମେଯୋ ମହାଵକ୍ତ୍ରୋ ଦଂଷ୍ଟ୍ରୀ ଧ୍ଵସ୍ତଶିରୋରୁହଃ

ସେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ରୂପ ଦେଖି, ନାରାୟଣ କହିଲେ: 'ଅପରିମିତ, ବଡ଼ ମୁଖ ଥିବା, ଦାନ୍ତ ଦେଖାଉଥିବା, ମୁଣ୍ଡରୁ କେଶ ଝଡିଯାଇଥିବା—'

ଦଶବାହୁସ୍ତ୍ରିଶୂଲାଙ୍କୋ ନଯନୈର୍ଵିଶ୍ଵତଃ ସ୍ଥିତଃ ଲୋକପ୍ରଭୁଃ ସ୍ଵଯଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଵିକୃତୋ ମୁଞ୍ଜମେଖଲୀ

ଦଶଟି ବାହୁ, ତ୍ରିଶୂଳ ଚିହ୍ନ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚକ୍ଷୁ, ସ୍ୱୟଂ ଲୋକନାଥ, ବିକୃତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମୁଞ୍ଜା ଘାସର କମରବନ୍ଧନ ପିନ୍ଧିଥିବା—

ମେଣ୍ଢ୍ରେଣୋର୍ଧ୍ଵେନ ମହତା ନର୍ଦମାନୋ ଽତିଭୈରଵମ୍ କଃ ଖଲ୍ଵେଷ ପୁମାନ୍ ଵିଷ୍ଣୋ ତେଜୋରାଶିର୍ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ

ବଡ଼ ଉତ୍ତିଂଗ ଲିଙ୍ଗ ନେଇ, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ଏହି ମହାପୁରୁଷ କିଏ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ତେଜର ଆଗାର, ବଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଥିବା?

ଵ୍ଯାପ୍ଯ ସର୍ଵା ଦିଶୋ ଦ୍ଯାଂ ଚ ଇତ ଏଵାଭିଵର୍ତତେ ତେନୈଵମୁକ୍ତୋ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ବ୍ରହ୍ମାଣମବ୍ରଵୀତ୍

ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଆକାଶକୁ ଭରି ଏଠାରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି; ଏଭଳି କଥା ହେଉଥିବାବେଳେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ:

ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ତଲନିପାତେନ ଯସ୍ଯ ଵିକ୍ରମତୋ ଽର୍ଣଵେ ଵେଗେନ ମହତାକାଶେ ଽପ୍ଯୁତ୍ଥିତାଶ୍ ଚ ଜଲଶଯାଃ

ଯାହାଙ୍କର ପଦଚାରଣାରେ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ପାଉଁ ଦେଲେ, ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ଗତିରେ, ପାଣି ଉଠି ଆକାଶକୁ ଚାଲିଯାଏ—

ସ୍ଥୂଲାଦ୍ଭିର୍ ଵିଶ୍ଵତୋ ଽତ୍ଯର୍ଥଂ ସିଚ୍ଯସେ ପଦ୍ମସଂଭଵ ଘ୍ରାଣଜେନ ଚ ଵାତେନ କମ୍ପ୍ଯମାନଂ ତ୍ଵଯା ସହ

ମୋଟ ଉପାଦାନରୁ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବହୁତ ଭାବରେ ଛିଟାଯାଉଛ, ହେ ପଦ୍ମଯୋନି। ତୁମ ସହିତ ଘ୍ରାଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ତାଳମାଳ ହୋଇ କମ୍ପିତ କରେ।

ଦୋଧୂଯତେ ମହାପଦ୍ମଂ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ମମ ନାଭିଜମ୍ ସମାଗତୋ ଭଵାନୀଶୋ ହ୍ଯ୍ ଅନାଦିଶ୍ଚାନ୍ତକୃତ୍ପ୍ରଭୁଃ

ମୋ ନାଭିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମହାପଦ୍ମ ନିଜେ ନିଜେ ହିଲୁଚି। ଭବାନୀଶ୍ୱର ଆସିଛନ୍ତି, ସେ ଆଦିହୀନ ଓ ସମସ୍ତର ସେଷ କରିବାର ଅଧିପତି।

ଭଵାନହଂ ଚ ସ୍ତୋତ୍ରେଣ ଉପତିଷ୍ଠାଵ ଗୋଧ୍ଵଜମ୍ ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଽମ୍ବୁଜାଭାକ୍ଷଂ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରୋଵାଚ କେଶଵମ୍

ଭବାନ ଓ ମୁଁ, ସ୍ତୁତି କରି, ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲୁ। ତାପରେ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ପଦ୍ମନୟନ ବ୍ରହ୍ମା କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଭଵାନ୍ନ ନୂନମାତ୍ମାନଂ ଵେତ୍ତି ଲୋକପ୍ରଭୁଂ ଵିଭୁମ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଲୋକକର୍ତାରଂ ମାଂ ନ ଵେତ୍ସି ସନାତନମ୍

ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜକୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭାବରେ ଜାଣୁନାହାଁ। ତୁମେ ମତେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଜଗତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସନାତନକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣୁନାହାଁ।

କୋ ହ୍ଯସୌ ଶଙ୍କରୋ ନାମ ଆଵଯୋର୍ଵ୍ଯତିରିଚ୍ଯତେ ତସ୍ଯ ତତ୍କ୍ରୋଧଜଂ ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହରିରଭାଷତ

ଏହି ଶଙ୍କର କିଏ, ଯିଏ ଆମ ଦୁଇଁଜଣକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି? ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହରି କହିଲେ।

ମା ମୈଵଂ ଵଦ କଲ୍ଯାଣ ପରିଵାଦଂ ମହାତ୍ମନଃ ମହାଯୋଗେନ୍ଧନୋ ଧର୍ମୋ ଦୁରାଧର୍ଷୋ ଵରପ୍ରଦଃ

ହେ ମଙ୍ଗଳମୟ, ଏପରି କଥା କହନି, ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନି। ମହାଯୋଗୀ, ଧର୍ମ, ଅତି ଦୁର୍ଜୟ ଓ ଦାନଦାତା।

ହେତୁରସ୍ଯାଥ ଜଗତଃ ପୁରାଣପୁରୁଷୋ ଽଵ୍ଯଯଃ ବୀଜୀ ଖଲ୍ଵେଷ ବୀଜାନାଂ ଜ୍ଯୋତିରେକଃ ପ୍ରକାଶତେ

ସେ ଏହି ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ, ପୁରାତନ ଓ ଅକ୍ଷୟ ପୁରୁଷ। ସେ ସମସ୍ତ ବୀଜର ବୀଜ, ଏକମାତ୍ର ଆଲୋକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ।

ବାଲକ୍ରୀଡନକୈର୍ଦେଵଃ କ୍ରୀଡତେ ଶଙ୍କରଃ ସ୍ଵଯମ୍ ପ୍ରଧାନମଵ୍ଯଯୋ ଯୋନିର୍ ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ ପ୍ରକୃତିସ୍ତମଃ

ଶଙ୍କର ନିଜେ ଶିଶୁ ଭାବେ ଖେଳନା ସହିତ ଖେଳନ୍ତି। ସେ ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରଧାନ ତତ୍ତ୍ୱ, ଯୋନି, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଓ ପ୍ରକୃତିର ଅନ୍ଧକାର।

ମମ ଚୈତାନି ନାମାନି ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରସଵଧର୍ମିଣଃ ଯଃ କଃ ସ ଇତି ଦୁଃଖାର୍ତୈର୍ ଦୃଶ୍ଯତେ ଯତିଭିଃ ଶିଵଃ

ମୋର ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ସଦା ସୃଷ୍ଟିଶୀଳ। କିଏ ସେ, ସେ ଶିବ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ଯତିମାନେ ଦେଖନ୍ତି।

ଏଷ ବୀଜୀ ଭଵାନ୍ବୀଜମ୍ ଅହଂ ଯୋନିଃ ସନାତନଃ ସ ଏଵମୁକ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁମପୃଚ୍ଛତ

ସେ ବୀଜ, ତୁମେ ବୀଜଧାରୀ, ମୁଁ ସନାତନ ଯୋନି। ଏପରି କହିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

ଭଵାନ୍ ଯୋନିରହଂ ବୀଜଂ କଥଂ ବୀଜୀ ମହେଶ୍ଵରଃ ଏତନ୍ମେ ସୂକ୍ଷ୍ମମଵ୍ଯକ୍ତଂ ସଂଶଯଂ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି

ତୁମେ ଯୋନି, ମୁଁ ବୀଜ; ମହେଶ୍ୱର କିପରି ବୀଜଧାରୀ? ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅବ୍ୟକ୍ତ ସନ୍ଦେହ ମୋର, ତୁମେ ଏହା ଦୂର କର।

ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚ ଵିଵିଧୋତ୍ପତ୍ତିଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକତନ୍ତ୍ରିଣଃ ଇମଂ ପରମସାଦୃଶ୍ଯଂ ପ୍ରଶ୍ନମ୍ ଅଭ୍ଯଵଦଦ୍ଧରିଃ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ବୁଝି, ହରି ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ଅସ୍ମାନ୍ମହତ୍ତରଂ ଭୂତଂ ଗୁହ୍ଯମନ୍ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ ମହତଃ ପରମଂ ଧାମ ଶିଵମ୍ ଅଧ୍ଯାତ୍ମିନାଂ ପଦମ୍

ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ, ଏହାଠାରୁ ଗୁପ୍ତ କିଛି ନାହିଁ। ମହାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମ, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ ପଦ।

ଦ୍ଵିଵିଧଂ ଚୈଵମାତ୍ମାନଂ ପ୍ରଵିଭଜ୍ଯ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ନିଷ୍କଲସ୍ତତ୍ର ଯୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଃ ସକଲଶ୍ ଚ ମହେଶ୍ଵରଃ

ଏଭଳି ଆତ୍ମା ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ। ସେଠାରେ ମହେଶ୍ୱର ଅବ୍ୟକ୍ତ ନିରଂଶ ଓ ବ୍ୟକ୍ତ ସମସ୍ତ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି।

ଯସ୍ଯ ମାଯାଵିଧିଜ୍ଞସ୍ଯ ଅଗମ୍ଯଗହନସ୍ଯ ଚ ପୁରା ଲିଙ୍ଗୋଦ୍ଭଵଂ ବୀଜଂ ପ୍ରଥମଂ ତ୍ଵାଦିସର୍ଗିକମ୍

ଯିଏ ମାୟାର କ୍ରିୟା ଜାଣନ୍ତି ଓ ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଅଗମ୍ୟ ଓ ଗଭୀର, ସେଠି ପ୍ରଥମେ ତୁମ ପରି ଲିଙ୍ଗର ବୀଜ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।

ମମ ଯୋନୌ ସମାଯୁକ୍ତଂ ତଦ୍ବୀଜଂ କାଲପର୍ଯଯାତ୍ ହିରଣ୍ମଯମକୂପାରେ ଯୋନ୍ଯାମଣ୍ଡମଜାଯତ

ସେହି ବୀଜ, ମୋ ଯୋନି ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସମୟ କ୍ରମରେ, ଯୋନି ଭିତରେ ସୁନା ଡାଣ୍ଡା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା।

ଶତାନି ଦଶ ଵର୍ଷାଣାମ୍ ଅଣ୍ଡମ୍ ଅପ୍ସୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ଅନ୍ତେ ଵର୍ଷସହସ୍ରସ୍ଯ ଵାଯୁନା ତଦ୍ଦ୍ଵିଧା କୃତମ୍

ଦଶଶେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଡାଣ୍ଡା ପାଣିରେ ବସିଥିଲା। ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଦୁଇ ଭାଗ ହେଲା।

କପାଲମେକଂ ଦ୍ଯୌର୍ଜଜ୍ଞେ କପାଲମପରଂ କ୍ଷିତିଃ ଉଲ୍ବଂ ତସ୍ଯ ମହୋତ୍ସେଧୋ ଯୋ ଽସୌ କନକପର୍ଵତଃ

ଏକ ମଣ୍ଡା ଆକାଶ ହେଲା, ଅନ୍ୟ ମଣ୍ଡା ଭୂମି ହେଲା। ଏହାର ମୋଟ ଛିଲକ, ଯାହା ବଡ଼ ଉଚ୍ଚ, ସେହି ସୁନା ପାହାଡ଼।

ତତଶ୍ ଚ ପ୍ରତିସଂଧ୍ଯାତ୍ମା ଦେଵଦେଵୋ ଵରଃ ପ୍ରଭୁଃ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋ ଭଗଵାଂସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଭିଜଜ୍ଞେ ଚତୁର୍ମୁଖଃ

ତାହା ପରେ, ସେଠାରୁ ସମ୍ମିଳନ ହେବା ପରେ, ଦେବମାନ୍ୟ ଭଗବାନ୍, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହେଲା।

ଆ ତାରାର୍କେନ୍ଦୁନକ୍ଷତ୍ରଂ ଶୂନ୍ଯଂ ଲୋକମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଚ କୋ ଽହମିତ୍ଯପି ଚ ଧ୍ଯାତେ କୁମାରାସ୍ତେ ଽଭଵଂସ୍ତଦା

ତାରା, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି, 'ମୁଁ କିଏ?' ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରିବା ସମୟରେ, ହେ କୁମାରମାନେ, ମୁଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲି।