ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କର୍ତା ନେତା ଚ ହର୍ତା ଚ ନ ମଯାସ୍ତି ସମୋ ଵିଭୁଃ ଅହମେଵ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ପିତାମହ

“ମୁଁ ଏକାମାତ୍ର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନେତା ଓ ସଂହାରକ; ମୋ ସମାନ କେହି ନାହିଁ, ଓ ପ୍ରଭୁ। ମୁଁ ଏକାମାତ୍ର ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ, ଓ ପିତାମହ।”

ଅହମେଵ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପରମାତ୍ମା ତ୍ଵହଂ ଵିଭୁଃ ଯଦ୍ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ଶ୍ରୁତଂ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ଯସ୍ମିଂଶ୍ଚରାଚରମ୍

“ମୁଁ ଏକାମାତ୍ର ପରମ ଜ୍ୟୋତି, ପରମ ଆତ୍ମା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ। ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁଠି ଯାହା ଦେଖାଯାଏ କିମ୍ବା ଶୁଣାଯାଏ, ଚଳିତ କିମ୍ବା ଅଚଳ, ସବୁ ମୋ ଭିତରେ ଅଛି।”

ତତ୍ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ର ସର୍ଵଂ ମନ୍ମଯମିତ୍ଯଥ ମଯା ସୃଷ୍ଟଂ ପୁରାଵ୍ଯକ୍ତଂ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିକଂ ସ୍ଵଯମ୍

“ଚତୁର୍ମୁଖ, ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ମୋରୁ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣ। ପୂର୍ବେ, ମୁଁ ନିଜେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଓ ଚବିଶଟି ତତ୍ତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି।”

ନିତ୍ଯାନ୍ତା ହ୍ଯଣଵୋ ବଦ୍ଧାଃ ସୃଷ୍ଟାଃ କ୍ରୋଧୋଦ୍ଭଵାଦଯଃ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଧି ଭଵାନଣ୍ଡାନ୍ଯ୍ ଅନେକାନୀହ ଲୀଲଯା

“ଶାଶ୍ୱତ ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଧି ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି—କ୍ରୋଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବ ଉପଜିଲା। ତୁମର କୃପାରେ, ଏଠାରେ ଅନେକ ଅଣ୍ଡ ହେଉଛି ଖେଳରେ।”

ସୃଷ୍ଟା ବୁଦ୍ଧିର୍ମଯା ତସ୍ଯାମ୍ ଅହଙ୍କାରସ୍ତ୍ରିଧା ତତଃ ତନ୍ମାତ୍ରାପଞ୍ଚକଂ ତସ୍ମାନ୍ ମନଃ ଷଷ୍ଠେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ

“ବୁଦ୍ଧିକୁ ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି; ତାହାରୁ ତିନିପ୍ରକାର ଅହଂକାର ଉପଜିଲା। ସେଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ତନ୍ମାତ୍ରା, ତାହାରୁ ମନ ଓ ଛଅଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ହେଲା।”

ଆକାଶାଦୀନି ଭୂତାନି ଭୌତିକାନି ଚ ଲୀଲଯା ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵତି ତସ୍ମିଂଶ୍ ଚ ମଯି ଚାପି ଵଚସ୍ ତଥା

“ଆକାଶ ଆଦି ଭୂତ ଓ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥୂଳ ରୂପ, ମୁଁ ଖେଳରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି।” ସେ ଏପରି କହିଲେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କହିଲି—

ଆଵଯୋଶ୍ଚାଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ସୁଘୋରଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍ ପ୍ରଲଯାର୍ଣଵମଧ୍ଯେ ତୁ ରଜସା ବଦ୍ଧଵୈରଯୋଃ

ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ପ୍ରଳୟ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ଦୁଇଜଣ ରଜୋଗୁଣ ଓ ଦ୍ୱେଷରେ ବନ୍ଧା।

ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଲିଙ୍ଗମ୍ ଅଭଵଚ୍ଚାଵଯୋଃ ପୁରଃ ଵିଵାଦଶମନାର୍ଥଂ ହି ପ୍ରବୋଧାର୍ଥଂ ଚ ଭାସ୍ଵରମ୍

ଏହି ସମୟରେ, ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରକଟ ହେଲା, ଆମ ବିବାଦ ଶେଷ କରିବା ଓ ବୁଝିବା ପାଇଁ।

ଜ୍ଵାଲାମାଲାସହସ୍ରାଢ୍ଯଂ କାଲାନଲଶତୋପମମ୍ କ୍ଷଯଵୃଦ୍ଧିଵିନିର୍ମୁକ୍ତମ୍ ଆଦିମଧ୍ଯାନ୍ତଵର୍ଜିତମ୍

ସେହି ଲିଙ୍ଗ ହଜାର ଆଗ୍ନିମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଶତଶତ କାଳାଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ, ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷ ନଥିଲା।

ଅନୌପମ୍ଯମନିର୍ଦେଶ୍ଯମ୍ ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ ଵିଶ୍ଵସଂଭଵମ୍ ତସ୍ଯ ଜ୍ଵାଲାସହସ୍ରେଣ ମୋହିତୋ ଭଗଵାନ୍ ହରିଃ

ଯେଉଁଠି ଅପୂର୍ବ, ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବା ନୁହେଁ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଅଛି—ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ଆଗ୍ନିଜ୍ୱାଳାର ଚମକରେ ପ୍ରଭୁ ହରି ଅବାକ୍ ହୋଇଗଲେ।

ମୋହିତଂ ପ୍ରାହ ମାମତ୍ର ପରୀକ୍ଷାଵୋ ଽଗ୍ନିସଂଭଵମ୍ ଅଧୋଗମିଷ୍ଯାମ୍ଯନଲସ୍ତଂଭସ୍ଯାନୁପମସ୍ଯ ଚ

ସେ ଅବାକ୍ ହୋଇ ମୋତେ କହିଲେ, 'ଆସ, ଏହି ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଥମ୍ଭକୁ ଆମେ ପରୀକ୍ଷା କରିବା। ମୁଁ ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଆଗ୍ନିଥମ୍ଭର ତଳକୁ ଯିବି।'

ଭଵାନୂର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଗନ୍ତୁମର୍ହସି ସତ୍ଵରମ୍ ଏଵଂ ଵ୍ଯାହୃତ୍ଯ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ସ୍ଵରୂପମକରୋତ୍ତଦା

'ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କରି ଶୀଘ୍ର ଉପରକୁ ଯିବାଉଚିତ୍।' ଏଭଳି କହି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ସେତେବେଳେ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।

ଵାରାହମହମପ୍ଯାଶୁ ହଂସତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ସୁରାଃ ତଦାପ୍ରଭୃତି ମାମାହୁର୍ହ୍ ଅଂସଂ ହଂସୋ ଵିରାଡିତି

ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଏକ ବରାହ ରୂପ ନେଲି, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ହରିଙ୍କୁ ହଂସ ରୂପରେ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେମାନେ ମୋତେ 'ହଂସ', 'ବିରାଟ୍ ହଂସ' ବୋଲି କହିଲେ।

ହଂସହଂସେତି ଯୋ ବ୍ରୂଯାନ୍ ମାଂ ହଂସଃ ସ ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁଶ୍ଵେତୋ ହ୍ଯନଲାକ୍ଷଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵତଃ ପକ୍ଷସଂଯୁତଃ

ଯେଉଁଠି କେହି ମୋତେ 'ହଂସ, ହଂସ' ବୋଲି କହିବେ, ସେ ଶୁଧ୍ଧ ଧଳା, ଅଗ୍ନି ଦୃଷ୍ଟି ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଖିଲା ଥିବା ଏକ ହଂସ ହେବେ।

ମନୋ ଽନିଲଜଵୋ ଭୂତ୍ଵା ଗତୋ ଽହଂ ଚୋର୍ଧ୍ଵତଃ ସୁରାଃ ନାରାଯଣୋ ଽପି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ନୀଲାଞ୍ଜନଚଯୋପମମ୍

ମୁଁ ମନ ଓ ପବନ ସମାନ ତ୍ୱରିତ ହୋଇ ଉପରକୁ ଯିଲି, ଏବଂ ନାରାୟଣ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ନୀଳ ଅଞ୍ଜନ ମେଘ ଭଳି ଅନ୍ଧକାର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।

ଦଶଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଶତଯୋଜନମାଯତମ୍ ମେରୁପର୍ଵତଵର୍ଷ୍ମାଣଂ ଗୌରତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରିଣମ୍

ସେ ବରାହ ରୂପ ନେଲେ, ଯାହା ଦଶ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା, ଶତ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା, ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ଉଚ୍ଚ, ହଳଦିଆ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଥିଲା।

କାଲାଦିତ୍ଯସମାଭାସଂ ଦୀର୍ଘଘୋଣଂ ମହାସ୍ଵରମ୍ ହ୍ରସ୍ଵପାଦଂ ଵିଚିତ୍ରାଙ୍ଗଂ ଜୈତ୍ରଂ ଦୃଢମ୍ ଅନୌପମମ୍

ସେ କାଳସୂର୍ଯ୍ୟର ଚମକ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦୀର୍ଘ ନାକ, ବଡ଼ ସ୍ୱର, ଛୋଟ ପାଦ, ବିଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗ, ବିଜୟୀ, ଦୃଢ଼ ଓ ଅପୂର୍ବ ଥିଲେ।

ଵାରାହମସିତଂ ରୂପମ୍ ଆସ୍ଥାଯ ଗତଵାନଧଃ ଏଵଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ତ୍ଵରନ୍ଵିଷ୍ଣୁରଧୋଗତଃ

ବରାହଙ୍କ ଅନ୍ଧକାର ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେ ତଳକୁ ଯିଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ବିଷ୍ଣୁ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତଳକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ।

ନାପଶ୍ଯଦଲ୍ପମପ୍ଯସ୍ଯ ମୂଲଂ ଲିଙ୍ଗସ୍ଯ ସୂକରଃ ତାଵତ୍କାଲଂ ଗତୋ ହ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵମ୍ ଅହମପ୍ଯରିସୂଦନଃ

ବରାହ ଏହି ଲିଙ୍ଗର ମୂଳ ଅନ୍ୟତମ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେଇ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମୁଁ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଉପରକୁ ଯିଲି।

ସତ୍ଵରଂ ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ତସ୍ଯାନ୍ତଂ ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛଯା ଶ୍ରାନ୍ତୋ ହ୍ଯଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯାନ୍ତମ୍ ଅହଙ୍କାରାଦଧୋଗତଃ

ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ଓ ତ୍ୱରାରେ, ତାହାର ସୀମା ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁ, ମୁଁ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲି, ଏବଂ ତାହାର ସୀମା ଦେଖିନଥିବାରୁ ଅହଂକାରରେ ତଳକୁ ଆସିଲି।

ତଥୈଵ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶ୍ରାନ୍ତଃ ସଂତ୍ରସ୍ତଲୋଚନଃ ସର୍ଵଦେଵଭଵସ୍ତୂର୍ଣମ୍ ଉତ୍ଥିତଃ ସଃ ମହାଵପୁଃ

ଏହିଭଳି, ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅଳସ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଆଗରେ ତାଙ୍କ ମହାରୂପରେ ତୁରନ୍ତ ଉପରକୁ ଆସିଲେ।

ସମାଗତୋ ମଯା ସାର୍ଧଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହାମନାଃ ମାଯଯା ମୋହିତଃ ଶଂଭୋସ୍ ତସ୍ଥୌ ସଂଵିଗ୍ନମାନସଃ

ସେ ମୋ ସହିତ ଯୋଗ ଦେଲେ, ମହାମନା ହୋଇ ନମସ୍କାର କଲେ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ଭୟଭିତ ହୃଦୟରେ ତିଆରି ହେଲେ।

ପୃଷ୍ଠତଃ ପାର୍ଶ୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ଚାଗ୍ରତଃ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମଯା ସାର୍ଧଂ ସସ୍ମାର କିମିଦଂ ତ୍ଵିତି

ପଛରେ, ପାଖରେ ଓ ସାମ୍ନାରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୋ ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ଚିନ୍ତା କଲେ—'ଏହି କ'ଣ?'

ତଦା ସମଭଵତ୍ତତ୍ର ନାଦୋ ଵୈ ଶବ୍ଦଲକ୍ଷଣଃ ଓମୋମିତି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସୁଵ୍ଯକ୍ତଃ ପ୍ଲୁତଲକ୍ଷଣଃ

ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ଏକ ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, 'ଓଁ, ଓଁ' ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱରରେ ଶୁଣାଗଲା, ହେ ଦେବମାନ୍ୟ।

କିମିଦଂ ତ୍ଵିତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ମଯା ତିଷ୍ଠନ୍ମହାସ୍ଵନମ୍ ଲିଙ୍ଗସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ଭାଗେ ତଦାପଶ୍ଯତ୍ସନାତନମ୍

‘ଏହି କ'ଣ?’ ଭାବି, ମୁଁ ସେ ମହାଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲି, ଏବଂ ତାପରେ ଲିଙ୍ଗର ଡାହାଣ ପାଖରେ ସନାତନଙ୍କୁ ଦେଖିଲି।

ଆଦ୍ଯଵର୍ଣମକାରଂ ତୁ ଉକାରଂ ଚୋତ୍ତରେ ତତଃ ମକାରଂ ମଧ୍ଯତଶ୍ଚୈଵ ନାଦାନ୍ତଂ ତସ୍ଯ ଚୌମିତି

ମୁଁ ଡାହାଣ ପାଖରେ 'ଅ' ଅକ୍ଷର, ବାମ ପାଖରେ 'ଉ', ମଧ୍ୟରେ 'ମ' ଏବଂ ଶେଷରେ 'ଓଁ' ଶବ୍ଦ ଦେଖିଲି।

ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲଵଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵର୍ଣମାଦ୍ଯଂ ତୁ ଦକ୍ଷିଣେ ଉତ୍ତରେ ପାଵକପ୍ରଖ୍ଯମ୍ ଉକାରଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ

ମୁଁ ଡାହାଣ ପାଖରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ପରି ଦୀପ୍ତ 'ଅ' ଅକ୍ଷର ଦେଖିଲି, ବାମ ପାଖରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ 'ଉ' ଅକ୍ଷର ଦେଖିଲି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ।

ଶୀତାଂଶୁମଣ୍ଡଲପ୍ରଖ୍ଯଂ ମକାରଂ ମଧ୍ଯମଂ ତଥା ତସ୍ଯୋପରି ତଦାପଶ୍ଯଚ୍ ଛୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକଵତ୍ ପ୍ରଭୁମ୍

ସେ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ 'ମ' ଅକ୍ଷରକୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଉପରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ତୁରୀଯାତୀତମ୍ ଅମୃତଂ ନିଷ୍କଲଂ ନିରୁପପ୍ଲଵମ୍ ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଂ କେଵଲଂ ଶୂନ୍ଯଂ ବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଵର୍ଜିତମ୍

ସେ ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥାଠାରୁ ପରେ, ଅମର, ଅଂଶହୀନ, ଅଚଳ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରହିତ, ଏକମାତ୍ର, ଶୂନ୍ୟ, ବାହ୍ୟ ଓ ଅଭ୍ୟନ୍ତର ନଥିବା।