ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସୌଵର୍ଣମଭଵଚ୍ଚାଣ୍ଡମ୍ ଆଵେଷ୍ଟ୍ଯାଦ୍ଯଂ ତଦକ୍ଷରମ୍ ଅନେକାବ୍ଦଂ ତଥା ଚାପ୍ସୁ ଦିଵ୍ଯମଣ୍ଡଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରକୁ ଘେରି; ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି, ଜଳରେ ଦିବ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲା।

ତତୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାନ୍ତେ ଦ୍ଵିଧା କୃତମଜୋଦ୍ଭଵମ୍ ଅଣ୍ଡମ୍ ଅପ୍ସୁ ସ୍ଥିତଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଆଦ୍ଯାଖ୍ଯେନେଶ୍ଵରେଣ ତୁ

ତାପରେ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଆଦିହୀନ ଅଣ୍ଡ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା; ଜଳରେ ଥିବା ଅଣ୍ଡ, ଆଦିନାମକ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

ତସ୍ଯାଣ୍ଡସ୍ଯ ଶୁଭଂ ହୈମଂ କପାଲଂ ଚୋର୍ଧ୍ଵସଂସ୍ଥିତମ୍ ଜଜ୍ଞେ ଯଦ୍ଦ୍ଯୌସ୍ତଦପରଂ ପୃଥିଵୀ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଣା

ସେ ଅଣ୍ଡର ଶୁଭ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖୋଲ ଉପରେ ଥିଲା; ତଳେ ଯାହା ଥିଲା, ସେହି ହେଲା ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷଣ ेଯୁକ୍ତ ପୃଥିବୀ।

ତସ୍ମାଦଣ୍ଡୋଦ୍ଭଵୋ ଜଜ୍ଞେ ତ୍ଵ୍ ଅକାରାଖ୍ଯଶ୍ଚତୁର୍ମୁଖଃ ସ ସ୍ରଷ୍ଟା ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ସ ଏଵ ତ୍ରିଵିଧଃ ପ୍ରଭୁଃ

ସେଇ ଅଣ୍ଡରୁ 'ଅ' ଅକ୍ଷର ଚତୁର୍ମୁଖ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଏବଂ ତିନି ରୂପରେ ପ୍ରଭୁ।

ଏଵମୋମୋମିତି ପ୍ରୋକ୍ତମ୍ ଇତ୍ଯାହୁର୍ଯଜୁଷାଂ ଵରାଃ ଯଜୁଷାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଋଚଃ ସାମାନି ସାଦରମ୍

ଏଭଳି 'ଓଁ ଓଁ' ବୋଲାଯାଏ, ଯଜୁର୍ବେଦର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କହନ୍ତି; ଯଜୁର୍ବେଦର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଋଗ୍ ଓ ସାମ ବେଦ ଆଦର ସହ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି।

ଏଵମେଵ ହରେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ୍ ଇତ୍ଯାହୁଃ ଶ୍ରୁତଯସ୍ତଦା ତତୋ ଵିଜ୍ଞାଯ ଦେଵେଶଂ ଯଥାଵଚ୍ଛ୍ରୁତିସଂଭଵୈଃ

ଏଭଳି ହେ ହରି, ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ସେ ସମୟରେ ବେଦମାନେ ଏହିପରି କହିଥିଲେ । ତାପରେ ବେଦରେ ଯେପରି ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି, ସେଠାରୁ ଦେବମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିଲେ ।

ମନ୍ତ୍ରୈର୍ମହେଶ୍ଵରଂ ଦେଵଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ସୁମହୋଦଯମ୍ ଆଵଯୋଃ ସ୍ତୁତିସଂତୁଷ୍ଟୋ ଲିଙ୍ଗେ ତସ୍ମିନ୍ନିରଞ୍ଜନଃ

ବେଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ସହିତ, ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ଉଚ୍ଚତମ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ । ଆମ ପ୍ରଶଂସାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ନିର୍ମଳ ମହାପ୍ରଭୁ ସେ ଲିଙ୍ଗରେ ବିରାଜିଲେ ।

ଦିଵ୍ଯଂ ଶବ୍ଦମଯଂ ରୂପମ୍ ଆସ୍ଥାଯ ପ୍ରହସନ୍ ସ୍ଥିତଃ ଅକାରସ୍ତସ୍ଯ ମୂର୍ଧା ତୁ ଲଲାଟଂ ଦୀର୍ଘମୁଚ୍ଯତେ

ଦେବତା ଦିବ୍ୟ ଶବ୍ଦରୂପ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ହସୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ । ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ 'ଅ' ଅକ୍ଷର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତାଙ୍କର କପାଳ ଦୀର୍ଘ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ଇକାରୋ ଦକ୍ଷିଣଂ ନେତ୍ରମ୍ ଈକାରୋ ଵାମଲୋଚନମ୍ ଉକାରୋ ଦକ୍ଷିଣଂ ଶ୍ରୋତ୍ରମ୍ ଊକାରୋ ଵାମମୁଚ୍ଯତେ

'ଇ' ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ଆଖି, 'ଈ' ବାମ ଆଖି; 'ଉ' ତାଙ୍କର ଡାହାଣ କାନ, 'ଊ' ବାମ କାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ଋକାରୋ ଦକ୍ଷିଣଂ ତସ୍ଯ କପୋଲଂ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ଵାମଂ କପୋଲମ୍ ୠକାରୋ ଌ ୡ ନାସାପୁଟେ ଉଭେ

'ଋ' ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ଗାଳ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର; 'ୠ' ବାମ ଗାଳ; 'ଌ' ଓ 'ୡ' ଦୁଇଟି ତାଙ୍କର ନାକର ଦୁଇଟି ଚିରା ।

ଏକାରମ୍ ଓଷ୍ଠମୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଶ୍ ଚ ଐକାରସ୍ତ୍ଵଧରୋ ଵିଭୋଃ ଓକାରଶ୍ ଚ ତଥୌକାରୋ ଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତିଦ୍ଵଯଂ କ୍ରମାତ୍

'ଏ' ତାଙ୍କର ଉପର ଠୋଠ, 'ଐ' ତାଙ୍କର ତଳ ଠୋଠ; 'ଓ' ଓ 'ଔ' କ୍ରମେ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଦାନ୍ତର ଶାରି ।

ଅମସ୍ତୁ ତାଲୁନୀ ତସ୍ଯ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଧୀମତଃ କାଦିପଞ୍ଚାକ୍ଷରାଣ୍ଯସ୍ଯ ପଞ୍ଚ ହସ୍ତାନି ଦକ୍ଷିଣେ

'ଅଂ' ତାଙ୍କର ତାଳୁ; 'କ' ଆରମ୍ଭର ପଞ୍ଚଟି ଅକ୍ଷର ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ପଞ୍ଚଟି ହାତ ।

ଚାଦିପଞ୍ଚାକ୍ଷରାଣ୍ଯେଵଂ ପଞ୍ଚ ହସ୍ତାନି ଵାମତଃ ଟାଦିପଞ୍ଚାକ୍ଷରଂ ପାଦସ୍ ତାଦିପଞ୍ଚାକ୍ଷରଂ ତଥା

ଏଭଳି 'ଚ' ଆରମ୍ଭର ପଞ୍ଚଟି ଅକ୍ଷର ତାଙ୍କର ବାମ ପଞ୍ଚଟି ହାତ; 'ଟ' ଆରମ୍ଭର ପଞ୍ଚଟି ଅକ୍ଷର ତାଙ୍କର ପାଦ, 'ତ' ଆରମ୍ଭର ପଞ୍ଚଟି ଅକ୍ଷର ମଧ୍ୟ ।

ପକାରମୁଦରଂ ତସ୍ଯ ଫକାରଃ ପାର୍ଶ୍ଵମୁଚ୍ଯତେ ବକାରୋ ଵାମପାର୍ଶ୍ଵଂ ଵୈ ଭକାରଂ ସ୍କନ୍ଧମସ୍ଯ ତତ୍

'ପ' ତାଙ୍କର ପେଟ, 'ଫ' ତାଙ୍କର ପାଶ୍ୱ; 'ବ' ତାଙ୍କର ବାମ ପାଶ୍ୱ, 'ଭ' ତାଙ୍କର କାନ୍ଧ ।

ମକାରଂ ହୃଦଯଂ ଶଂଭୋର୍ ମହାଦେଵସ୍ଯ ଯୋଗିନଃ ଯକାରାଦିସକାରାନ୍ତଂ ଵିଭୋର୍ଵୈ ସପ୍ତ ଧାତଵଃ

'ମ' ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ହୃଦୟ, ମହାଦେବଙ୍କର, ଯୋଗୀଙ୍କର; 'ଯ' ରୁ 'ସ' ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ସାତଟି ଧାତୁ ।

ହକାର ଆତ୍ମରୂପଂ ଵୈ କ୍ଷକାରଃ କ୍ରୋଧ ଉଚ୍ଯତେ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଉମଯା ସାର୍ଧଂ ଭଗଵନ୍ତଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

'ହ' ତାଙ୍କର ଆତ୍ମରୂପ, 'କ୍ଷ' ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏଭଳି ଉମାଙ୍କ ସହ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୁନଶ୍ଚାପଶ୍ଯଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵତଃ ଓଙ୍କାରପ୍ରଭଵଂ ମନ୍ତ୍ରଂ କଲାପଞ୍ଚକସଂଯୁତମ୍

ନମସ୍କାର କରି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ପୁଣି ଉପରକୁ ଦେଖିଲେ; ଓଁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମନ୍ତ୍ର, ପଞ୍ଚଟି କଳା ସହିତ ।

ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକସଂକାଶଂ ସୁଭାଷ୍ଟତ୍ରିଂଶଦକ୍ଷରମ୍ ମେଧାକରମ୍ ଅଭୂଦ୍ଭୂଯଃ ସର୍ଵଧର୍ମାର୍ଥସାଧକମ୍

ସେ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଧ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ସୁନ୍ଦର ବତିସି ଅକ୍ଷର ଥିଲା, ବୁଦ୍ଧିର ଉତ୍ସ, ସବୁ ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରୁଥିଲା ।

ଗାଯତ୍ରୀପ୍ରଭଵଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ହରିତଂ ଵଶ୍ଯକାରକମ୍ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିଵର୍ଣାଢ୍ଯଂ ଚତୁଷ୍କଲମନୁତ୍ତମମ୍

ସେ ଗାୟତ୍ରୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ, ହରିତ ବର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଶ କରିବାର ଶକ୍ତି, ଚବିଶଟି ଅକ୍ଷର ଓ ଚାରିଟି କଳା ସହିତ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ।

ଅଥର୍ଵମସିତଂ ମନ୍ତ୍ରଂ କଲାଷ୍ଟକସମାଯୁତମ୍ ଅଭିଚାରିକମତ୍ଯର୍ଥଂ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଚ୍ଛୁଭାକ୍ଷରମ୍

ଅଥର୍ବ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ, କଳା ବର୍ଣ୍ଣ, ଆଠଟି କଳା ସହିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭିଚାରିକ ଶକ୍ତି, ତିରିଶିତିନି ଶୁଭ ଅକ୍ଷର ।

ଯଜୁର୍ଵେଦସମାଯୁକ୍ତଂ ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶଚ୍ଛୁଭାକ୍ଷରମ୍ କଲାଷ୍ଟକସମାଯୁକ୍ତଂ ସୁଶ୍ଵେତଂ ଶାନ୍ତିକଂ ତଥା

ଯଜୁର୍ବେଦ ସହିତ ଥିବା ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ, ପଞ୍ଚତିରିଶି ଶୁଭ ଅକ୍ଷର, ଆଠଟି କଳା ସହିତ, ଶୁଧ୍ଧ ଧଳା ଓ ଶାନ୍ତିଦାୟକ ।

ତ୍ରଯୋଦଶକଲାଯୁକ୍ତଂ ବାଲାଦ୍ଯୈଃ ସହ ଲୋହିତମ୍ ସାମୋଦ୍ଭଵଂ ଜଗତ୍ଯାଦ୍ଯଂ ଵୃଦ୍ଧିସଂହାରକାରଣମ୍

ତେରଟି କଳା ସହିତ ଥିବା, ବାଳା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ, ଲାଲ୍ ବର୍ଣ୍ଣର, ସାମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ପୃଥିବୀର ପ୍ରଥମ, ବୃଦ୍ଧି ଓ ନାଶର କାରଣ ।

ଵର୍ଣାଃ ଷଡଧିକାଃ ଷଷ୍ଟିର୍ ଅସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଵରସ୍ଯ ତୁ ପଞ୍ଚ ମନ୍ତ୍ରାଂସ୍ ତଥା ଲବ୍ଧ୍ଵା ଜଜାପ ଭଗଵାନ୍ ହରିଃ

ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷର ସଠିଅଠ ଅଟି; ଏଭଳି ପାଞ୍ଚଟି ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ଭଗବାନ ହରି ଜପ କଲେ ।

ଅଥ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କଲାଵର୍ଣମ୍ ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମରୂପିଣମ୍ ଈଶାନମୀଶମୁକୁଟଂ ପୁରୁଷାସ୍ଯଂ ପୁରାତନମ୍

ତାପରେ ସମୟର ଅନେକ ରୂପ, ଯେଉଁଥିରେ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ଭେଦ ଅଛି, ଏବଂ ଇଶାନ ଭାବେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ପୁରୁଣା ମାନବ ମୁହଁ ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—

ଅଘୋରହୃଦଯଂ ହୃଦ୍ଯଂ ଵାମଗୁହ୍ଯଂ ସଦାଶିଵମ୍ ସଦ୍ଯଃ ପାଦଂ ମହାଦେଵଂ ମହାଭୋଗୀନ୍ଦ୍ରଭୂଷଣମ୍

ଅଘୋର ହୃଦୟ ଥିବା, ମନୋହର, ବାମ ଦିଗ ଲୁଚାଇଥିବା, ସଦାଶିବ, ତୁରନ୍ତ ପାଦ ଥିବା ମହାଦେବ, ମହାନ ନାଗରାଜ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ—

ଵିଶ୍ଵତଃ ପାଦଵଦନଂ ଵିଶ୍ଵତୋ ଽକ୍ଷିକରଂ ଶିଵମ୍ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଧିପତିଂ ସର୍ଗସ୍ଥିତିସଂହାରକାରଣମ୍

ଯାହାଙ୍କର ପାଦ ଓ ମୁହଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ଯାହାଙ୍କର ଆଖି ଓ ହାତ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନାୟକ, ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାରର କାରଣ ଶିବ—

ତୁଷ୍ଟାଵ ପୁନରିଷ୍ଟାଭିର୍ ଵାଗ୍ଭିର୍ ଵରଦମୀଶ୍ଵରମ୍

ପୁଣି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛିତ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଏକାକ୍ଷରାଯ ରୁଦ୍ରାଯ ଅକାରାଯାତ୍ମରୂପିଣେ ଉକାରାଯାଦିଦେଵାଯ ଵିଦ୍ଯାଦେହାଯ ଵୈ ନମଃ

ଏକ ଅକ୍ଷର ରୁଦ୍ର, ଅକାର ଆତ୍ମାର ରୂପ, ଉକାର ପ୍ରଥମ ଦେବତା, ଜ୍ଞାନ ହେଉଥିବା ଦେହ ଯାହାଙ୍କର, ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ତୃତୀଯାଯ ମକାରାଯ ଶିଵାଯ ପରମାତ୍ମନେ ସୂର୍ଯାଗ୍ନିସୋମଵର୍ଣାଯ ଯଜମାନାଯ ଵୈ ନମଃ

ତୃତୀୟ ଅକ୍ଷର ମକାର, ଶିବ, ପରମାତ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ରଙ୍ଗର, ପୂଜିତ ଯାହା, ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।