ତଦାସ୍ଯ ଵକ୍ତ୍ରାନ୍ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ପନ୍ନଗେନ୍ଦ୍ରନିକେତନଃ ନାରାଯଣୋ ଜଗଦ୍ଧାତା ପିତାମହମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ, ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ବାହାରି, ସର୍ପରାଜ ଶୟନ କରୁଥିବା, ଜଗତ୍ଧାତା ନାରାୟଣ ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଗଵାନାଦିରଙ୍କଶ୍ ଚ ମଧ୍ଯଂ କାଲୋ ଦିଶୋ ନଭଃ ନାହମନ୍ତଂ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ଉଦରସ୍ଯ ତଵାନଘ
'ଭଗବନ୍ତ, ଆପଣ ଆଦି, ଆସନ, ମଧ୍ୟ, କାଳ, ଦିଗ ଓ ଆକାଶ—ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଗଭର ଶେଷ କେଉଁଠି ଅଛି ଦେଖିପାରୁନାହିଁ, ନିର୍ମଳ।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାବ୍ରଵୀଦ୍ଭୂଯଃ ପିତାମହମିଦଂ ହରିଃ ଭଗଵାନେଵମେଵାହଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ହି ମମୋଦରମ୍
ଏପରି କହି, ହରି ପୁନି ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭଗବନ୍ତ, ମୋର ଗଭ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି—ଚିରନ୍ତନ।'
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଲୋକାନ୍ ପଶ୍ଯୈତାନ୍ ଅନୌପମ୍ଯାନ୍ସୁରୋତ୍ତମ ତତଃ ପ୍ରାହ୍ଲାଦିନୀଂ ଵାଣୀଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତସ୍ଯାଭିନନ୍ଦ୍ଯ ଚ
'ହେ ଦେବତାମନ୍ୟ, ଏହି ଅପୂର୍ବ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଦେଖ।' ଏହି ପ୍ରସନ୍ନ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଶ୍ରୀପତେରୁଦରଂ ଭୂଯଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ପିତାମହଃ ତାନେଵ ଲୋକାନ୍ ଗର୍ଭସ୍ଥାନ୍ ଅପଶ୍ଯତ୍ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ
ତାପରେ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ପ୍ରଭୁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପୁଣିଥରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଗଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ସେଠି ଗର୍ଭସ୍ଥ ଲୋକମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ପର୍ଯଟିତ୍ଵା ତୁ ଦେଵସ୍ଯ ଦଦୃଶେ ଽନ୍ତଂ ନ ଵୈ ହରେଃ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଗତିଂ ତସ୍ଯ ପିତାମହସ୍ଯ ଦ୍ଵାରାଣି ସର୍ଵାଣି ପିଧାଯ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଵିଭୁର୍ମନଃ କର୍ତୁମିଯେଷ ଚାଶୁ ସୁଖଂ ପ୍ରସୁପ୍ତୋ ଽହମିତି ପ୍ରଚିନ୍ତ୍ଯ
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ଘୁରି ଘୁରି, ସେ ହରିଙ୍କ ସୀମା ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଗତି ବୁଝି, ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କଲେ ଏବଂ ମନେ ଭାବିଲେ, 'ମୁଁ ଏଠି ସୁଖରେ ଶୋଇବି।'
ତତୋ ଦ୍ଵାରାଣି ସର୍ଵାଣି ପିହିତାନି ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଵୈ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ କୃତ୍ଵାତ୍ମନୋ ରୂପଂ ନାଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵାରମଵିନ୍ଦତ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ଦେଖି, ସେ ନିଜ ରୂପକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ କଲେ ଏବଂ ନାଭି ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଦ୍ୱାର ଖୋଜିଲେ।
ପଦ୍ମସୂତ୍ରାନୁସାରେଣ ଚାନ୍ଵପଶ୍ଯତ୍ପିତାମହଃ ଉଜ୍ଜହାରାତ୍ମନୋ ରୂପଂ ପୁଷ୍କରାଚ୍ଚତୁରାନନଃ
ପଦ୍ମର ସୂତ୍ର ଅନୁସରଣ କରି, ପିତାମହ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ପଦ୍ମରୁ ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ରୂପରେ ବାହାରିଲେ।
ଵିରରାଜାରଵିନ୍ଦସ୍ଥଃ ପଦ୍ମଗର୍ଭସମଦ୍ଯୁତିଃ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵଯଂଭୂର୍ଭଗଵାଞ୍ ଜଗଦ୍ଯୋନିଃ ପିତାମହଃ
ପଦ୍ମ ଉପରେ ବସି, ପଦ୍ମର ଗର୍ଭର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଇ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା, ଭଗବାନ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ, ପିତାମହ ଦେଖାଦେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତାଭ୍ଯାମ୍ ଏକୈକସ୍ଯ ତୁ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ ଵର୍ତମାନେ ତୁ ସଂଘର୍ଷେ ମଧ୍ଯେ ତସ୍ଯାର୍ଣଵସ୍ଯ ତୁ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେଇ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
କୁତୋ ଽପ୍ଯପରିମେଯାତ୍ମା ଭୂତାନାଂ ପ୍ରଭୁରୀଶ୍ଵରଃ ଶୂଲପାଣିର୍ମହାଦେଵୋ ହେମଵୀରାଂବରଚ୍ଛଦଃ
ଅଜଣାଠାରୁ, ଅପରିମିତ ସ୍ୱରୂପ ଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ମହାଦେବ, ସୁନାର ବୀର ଉତ୍ତରୀୟ ପିନ୍ଧିଥିବା ଭଗବାନ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଅଗଚ୍ଛଦ୍ଯତ୍ର ସୋ ଽନନ୍ତୋ ନାଗଭୋଗପତିର୍ ହରିଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଵିକ୍ରମତସ୍ତସ୍ଯ ପଦ୍ଭ୍ଯାମ୍ ଆକ୍ରାନ୍ତପୀଡିତାଃ
ସେଠାକୁ ଅନନ୍ତ, ସର୍ପମୁକୁଟର ନାଥ, ହରି ଯାଇଥିଲେ। ସେ ତିବ୍ର ଗତିରେ ଆଗେ ବଢ଼ିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଭୂମି ଦବାଯାଇ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିଲା।
ଉଦ୍ଭୂତାସ୍ତୂର୍ଣମାକାଶେ ପୃଥୁଲାସ୍ତୋଯବିନ୍ଦଵଃ ଅତ୍ଯୁଷ୍ଣଶ୍ଚାତିଶୀତଶ୍ ଚ ଵାଯୁସ୍ତତ୍ର ଵଵୌ ପୁନଃ
ଏହିପରି, ଆକାଶରେ ହଠାତ୍ ଘନ ଜଳବିନ୍ଦୁ ତ୍ୱରିତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ସେଠି ବାୟୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଏବଂ ବେଶି ଠଣ୍ଡା ଭାବରେ ବହୁଥିଲା।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁମଭାଷତ ଅବ୍ବିନ୍ଦଵଶ୍ ଚ ଶୀତୋଷ୍ଣାଃ କମ୍ପଯନ୍ତ୍ଯଂବୁଜଂ ଭୃଶମ୍
ଏହି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି ଠଣ୍ଡା ଓ ଗରମ ଜଳବିନ୍ଦୁମାନେ ପଦ୍ମକୁ ବହୁତ କମ୍ପିତ କରୁଛନ୍ତି।'
ଏତନ୍ମେ ସଂଶଯଂ ବ୍ରୂହି କିଂ ଵା ତ୍ଵନ୍ଯଚ୍ଚିକୀର୍ଷସି ଏତଦେଵଂଵିଧଂ ଵାକ୍ଯଂ ପିତାମହମୁଖୋଦ୍ଗତମ୍
'ମୋର ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର, କିମ୍ବା ଆଉ କିଛି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ କି?'—ଏପରି ଭାବର କଥା ପିତାମହଙ୍କ ମୁଖରୁ ବାହାରିଲା।
ଶ୍ରୁତ୍ଵାପ୍ରତିମକର୍ମା ହି ଭଗଵାନସୁରାନ୍ତକୃତ୍ କିଂ ନୁ ଖଲ୍ଵତ୍ର ମେ ନାଭ୍ଯାଂ ଭୂତମନ୍ଯତ୍କୃତାଲଯମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଭଗବାନ୍ ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ମୋର ନାଭିରେ କି ଆଉ କିଛି ପ୍ରାଣୀ ବସିଛି କି?'
ଵଦତି ପ୍ରିଯମତ୍ଯର୍ଥଂ ମନ୍ଯୁଶ୍ଚାସ୍ଯ ମଯା କୃତଃ ଇତ୍ଯେଵଂ ମନସା ଧ୍ଯାତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦମୁତ୍ତରମ୍
ସେ ବହୁତ ସ୍ନେହରେ କଥା କହିଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନେଇ କ୍ରୋଧିତ ହେଲି; ଏଭଳି ମନେ ଭାବି, ମୁଁ ଏହି ଉତ୍ତର ଦେଲି।
କିମତ୍ର ଭଗଵାନଦ୍ଯ ପୁଷ୍କରେ ଜାତସଂଭ୍ରମଃ କିଂ ମଯା ଚ କୃତଂ ଦେଵ ଯନ୍ମାଂ ପ୍ରିଯମନୁତ୍ତମମ୍
'ଭଗବାନ, ଆଜି ପଦ୍ମରେ ଏମିତି ଅସ୍ଥିରତା କାହିଁକି? ମୁଁ କ'ଣ ଏମିତି କିଛି କରିଛି, ଯାହାପାଇଁ ଆପଣ ମୋତେ ଏପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହରେ କଥା କହୁଛନ୍ତି?'
ଭାଷସେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ କିମର୍ଥଂ ବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ଦେଵେଶଂ ଲୋକଯାତ୍ରାନୁଗଂ ତତଃ
'ପୁରୁଷମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ଏମିତି କାହିଁକି କହୁଛନ୍ତି? ସତ୍ୟ କହନ୍ତୁ।' ଏଭଳି କହି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଚଳାଚଳ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ—
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାମ୍ବୁଜାଭାକ୍ଷଂ ବ୍ରହ୍ମା ଵେଦନିଧିଃ ପ୍ରଭୁଃ ଯୋ ଽସୌ ତଵୋଦରଂ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଽହଂ ତ୍ଵଦିଚ୍ଛଯା
ବେଦର ଧାରକ, ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା, ପଦ୍ମନୟନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ଆଗରୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଗଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲି।'
ଯଥା ମମୋଦରେ ଲୋକାଃ ସର୍ଵେ ଦୃଷ୍ଟାସ୍ତ୍ଵଯା ପ୍ରଭୋ ତଥୈଵ ଦୃଷ୍ଟାଃ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ମଯା ଲୋକାସ୍ତଵୋଦରେ
'ଯେପରି ଆପଣ, ପ୍ରଭୁ, ମୋର ଗଭରେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦେଖିଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଗଭରେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେଖିଲି।'
ତତୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାତ୍ତୁ ଉପାଵୃତ୍ତସ୍ଯ ମେ ଽନଘ ତ୍ଵଯା ମତ୍ସରଭାଵେନ ମାଂ ଵଶୀକର୍ତୁମିଚ୍ଛତା
ତାପରେ, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ହେ ନିର୍ମଳ, ଆପଣ ମତ୍ସର ଭାବରେ ମୋତେ ବଶ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ମୋତେ ବାହାର କଲେ।
ଆଶୁ ଦ୍ଵାରାଣି ସର୍ଵାଣି ପିହିତାନି ସମନ୍ତତଃ ତତୋ ମଯା ମହାଭାଗ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ସ୍ଵେନ ତେଜସା
ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରକୁ ଚାରିପଟେ ବନ୍ଦ କରିଦେଲି; ଏହା ପରେ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଭାବିଲି।
ଲବ୍ଧୋ ନାଭିପ୍ରଦେଶେନ ପଦ୍ମସୂତ୍ରାଦ୍ଵିନିର୍ଗମଃ ମା ଭୂତ୍ତେ ମନସୋ ଽଲ୍ପୋ ଽପି ଵ୍ଯାଘାତୋ ଽଯଂ କଥଂଚନ
ନାଭି ଅଞ୍ଚଳରେ ପଦ୍ମ ଡଣ୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ପଥ ମିଳିଗଲା; ତୁମର ମନରେ କେବଳ ଏକ ମାତ୍ର ଅବରୋଧ ମଧ୍ୟ ନ ହେଉ।
ଇତ୍ଯେଷାନୁଗତିର୍ଵିଷ୍ଣୋ କାର୍ଯାଣାମ୍ ଔପସର୍ପିଣୀ ଯନ୍ମଯାନନ୍ତରଂ କାର୍ଯଂ ବ୍ରୂହି କିଂ କରଵାଣ୍ଯହମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଏବେ ମୋତେ କହ, ମୁଁ ପରେ କ'ଣ କରିବି?
ତତଃ ପରମମେଯାତ୍ମା ହିରଣ୍ଯକଶିପୋ ରିପୁଃ ଅନଵଦ୍ଯାଂ ପ୍ରିଯାମିଷ୍ଟାଂ ଶିଵାଂ ଵାଣୀଂ ପିତାମହାତ୍
ତାପରେ, ଅପରିମିତ ଆତ୍ମା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଶତ୍ରୁ, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଦୋଷରହିତ, ପ୍ରିୟ ଓ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଗତମାତ୍ସର୍ଯଂ ଵାକ୍ଯମସ୍ମୈ ଦଦୌ ହରିଃ ନ ହ୍ଯେଵମୀଦୃଶଂ କାର୍ଯଂ ମଯାଧ୍ଯଵସିତଂ ତଵ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ ହରି ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; କାରଣ ମୁଁ ଏପରି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିନଥିଲି।
ତ୍ଵାଂ ବୋଧଯିତୁକାମେନ କ୍ରୀଡାପୂର୍ଵଂ ଯଦୃଚ୍ଛଯା ଆଶୁ ଦ୍ଵାରାଣି ସର୍ଵାଣି ଘାଟିତାନି ମଯାତ୍ମନଃ
ତୁମକୁ ବୁଝେଇବା ଇଚ୍ଛାରେ, ଏବଂ ଖେଳ ଭାବେ, ମୁଁ ନିଜ ଦେହର ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରକୁ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିଦେଲି।
ନ ତେ ଽନ୍ଯଥାଵଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ମାନ୍ଯଃ ପୂଜ୍ଯଶ୍ ଚ ମେ ଭଵାନ୍ ସର୍ଵଂ ମର୍ଷଯ କଲ୍ଯାଣ ଯନ୍ମଯାପକୃତଂ ତଵ
ତୁମେ ଅନ୍ୟଭାବେ ବୁଝିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଗରିମାଶାଳୀ ଓ ପୂଜ୍ୟ; ମୁଁ ଯାହା କିଛି ତୁମ ପ୍ରତି କରିଛି, ହେ କଳ୍ୟାଣମୟ, ସେ ସବୁକୁ ମାଫ କର।
ଅସ୍ମାନ୍ ମଯୋହ୍ଯମାନସ୍ତ୍ଵଂ ପଦ୍ମାଦଵତର ପ୍ରଭୋ ନାହଂ ଭଵନ୍ତଂ ଶକ୍ନୋମି ସୋଢୁଂ ତେଜୋମଯଂ ଗୁରୁମ୍
ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ପାଉଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ପଦ୍ମରୁ ଅବତରଣ କର; ମୁଁ ତୁମ ତେଜସ୍ବୀ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପକୁ ବହନ କରିପାରୁନି।