ନୀଲକେଶାଯ ଵିତ୍ତାଯ ଶିତିକଣ୍ଠାଯ ଵୈ ନମଃ କପର୍ଦିନେ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ନାଗାଙ୍ଗାଭରଣାଯ ଚ
ନୀଳ କେଶ ଧାରୀ, ଧନୀ, ଧଳା କଣ୍ଠ ଓ ଜଟାଧାରୀଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ନାଗକୁ ଅଳଙ୍କାର ଭାବେ ପିନ୍ଧିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।
ଵୃଷାରୂଢାଯ ସର୍ଵସ୍ଯ ହର୍ତ୍ରେ କର୍ତ୍ରେ ନମୋନମଃ ଵୀରରାମାତିରାମାଯ ରାମନାଥାଯ ତେ ଵିଭୋ
ବୃଷଭ ଉପରେ ବସିଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର କରୁଥିବା, ଶୂରବୀର, ବୀରମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ରାମଙ୍କ ନାଥ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ପ୍ରଣାମ।
ନମୋ ରାଜାଧିରାଜାଯ ରାଜ୍ଞାମଧିଗତାଯ ତେ ନମଃ ପାଲାଧିପତଯେ ପାଲାଶାକୃନ୍ତତେ ନମଃ
ରାଜାମାନଙ୍କର ରାଜା, ରାଜାମାନେ ଯାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ରକ୍ଷକମାନଙ୍କର ନାଥ, ରକ୍ଷକମାନଙ୍କର ଶାଖା କାଟିଦେଇଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
ନମଃ କେଯୂରଭୂଷାଯ ଗୋପତେ ତେ ନମୋନମଃ ନମଃ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠନାଥାଯ ନମୋ ଲିକୁଚପାଣଯେ
ବାହୁରେ କେୟୂର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଗୋପମାନଙ୍କର ନାଥ, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠନାଥ ଓ ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ପ୍ରଣାମ।
ଭୁଵନେଶାଯ ଦେଵାଯ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ର ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ସାରଙ୍ଗାଯ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ରାଜହଂସାଯ ତେ ନମଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଦେବ, ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ସାର, ଧନୁର୍ଧରୀ, ରାଜହଂସ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
କନକାଙ୍ଗଦହାରାଯ ନମଃ ସର୍ପୋପଵୀତିନେ ସର୍ପକୁଣ୍ଡଲମାଲାଯ କଟିସୂତ୍ରୀକୃତାହିନେ
ସୁନାର କଙ୍ଗନ ଓ ହାର ପିନ୍ଧିଥିବା, ସର୍ପକୁ ଉପବୀତ ଭାବେ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସର୍ପ କୁଣ୍ଡଳ ମାଳା ଓ ନାଗକୁ କଟିରେ ବାନ୍ଧିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
ଵେଦଗର୍ଭାଯ ଗର୍ଭାଯ ଵିଶ୍ଵଗର୍ଭାଯ ତେ ଶିଵ ଵିରରାମେତି ସଂସ୍ତୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣା ସହିତୋ ହରିଃ
ବେଦକୁ ଅନ୍ତରେ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ସ ଓ ଗର୍ଭ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଏହିପରି ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ହରି ମିଶି 'ବୀରରାମ' ବୋଲି ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଏତତ୍ସ୍ତୋତ୍ରଵରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛ୍ରାଵଯେଦ୍ଵାପି ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଵେଦପାରଗାନ୍
ଏହି ଉତ୍ତମ ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ତୋତ୍ର ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ। ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ଏହାକୁ ପଢନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି—
ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକେ ପାପକର୍ମରତୋ ଽପି ଵୈ ତସ୍ମାଜ୍ଜପେତ୍ପଠେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଞ୍ଛୁଭାନ୍
ସେଉଁଠି ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ତେଣୁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ନିତ୍ୟ ପଢିବା, ଜପ କରିବା କିମ୍ବା ଶୁଭ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଵିଷ୍ଣୁନା ପରିଭାଷିତମ୍
ସମସ୍ତ ପାପର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଏହି କଥା ବିଷ୍ଣୁ କହିଥିଲେ।
ଅଥୋଵାଚ ମହାଦେଵଃ ପ୍ରୀତୋ ଽହଂ ସୁରସତ୍ତମୌ ପଶ୍ଯତାଂ ମାଂ ମହାଦେଵଂ ଭଯଂ ସର୍ଵଂ ଵିମୁଚ୍ଯତାମ୍
ତାପରେ ମହାଦେବ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଖୁସି ହେଲି, ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୋତେ ଦେଖ, ମହାଦେବ; ସମସ୍ତ ଭୟ ଦୂର ହେଉ।'
ଯୁଵାଂ ପ୍ରସୂତୌ ଗାତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ମମ ପୂର୍ଵଂ ମହାବଲୌ ଅଯଂ ମେ ଦକ୍ଷିଣେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ
ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ମୋ ଶରୀରରୁ ପୂର୍ବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇଥିଲା, ଦୁଃଖରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏହିଠି ମୋର ଡାହାଣ ପାଖରେ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତାମହ।
ଵାମେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଚ ମେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ହୃଦଯୋଦ୍ଭଵଃ ପ୍ରୀତୋ ଽହଂ ଯୁଵଯୋଃ ସମ୍ଯଗ୍ ଵରଂ ଦଦ୍ମି ଯଥେପ୍ସିତମ୍
ମୋର ବାମ ପାଖରେ ଅଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ମୋ ହୃଦୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ମୁଁ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଉପରେ ଖୁସି, ତୁମେ ଯାହା ଚାହାଁଅ, ସେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ କରାଭ୍ଯାଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ ପସ୍ପର୍ଶ ସୁଭଗାଭ୍ଯାଂ ତୁ କୃପଯା ତୁ କୃପାନିଧିଃ
ଏଭଳି କହି, ପରମେଶ୍ୱର କୃପାରେ ଶୁଭ ହାତ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟମନସା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ପ୍ରାହ ନାରାଯଣୋ ନାଥଂ ଲିଙ୍ଗସ୍ଥଂ ଲିଙ୍ଗଵର୍ଜିତମ୍
ତାପରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ନାରାୟଣ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି, ଲିଙ୍ଗରେ ଓ ଲିଙ୍ଗରୁ ପରେ ଥିବା ନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯଦି ପ୍ରୀତିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଯଦି ଦେଯୋ ଵରଶ୍ ଚ ନୌ ଭକ୍ତିର୍ଭଵତୁ ନୌ ନିତ୍ଯଂ ତ୍ଵଯି ଚାଵ୍ଯଭିଚାରିଣୀ
ଯଦି ଆପଣ ଖୁସି ହେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଆମେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ଆମ ପ୍ରତି ଅବିଚଳ ଭକ୍ତି ସଦା ରହୁ।
ଦେଵଃ ପ୍ରଦତ୍ତଵାନ୍ ଦେଵାଃ ସ୍ଵାତ୍ମନ୍ଯଵ୍ଯଭିଚାରିଣୀମ୍ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଵିଷ୍ଣଵେ ଚୈଵ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଶୀତାଂଶୁଭୂଷଣଃ
ଶୀତଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭଗବାନ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରତି ଅବିଚଳ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦାନ କଲେ।
ଜାନୁଭ୍ଯାମଵନୀଂ ଗତ୍ଵା ପୁନର୍ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵଯମ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ଵିଶ୍ଵେଶଂ ପ୍ରାହ ମନ୍ଦତରଂ ଵଶୀ
ତାପରେ ନାରାୟଣ ନିଜେ ଜାଙ୍ଘା ରେ ଭୂମିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ କହିଲେ।
ଆଵଯୋର୍ଦେଵଦେଵେଶ ଵିଵାଦମତିଶୋଭନମ୍ ଇହାଗତୋ ଭଵାନ୍ ଯସ୍ମାଦ୍ ଵିଵାଦଶମନାଯ ନୌ
ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ମହାପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ଏହି ଉତ୍ତମ ବିବାଦକୁ ଶମ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁନଃ ପ୍ରାହ ହରୋ ହରିମ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସ୍ଥିତଂ ମୂର୍ଧ୍ନା କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟଂ ସ୍ମଯନ୍
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ହର ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ କରିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ।
ପ୍ରଲଯସ୍ଥିତିସର୍ଗାଣାଂ କର୍ତା ତ୍ଵଂ ଧରଣୀପତେ ଵତ୍ସ ଵତ୍ସ ହରେ ଵିଷ୍ଣୋ ପାଲଯୈତଚ୍ଚରାଚରମ୍
ହେ ପୃଥିବୀର ରାଜା, ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ପ୍ରଳୟର ସୃଷ୍ଟା। ହେ ପୁଅ, ହେ ହରି, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚରକୁ ରକ୍ଷା କର।
ତ୍ରିଧା ଭିନ୍ନୋ ହ୍ଯହଂ ଵିଷ୍ଣୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଭଵାଖ୍ଯଯା ସର୍ଗରକ୍ଷାଲଯଗୁଣୈର୍ ନିଷ୍କଲଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ପ୍ରଳୟର ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଭବ ଭାବରେ ତିନିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏକ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ।
ସଂମୋହଂ ତ୍ଯଜ ଭୋ ଵିଷ୍ଣୋ ପାଲଯୈନଂ ପିତାମହମ୍ ପାଦ୍ମେ ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁତଃ କଲ୍ପେ ତଵ ପିତାମହଃ
ଭ୍ରମ ଛାଡ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ପିତାମହଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ପଦ୍ମ କଳ୍ପରେ ସେ ତୁମ ପୁଅ ହେବେ, ତୁମେ ତାଙ୍କର ପିତାମହ ହେବ।
ତଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ମାଂ ଚୈଵଂ ସୋ ଽପି ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯତି ପଦ୍ମଜଃ ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାଂସ୍ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ତୁମେ ମୋତେ ଏଭଳି ଦେଖିବ, ଏବଂ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଏଭଳି ଦେଖିବ। ଏଭଳି କହି, ଭଗବାନ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ତଦାପ୍ରଭୃତି ଲୋକେଷୁ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ଲିଙ୍ଗଵେଦୀ ମହାଦେଵୀ ଲିଙ୍ଗଂ ସାକ୍ଷାନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ
ସେଇ ସମୟରୁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା; ଲିଙ୍ଗବେଦୀ ହେଉଛି ମହାଦେବୀ, ଏବଂ ଲିଙ୍ଗ ନିଜେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ପ୍ରତିକ।
ଲଯନାଲ୍ଲିଙ୍ଗମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ତତ୍ରୈଵ ନିଖିଲଂ ସୁରାଃ ଯସ୍ତୁ ଲୈଙ୍ଗଂ ପଠେନ୍ନିତ୍ଯମ୍ ଆଖ୍ଯାନଂ ଲିଙ୍ଗସନ୍ନିଧୌ
ଲୟ ହେବାରୁ ଏହାକୁ ଲିଙ୍ଗ ବୋଲାଯାଏ; ସେଠି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି। ଯିଏ ଲିଙ୍ଗ ସମ୍ମୁଖରେ ନିତ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ଗଳ୍ପ ପଢ଼େ—
ସ ଯାତି ଶିଵତାଂ ଵିପ୍ରୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିବତ୍ୱ ପାଇଁଥାଏ; ଏଥିରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ।
କଥଂ ପାଦ୍ମେ ପୁରା କଲ୍ପେ ବ୍ରହ୍ମା ପଦ୍ମୋଦ୍ଭଵୋ ଽଭଵତ୍ ଭଵଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟଵାଂସ୍ତେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ପଦ୍ମ କଳ୍ପରେ ପୂର୍ବେ କିପରି ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କିପରି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ?
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଶେଷେଣ ସାଂପ୍ରତଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଆସୀଦେକାର୍ଣଵଂ ଘୋରମ୍ ଅଵିଭାଗଂ ତମୋମଯମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଏବେ ତୁମେ ଭଲଭାବେ କହିବା ଉଚିତ। ସେତେବେଳେ ଏକ ଭୟଙ୍କର, ଅଂଶବିହୀନ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଥିବା ସମୁଦ୍ର ଥିଲା।
ମଧ୍ଯେ ଚୈକାର୍ଣଵେ ତସ୍ମିନ୍ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ ଜୀମୂତାଭୋ ଽମ୍ବୁଜାକ୍ଷଶ୍ ଚ କିରୀଟୀ ଶ୍ରୀପତିର୍ହରିଃ
ସେ ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ, ମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ, କମଳନୟନ, ମୁକୁଟଧାରୀ ଶ୍ରୀପତି ହରି ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ।