ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ତମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୁନରଥାବ୍ରଵୀତ୍ କସ୍ତ୍ଵଂ ଖଲୁ ସମାଯାତଃ ସମୀପଂ ଭଗଵାନ୍କୁତଃ

ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ପୁନି ପଚାରିଲେ, 'ଭଗବନ୍ତ, ଆପଣ କିଏ, କେଉଁଠୁ ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏଠାରେ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି?'

କ୍ଵ ଵା ଭୂଯଶ୍ ଚ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ କଶ୍ ଚ ଵା ତେ ପ୍ରତିଶ୍ରଯଃ କୋ ଭଵାନ୍ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିର୍ଵୈ କର୍ତଵ୍ଯଂ କିଂ ଚ ତେ ମଯା

'ଆଉ କେଉଁଠି ଯିବେ? ଆପଣଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ କିଏ? ଆପଣ କିଏ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ରୂପ? ଏବଂ ଆପଣ ପାଇଁ ମୁଁ କଣ କରିବି?'

ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପିତାମହଃ ମାଯଯା ମୋହିତଃ ଶଂଭୋର୍ ଅଵିଜ୍ଞାଯ ଜନାର୍ଦନମ୍

ଏପରି କଥା କହୁଥିବା ବୈକୁଣ୍ଠଙ୍କୁ, ପିତାମହ ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ଶିବଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ସେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ମାଯଯା ମୋହିତଂ ଦେଵମ୍ ଅଵିଜ୍ଞାତଂ ମହାତ୍ମନଃ ଯଥା ଭଵାଂସ୍ତଥୈଵାହମ୍ ଆଦିକର୍ତା ପ୍ରଜାପତିଃ

ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ଦେବତା ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ; 'ଆପଣ ଯେପରି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେପରି—ମୁଁ ଆଦି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରଜାପତି।'

ସଵିସ୍ମଯଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକତନ୍ତ୍ରିଣଃ ଅନୁଜ୍ଞାତଶ୍ ଚ ତେ ନାଥ ଵୈକୁଣ୍ଠୋ ଵିଶ୍ଵସଂଭଵଃ

ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକର ନିୟନ୍ତ୍ରା, ତାଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ଶୁଣି, ବୈକୁଣ୍ଠ, ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ସ, ସେଥିରେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।

କୌତୂହଲାନ୍ମହାଯୋଗୀ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମୁଖମ୍ ଇମାନଷ୍ଟାଦଶ ଦ୍ଵୀପାନ୍ ସସମୁଦ୍ରାନ୍ ସପର୍ଵତାନ୍

କୌତୁହଳରେ, ମହାଯୋଗୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏହି ଅଠାରୋଟି ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ସହିତ।

ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ସୁମହାତେଜାଶ୍ ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସମାକୁଲାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତମ୍ଭପର୍ଯନ୍ତଂ ସପ୍ତଲୋକାନ୍ ସନାତନାନ୍

ବିଶାଳ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣରେ ଭରିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସପ୍ତ ସନାତନ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୂଦରେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାଭୁଜଃ ଅହୋ ଽସ୍ଯ ତପସୋ ଵୀର୍ଯମ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗଭରେ, ମହାବାହୁ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତକୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ, 'ହାଁ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି!'

ଅଟିତ୍ଵା ଵିଵିଧାଂଲ୍ଲୋକାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନାନାଵିଧାଶ୍ରଯାନ୍ ତତୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାନ୍ତେ ନାନ୍ତଂ ହି ଦଦୃଶେ ଯଦା

ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ରୟରେ ଘୁରି, ବିଷ୍ଣୁ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ତଦାସ୍ଯ ଵକ୍ତ୍ରାନ୍ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ପନ୍ନଗେନ୍ଦ୍ରନିକେତନଃ ନାରାଯଣୋ ଜଗଦ୍ଧାତା ପିତାମହମଥାବ୍ରଵୀତ୍

ତାପରେ, ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ବାହାରି, ସର୍ପରାଜ ଶୟନ କରୁଥିବା, ଜଗତ୍ଧାତା ନାରାୟଣ ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଭଗଵାନାଦିରଙ୍କଶ୍ ଚ ମଧ୍ଯଂ କାଲୋ ଦିଶୋ ନଭଃ ନାହମନ୍ତଂ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ଉଦରସ୍ଯ ତଵାନଘ

'ଭଗବନ୍ତ, ଆପଣ ଆଦି, ଆସନ, ମଧ୍ୟ, କାଳ, ଦିଗ ଓ ଆକାଶ—ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଗଭର ଶେଷ କେଉଁଠି ଅଛି ଦେଖିପାରୁନାହିଁ, ନିର୍ମଳ।'

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାବ୍ରଵୀଦ୍ଭୂଯଃ ପିତାମହମିଦଂ ହରିଃ ଭଗଵାନେଵମେଵାହଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ହି ମମୋଦରମ୍

ଏପରି କହି, ହରି ପୁନି ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭଗବନ୍ତ, ମୋର ଗଭ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି—ଚିରନ୍ତନ।'

ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଲୋକାନ୍ ପଶ୍ଯୈତାନ୍ ଅନୌପମ୍ଯାନ୍ସୁରୋତ୍ତମ ତତଃ ପ୍ରାହ୍ଲାଦିନୀଂ ଵାଣୀଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତସ୍ଯାଭିନନ୍ଦ୍ଯ ଚ

'ହେ ଦେବତାମନ୍ୟ, ଏହି ଅପୂର୍ବ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଦେଖ।' ଏହି ପ୍ରସନ୍ନ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

ଶ୍ରୀପତେରୁଦରଂ ଭୂଯଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ପିତାମହଃ ତାନେଵ ଲୋକାନ୍ ଗର୍ଭସ୍ଥାନ୍ ଅପଶ୍ଯତ୍ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ

ତାପରେ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ପ୍ରଭୁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପୁଣିଥରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଗଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ସେଠି ଗର୍ଭସ୍ଥ ଲୋକମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।

ପର୍ଯଟିତ୍ଵା ତୁ ଦେଵସ୍ଯ ଦଦୃଶେ ଽନ୍ତଂ ନ ଵୈ ହରେଃ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଗତିଂ ତସ୍ଯ ପିତାମହସ୍ଯ ଦ୍ଵାରାଣି ସର୍ଵାଣି ପିଧାଯ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଵିଭୁର୍ମନଃ କର୍ତୁମିଯେଷ ଚାଶୁ ସୁଖଂ ପ୍ରସୁପ୍ତୋ ଽହମିତି ପ୍ରଚିନ୍ତ୍ଯ

ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ଘୁରି ଘୁରି, ସେ ହରିଙ୍କ ସୀମା ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଗତି ବୁଝି, ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କଲେ ଏବଂ ମନେ ଭାବିଲେ, 'ମୁଁ ଏଠି ସୁଖରେ ଶୋଇବି।'

ତତୋ ଦ୍ଵାରାଣି ସର୍ଵାଣି ପିହିତାନି ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଵୈ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ କୃତ୍ଵାତ୍ମନୋ ରୂପଂ ନାଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵାରମଵିନ୍ଦତ

ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ଦେଖି, ସେ ନିଜ ରୂପକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ କଲେ ଏବଂ ନାଭି ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଦ୍ୱାର ଖୋଜିଲେ।

ପଦ୍ମସୂତ୍ରାନୁସାରେଣ ଚାନ୍ଵପଶ୍ଯତ୍ପିତାମହଃ ଉଜ୍ଜହାରାତ୍ମନୋ ରୂପଂ ପୁଷ୍କରାଚ୍ଚତୁରାନନଃ

ପଦ୍ମର ସୂତ୍ର ଅନୁସରଣ କରି, ପିତାମହ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ପଦ୍ମରୁ ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ରୂପରେ ବାହାରିଲେ।

ଵିରରାଜାରଵିନ୍ଦସ୍ଥଃ ପଦ୍ମଗର୍ଭସମଦ୍ଯୁତିଃ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵଯଂଭୂର୍ଭଗଵାଞ୍ ଜଗଦ୍ଯୋନିଃ ପିତାମହଃ

ପଦ୍ମ ଉପରେ ବସି, ପଦ୍ମର ଗର୍ଭର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଇ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା, ଭଗବାନ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ, ପିତାମହ ଦେଖାଦେଲେ।

ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତାଭ୍ଯାମ୍ ଏକୈକସ୍ଯ ତୁ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ ଵର୍ତମାନେ ତୁ ସଂଘର୍ଷେ ମଧ୍ଯେ ତସ୍ଯାର୍ଣଵସ୍ଯ ତୁ

ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେଇ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

କୁତୋ ଽପ୍ଯପରିମେଯାତ୍ମା ଭୂତାନାଂ ପ୍ରଭୁରୀଶ୍ଵରଃ ଶୂଲପାଣିର୍ମହାଦେଵୋ ହେମଵୀରାଂବରଚ୍ଛଦଃ

ଅଜଣାଠାରୁ, ଅପରିମିତ ସ୍ୱରୂପ ଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ମହାଦେବ, ସୁନାର ବୀର ଉତ୍ତରୀୟ ପିନ୍ଧିଥିବା ଭଗବାନ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ଅଗଚ୍ଛଦ୍ଯତ୍ର ସୋ ଽନନ୍ତୋ ନାଗଭୋଗପତିର୍ ହରିଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଵିକ୍ରମତସ୍ତସ୍ଯ ପଦ୍ଭ୍ଯାମ୍ ଆକ୍ରାନ୍ତପୀଡିତାଃ

ସେଠାକୁ ଅନନ୍ତ, ସର୍ପମୁକୁଟର ନାଥ, ହରି ଯାଇଥିଲେ। ସେ ତିବ୍ର ଗତିରେ ଆଗେ ବଢ଼ିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଭୂମି ଦବାଯାଇ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିଲା।

ଉଦ୍ଭୂତାସ୍ତୂର୍ଣମାକାଶେ ପୃଥୁଲାସ୍ତୋଯବିନ୍ଦଵଃ ଅତ୍ଯୁଷ୍ଣଶ୍ଚାତିଶୀତଶ୍ ଚ ଵାଯୁସ୍ତତ୍ର ଵଵୌ ପୁନଃ

ଏହିପରି, ଆକାଶରେ ହଠାତ୍ ଘନ ଜଳବିନ୍ଦୁ ତ୍ୱରିତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ସେଠି ବାୟୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଏବଂ ବେଶି ଠଣ୍ଡା ଭାବରେ ବହୁଥିଲା।

ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁମଭାଷତ ଅବ୍ବିନ୍ଦଵଶ୍ ଚ ଶୀତୋଷ୍ଣାଃ କମ୍ପଯନ୍ତ୍ଯଂବୁଜଂ ଭୃଶମ୍

ଏହି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି ଠଣ୍ଡା ଓ ଗରମ ଜଳବିନ୍ଦୁମାନେ ପଦ୍ମକୁ ବହୁତ କମ୍ପିତ କରୁଛନ୍ତି।'

ଏତନ୍ମେ ସଂଶଯଂ ବ୍ରୂହି କିଂ ଵା ତ୍ଵନ୍ଯଚ୍ଚିକୀର୍ଷସି ଏତଦେଵଂଵିଧଂ ଵାକ୍ଯଂ ପିତାମହମୁଖୋଦ୍ଗତମ୍

'ମୋର ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର, କିମ୍ବା ଆଉ କିଛି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ କି?'—ଏପରି ଭାବର କଥା ପିତାମହଙ୍କ ମୁଖରୁ ବାହାରିଲା।

ଶ୍ରୁତ୍ଵାପ୍ରତିମକର୍ମା ହି ଭଗଵାନସୁରାନ୍ତକୃତ୍ କିଂ ନୁ ଖଲ୍ଵତ୍ର ମେ ନାଭ୍ଯାଂ ଭୂତମନ୍ଯତ୍କୃତାଲଯମ୍

ଏହା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଭଗବାନ୍ ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ମୋର ନାଭିରେ କି ଆଉ କିଛି ପ୍ରାଣୀ ବସିଛି କି?'

ଵଦତି ପ୍ରିଯମତ୍ଯର୍ଥଂ ମନ୍ଯୁଶ୍ଚାସ୍ଯ ମଯା କୃତଃ ଇତ୍ଯେଵଂ ମନସା ଧ୍ଯାତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦମୁତ୍ତରମ୍

ସେ ବହୁତ ସ୍ନେହରେ କଥା କହିଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନେଇ କ୍ରୋଧିତ ହେଲି; ଏଭଳି ମନେ ଭାବି, ମୁଁ ଏହି ଉତ୍ତର ଦେଲି।

କିମତ୍ର ଭଗଵାନଦ୍ଯ ପୁଷ୍କରେ ଜାତସଂଭ୍ରମଃ କିଂ ମଯା ଚ କୃତଂ ଦେଵ ଯନ୍ମାଂ ପ୍ରିଯମନୁତ୍ତମମ୍

'ଭଗବାନ, ଆଜି ପଦ୍ମରେ ଏମିତି ଅସ୍ଥିରତା କାହିଁକି? ମୁଁ କ'ଣ ଏମିତି କିଛି କରିଛି, ଯାହାପାଇଁ ଆପଣ ମୋତେ ଏପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହରେ କଥା କହୁଛନ୍ତି?'

ଭାଷସେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ କିମର୍ଥଂ ବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ଦେଵେଶଂ ଲୋକଯାତ୍ରାନୁଗଂ ତତଃ

'ପୁରୁଷମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ଏମିତି କାହିଁକି କହୁଛନ୍ତି? ସତ୍ୟ କହନ୍ତୁ।' ଏଭଳି କହି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଚଳାଚଳ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ—

ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାମ୍ବୁଜାଭାକ୍ଷଂ ବ୍ରହ୍ମା ଵେଦନିଧିଃ ପ୍ରଭୁଃ ଯୋ ଽସୌ ତଵୋଦରଂ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଽହଂ ତ୍ଵଦିଚ୍ଛଯା

ବେଦର ଧାରକ, ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା, ପଦ୍ମନୟନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ଆଗରୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଗଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲି।'