ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ତ୍ରିଧା ଭିନ୍ନୋ ହ୍ଯହଂ ଵିଷ୍ଣୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଭଵାଖ୍ଯଯା ସର୍ଗରକ୍ଷାଲଯଗୁଣୈର୍ ନିଷ୍କଲଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ପ୍ରଳୟର ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଭବ ଭାବରେ ତିନିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏକ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ।

ସଂମୋହଂ ତ୍ଯଜ ଭୋ ଵିଷ୍ଣୋ ପାଲଯୈନଂ ପିତାମହମ୍ ପାଦ୍ମେ ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁତଃ କଲ୍ପେ ତଵ ପିତାମହଃ

ଭ୍ରମ ଛାଡ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ପିତାମହଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ପଦ୍ମ କଳ୍ପରେ ସେ ତୁମ ପୁଅ ହେବେ, ତୁମେ ତାଙ୍କର ପିତାମହ ହେବ।

ତଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ମାଂ ଚୈଵଂ ସୋ ଽପି ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯତି ପଦ୍ମଜଃ ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାଂସ୍ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ

ତୁମେ ମୋତେ ଏଭଳି ଦେଖିବ, ଏବଂ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଏଭଳି ଦେଖିବ। ଏଭଳି କହି, ଭଗବାନ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

ତଦାପ୍ରଭୃତି ଲୋକେଷୁ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ଲିଙ୍ଗଵେଦୀ ମହାଦେଵୀ ଲିଙ୍ଗଂ ସାକ୍ଷାନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ

ସେଇ ସମୟରୁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା; ଲିଙ୍ଗବେଦୀ ହେଉଛି ମହାଦେବୀ, ଏବଂ ଲିଙ୍ଗ ନିଜେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ପ୍ରତିକ।

ଲଯନାଲ୍ଲିଙ୍ଗମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ତତ୍ରୈଵ ନିଖିଲଂ ସୁରାଃ ଯସ୍ତୁ ଲୈଙ୍ଗଂ ପଠେନ୍ନିତ୍ଯମ୍ ଆଖ୍ଯାନଂ ଲିଙ୍ଗସନ୍ନିଧୌ

ଲୟ ହେବାରୁ ଏହାକୁ ଲିଙ୍ଗ ବୋଲାଯାଏ; ସେଠି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି। ଯିଏ ଲିଙ୍ଗ ସମ୍ମୁଖରେ ନିତ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ଗଳ୍ପ ପଢ଼େ—

ସ ଯାତି ଶିଵତାଂ ଵିପ୍ରୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିବତ୍ୱ ପାଇଁଥାଏ; ଏଥିରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ।

କଥଂ ପାଦ୍ମେ ପୁରା କଲ୍ପେ ବ୍ରହ୍ମା ପଦ୍ମୋଦ୍ଭଵୋ ଽଭଵତ୍ ଭଵଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟଵାଂସ୍ତେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ପଦ୍ମ କଳ୍ପରେ ପୂର୍ବେ କିପରି ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କିପରି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ?

ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଶେଷେଣ ସାଂପ୍ରତଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଆସୀଦେକାର୍ଣଵଂ ଘୋରମ୍ ଅଵିଭାଗଂ ତମୋମଯମ୍

ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଏବେ ତୁମେ ଭଲଭାବେ କହିବା ଉଚିତ। ସେତେବେଳେ ଏକ ଭୟଙ୍କର, ଅଂଶବିହୀନ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଥିବା ସମୁଦ୍ର ଥିଲା।

ମଧ୍ଯେ ଚୈକାର୍ଣଵେ ତସ୍ମିନ୍ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ ଜୀମୂତାଭୋ ଽମ୍ବୁଜାକ୍ଷଶ୍ ଚ କିରୀଟୀ ଶ୍ରୀପତିର୍ହରିଃ

ସେ ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ, ମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ, କମଳନୟନ, ମୁକୁଟଧାରୀ ଶ୍ରୀପତି ହରି ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ।

ନାରାଯଣମୁଖୋଦ୍ଗୀର୍ଣସର୍ଵାତ୍ମା ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ଅଷ୍ଟବାହୁର୍ମହାଵକ୍ଷା ଲୋକାନାଂ ଯୋନିରୁଚ୍ଯତେ

ନାରାୟଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଧାର, ଅଷ୍ଟବାହୁ, ବିଶାଳ ଛାତି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମୂଳ ଥିଲେ ସେ ପରମପୁରୁଷ।

କିମପ୍ଯଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଯୋଗାତ୍ମା ଯୋଗମାସ୍ଥାଯ ଯୋଗଵିତ୍ ଫଣାସହସ୍ରକଲିତଂ ତମପ୍ରତିମଵର୍ଚସମ୍

ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ଯୋଗରେ ଲୀନ, ଯୋଗର ଜ୍ଞାନୀ, ହଜାର ନାଗମଣିର ମୁଣ୍ଡିରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ଅପୂର୍ବ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ।

ମହାଭୋଗପତେର୍ଭୋଗଂ ସାଧ୍ଵାସ୍ତୀର୍ଯ ମହୋଚ୍ଛ୍ରଯମ୍ ତସ୍ମିନ୍ମହତି ପର୍ଯଙ୍କେ ଶେତେ ଚୈକାର୍ଣଵେ ପ୍ରଭୁଃ

ମହାନାଗର ଶରୀରକୁ ଶୋଇବା ପାଇଁ ଶୈଠିକ ଶଯ୍ୟା ଭାବେ ବିଛାଇ, ସେ ମହାସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବିଶାଳ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଶୋଇଥିଲେ।

ଏଵଂ ତତ୍ର ଶଯାନେନ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା ଆତ୍ମାରାମେଣ କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ଲୀଲଯାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା

ଏଭଳି ଭାବେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ସେଠି ଶୋଇ, ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ଲୀଳାରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ କର୍ମ କରୁଥିଲେ।

ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ତରୁଣାଦିତ୍ଯସନ୍ନିଭମ୍ ଵଜ୍ରଦଣ୍ଡଂ ମହୋତ୍ସେଧଂ ନାଭ୍ଯାଂ ସୃଷ୍ଟଂ ତୁ ପୁଷ୍କରମ୍

ତାଙ୍କର ନାଭିରୁ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ବ୍ୟାପକ, ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବଡ଼ ଡଣ୍ଡ ଓ ବିଶାଳ ଉଚ୍ଚତାର ଏକ ପଦ୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ତସ୍ଯୈଵଂ କ୍ରୀଡମାନସ୍ଯ ସମୀପଂ ଦେଵମୀଢୁଷଃ ହେମଗର୍ଭାଣ୍ଡଜୋ ବ୍ରହ୍ମା ରୁକ୍ମଵର୍ଣୋ ହ୍ଯତୀନ୍ଦ୍ରିଯଃ

ଏଭଳି ଲୀଳା କରୁଥିବା ସେଇ ପୂଜିତ ଦେବଙ୍କ ନିକଟରେ, ସୁନା ଭଳି ରଙ୍ଗର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅତିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଖାଦେଲେ।

ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରୋ ଵିଶାଲାକ୍ଷଃ ସମାଗମ୍ଯ ଯଦୃଚ୍ଛଯା ଶ୍ରିଯା ଯୁକ୍ତେନ ଦିଵ୍ଯେନ ସୁଶୁଭେନ ସୁଗନ୍ଧିନା

ଚାରିଟି ମୁଣ୍ଡ ଓ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଦେବତା ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତିଭାବେ ଏକ ଦିବ୍ୟ, ଅତି ଶୋଭାମୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ରୂପରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।

କ୍ରୀଡମାନଂ ଚ ପଦ୍ମେନ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମା ଶୁଭେକ୍ଷଣମ୍ ସଵିସ୍ମଯମଥାଗମ୍ଯ ସୌମ୍ଯସମ୍ପନ୍ନଯା ଗିରା

ପଦ୍ମ ନିଆଁ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିବା, ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ମୃଦୁ ଓ ମନୋହର କଥାରେ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

ପ୍ରୋଵାଚ କୋ ଭଵାଞ୍ଛେତେ ହ୍ଯ୍ ଆଶ୍ରିତୋ ମଧ୍ଯମମ୍ଭସାମ୍ ଅଥ ତସ୍ଯାଚ୍ଯୁତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁ ଶୁଭଂ ଵଚଃ

ସେ ପଚାରିଲେ, 'ମଧ୍ୟ ଜଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଆପଣ କିଏ?' ଏହି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, ଅଚ୍ୟୁତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ଉଦତିଷ୍ଠତ ପର୍ଯଙ୍କାଦ୍ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚୋତ୍ତରଂ ଚୈଵ କଲ୍ପେ କଲ୍ପେ ପ୍ରତିଶ୍ରଯଃ

ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ବଡ଼ କରି, ସେ ତାଙ୍କର ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ପ୍ରତିଟି କଳ୍ପରେ ମୁଁ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ।'

କର୍ତଵ୍ଯଂ ଚ କୃତଂ ଚୈଵ କ୍ରିଯତେ ଯଚ୍ଚ କିଂଚନ ଦ୍ଯୌରନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଭୂଶ୍ଚୈଵ ପରଂ ପଦମହଂ ଭୁଵଃ

'ଯାହା କରିବାକୁ ଥିବା, ଯାହା କରାଯାଇଛି, ଯାହା କରାଯାଉଛି—ଆକାଶ, ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ—ମୁଁ ହିଁ ସମସ୍ତ ଭୂବନ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ।'

ତମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୁନରଥାବ୍ରଵୀତ୍ କସ୍ତ୍ଵଂ ଖଲୁ ସମାଯାତଃ ସମୀପଂ ଭଗଵାନ୍କୁତଃ

ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ପୁନି ପଚାରିଲେ, 'ଭଗବନ୍ତ, ଆପଣ କିଏ, କେଉଁଠୁ ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏଠାରେ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି?'

କ୍ଵ ଵା ଭୂଯଶ୍ ଚ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ କଶ୍ ଚ ଵା ତେ ପ୍ରତିଶ୍ରଯଃ କୋ ଭଵାନ୍ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିର୍ଵୈ କର୍ତଵ୍ଯଂ କିଂ ଚ ତେ ମଯା

'ଆଉ କେଉଁଠି ଯିବେ? ଆପଣଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ କିଏ? ଆପଣ କିଏ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ରୂପ? ଏବଂ ଆପଣ ପାଇଁ ମୁଁ କଣ କରିବି?'

ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପିତାମହଃ ମାଯଯା ମୋହିତଃ ଶଂଭୋର୍ ଅଵିଜ୍ଞାଯ ଜନାର୍ଦନମ୍

ଏପରି କଥା କହୁଥିବା ବୈକୁଣ୍ଠଙ୍କୁ, ପିତାମହ ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ଶିବଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ସେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ମାଯଯା ମୋହିତଂ ଦେଵମ୍ ଅଵିଜ୍ଞାତଂ ମହାତ୍ମନଃ ଯଥା ଭଵାଂସ୍ତଥୈଵାହମ୍ ଆଦିକର୍ତା ପ୍ରଜାପତିଃ

ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ଦେବତା ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ; 'ଆପଣ ଯେପରି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେପରି—ମୁଁ ଆଦି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରଜାପତି।'

ସଵିସ୍ମଯଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକତନ୍ତ୍ରିଣଃ ଅନୁଜ୍ଞାତଶ୍ ଚ ତେ ନାଥ ଵୈକୁଣ୍ଠୋ ଵିଶ୍ଵସଂଭଵଃ

ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକର ନିୟନ୍ତ୍ରା, ତାଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ଶୁଣି, ବୈକୁଣ୍ଠ, ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ସ, ସେଥିରେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।

କୌତୂହଲାନ୍ମହାଯୋଗୀ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମୁଖମ୍ ଇମାନଷ୍ଟାଦଶ ଦ୍ଵୀପାନ୍ ସସମୁଦ୍ରାନ୍ ସପର୍ଵତାନ୍

କୌତୁହଳରେ, ମହାଯୋଗୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏହି ଅଠାରୋଟି ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ସହିତ।

ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ସୁମହାତେଜାଶ୍ ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସମାକୁଲାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତମ୍ଭପର୍ଯନ୍ତଂ ସପ୍ତଲୋକାନ୍ ସନାତନାନ୍

ବିଶାଳ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣରେ ଭରିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସପ୍ତ ସନାତନ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୂଦରେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାଭୁଜଃ ଅହୋ ଽସ୍ଯ ତପସୋ ଵୀର୍ଯମ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗଭରେ, ମହାବାହୁ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତକୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ, 'ହାଁ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି!'

ଅଟିତ୍ଵା ଵିଵିଧାଂଲ୍ଲୋକାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନାନାଵିଧାଶ୍ରଯାନ୍ ତତୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାନ୍ତେ ନାନ୍ତଂ ହି ଦଦୃଶେ ଯଦା

ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ରୟରେ ଘୁରି, ବିଷ୍ଣୁ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।