ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଅଜାମେକାଂ ଲୋହିତାଂ ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣାଂ ଵିଶ୍ଵପ୍ରଜାଂ ସୃଜମାନାଂ ସରୂପାମ୍ ଅଜୋ ଽହଂ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ତାଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଗାଂ ଵିଶ୍ଵରୂପାଂ ହି ବୁଦ୍ଧ୍ଯା

ତାଙ୍କୁ ଅଜ, ଏକା, ଲାଲ, ଧଳା ଓ କଳା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା, ସ୍ୱରୂପ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ ବୋଲି ଜାଣ। ମୁଁ ଅଜ, ମୋତେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣ, ସମସ୍ତ ରୂପର ଗାୟତ୍ରୀ, ସମସ୍ତ ରୂପର ଗାଈ ବୋଲି ବୁଝ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ ସସର୍ଜ ପରମେଶ୍ଵରଃ ତତଶ୍ ଚ ପାର୍ଶ୍ଵଗା ଦେଵ୍ଯାଃ ସର୍ଵରୂପକୁମାରକାଃ

ଏପରି କହି, ମହାଦେବ ପରମେଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ତାପରେ ଦେବୀଙ୍କର ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ସମସ୍ତ ରୂପର ଶିଶୁମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।

ଜଟୀ ମୁଣ୍ଡୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ଅର୍ଧମୁଣ୍ଡଶ୍ ଚ ଜଜ୍ଞିରେ ତତସ୍ତେନ ଯଥୋକ୍ତେନ ଯୋଗେନ ସୁମହୌଜସଃ

ଜଟାଧାରୀ, ମୁଣ୍ଡିତ, ଶିଖାଧାରୀ ଓ ଅର୍ଧମୁଣ୍ଡିତ ଶିଶୁମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ତାପରେ ଏହିପରି ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ।

ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହସ୍ରାନ୍ତେ ଉପାସିତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଧର୍ମୋପଦେଶମଖିଲଂ କୃତ୍ଵା ଯୋଗମଯଂ ଦୃଢମ୍

ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଦୃଢ଼ ଯୋଗରେ ନିଜକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।

ଶିଷ୍ଟାଶ୍ ଚ ନିଯତାତ୍ମାନଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ରୁଦ୍ରମୀଶ୍ଵରମ୍

ଶିଷ୍ୟମାନେ ନିୟମିତ ମନ ଓ ଆତ୍ମା ସହିତ ରୁଦ୍ର ଭଗବାନଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଏଵଂ ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସହ୍ଯାଦୀନାଂ ସମୁଦ୍ଭଵଃ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍

ଏଭଳି ସଂକ୍ଷେପରେ ସହ୍ୟାଦି ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କୁହାଯାଇଛି; ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ପଢ଼େ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରବଣ କରାଏ,

ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମସାଯୁଜ୍ଯଂ ପ୍ରସାଦାତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ କଥଂ ଲିଙ୍ଗମଭୂଲ୍ଲିଙ୍ଗେ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯଃ ସ ଶଙ୍କରଃ

ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ ବ୍ରହ୍ମା ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଥାଏ; କିପରି ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଲିଙ୍ଗରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜିବା?

କିଂ ଲିଙ୍ଗଂ କସ୍ ତଥା ଲିଙ୍ଗୀ ସୂତ ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହସି ଏଵଂ ଦେଵାଶ୍ ଚ ଋଷଯଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ପିତାମହମ୍

ଲିଙ୍ଗ କଣ, ଏବଂ ଲିଙ୍ଗୀ କିଏ? ସୂତ, ତୁମେ ଏଠାରେ କହିବା ଉଚିତ; ଏପରି ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି,

ଅପୃଚ୍ଛନ୍ ଭଗଵଂଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ କଥମାସୀଦିତି ସ୍ଵଯମ୍ ଲିଙ୍ଗେ ମହେଶ୍ଵରୋ ରୁଦ୍ରଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯଃ କଥଂ ତ୍ଵିତି

ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ଭଗବାନ, ଲିଙ୍ଗ କିପରି ହେଲା?' ଲିଙ୍ଗରେ ମହେଶ୍ୱର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜିବା?

କିଂ ଲିଙ୍ଗଂ କସ୍ ତଥା ଲିଙ୍ଗୀ ସୋ ଽପ୍ଯାହ ଚ ପିତାମହଃ ପ୍ରଧାନଂ ଲିଙ୍ଗମାଖ୍ଯାତଂ ଲିଙ୍ଗୀ ଚ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ଲିଙ୍ଗ କଣ, ଏବଂ ଲିଙ୍ଗୀ କିଏ? ପିତାମହ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ପ୍ରଧାନ ଲିଙ୍ଗ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ଲିଙ୍ଗୀ ହେଉଛନ୍ତି ପରମେଶ୍ୱର।

ରକ୍ଷାର୍ଥମଂବୁଧୌ ମହ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତ୍ଵାସୀତ୍ ସୁରୋତ୍ତମାଃ ଵୈମାନିକେ ଗତେ ସର୍ଗେ ଜନଲୋକଂ ସହର୍ଷିଭିଃ

ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସମୁଦ୍ରରେ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତାମାନେ, ମୋ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ଥିଲେ; ଦେବମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଜନଲୋକକୁ ଗଲେ ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ,

ସ୍ଥିତିକାଲେ ତଦା ପୂର୍ଣେ ତତଃ ପ୍ରତ୍ଯାହୃତେ ତଥା ଚତୁର୍ଯୁଗସହସ୍ରାନ୍ତେ ସତ୍ଯଲୋକଂ ଗତେ ସୁରାଃ

ସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷା କାଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାବେଳେ, ପୁନଃ ସମସ୍ତ କିଛି ହଟିଗଲା, ଚାରି ଯୁଗର ହଜାର ଚକ୍ର ଶେଷରେ, ଦେବମାନେ ସତ୍ୟଲୋକକୁ ଗଲେ।

ଵିନାଧିପତ୍ଯଂ ସମତାଂ ଗତେ ଽନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମମ ଶୁଷ୍କେ ଚ ସ୍ଥାଵରେ ସର୍ଵେ ତ୍ଵ୍ ଅନାଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ସର୍ଵଶଃ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସମୟ ଶେଷରେ, ରାଜ୍ୟ ନଥିଲା, ସମତା ବ୍ୟାପିଥିଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଚଳ ଜିନିଷ ଅନାବୃଷ୍ଟିରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଥିଲା।

ପଶଵୋ ମାନୁଷା ଵୃକ୍ଷାଃ ପିଶାଚାଃ ପିଶିତାଶନାଃ ଗନ୍ଧର୍ଵାଦ୍ଯାଃ କ୍ରମେଣୈଵ ନିର୍ଦଗ୍ଧା ଭାନୁଭାନୁଭିଃ

ଗାଈ, ମଣିଷ, ଗଛ, ପିଶାଚ, ମାଂସ ଖାଉଥିବା ପିଶାଚ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କ୍ରମେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ପୁଡ଼ିଗଲେ।

ଏକାର୍ଣଵେ ମହାଘୋରେ ତମୋଭୂତେ ସମନ୍ତତଃ ସୁଷ୍ଵାପାଂଭସି ଯୋଗାତ୍ମା ନିର୍ମଲୋ ନିରୁପପ୍ଲଵଃ

ଏକ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅନ୍ଧାର ଘେରିଥିଲା, ଯୋଗରେ ଏକାଗ୍ର, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଅକ୍ଷୁବ୍ଧ ଆତ୍ମା ଜଳ ଉପରେ ଶୁଇଥିଲେ।

ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ସହସ୍ରପାତ୍ ସହସ୍ରବାହୁଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଦେଵଭଵୋଦ୍ଭଵଃ

ସେ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ, ହଜାର ଆଖି, ହଜାର ପାଦ, ହଜାର ବାହୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସବୁ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ।

ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋ ରଜସା ତମସା ଶଙ୍କରଃ ସ୍ଵଯମ୍ ସତ୍ତ୍ଵେନ ସର୍ଵଗୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵାତ୍ମତ୍ଵେ ମହେଶ୍ଵରଃ

ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ରଜସ ଓ ତମସ ଦ୍ୱାରା ନିଜେ ଶଙ୍କର, ସତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମା ମହେଶ୍ୱର।

କାଲାତ୍ମା କାଲନାଭସ୍ତୁ ଶୁକ୍ଲଃ କୃଷ୍ଣସ୍ତୁ ନିର୍ଗୁଣଃ ନାରାଯଣୋ ମହାବାହୁଃ ସର୍ଵାତ୍ମା ସଦସନ୍ମଯଃ

କାଳର ଆତ୍ମା, ଯାହାର ନାଭି କାଳ, ସେ ଧଳା; କଳା ନିର୍ଗୁଣ; ମହାବାହୁ ନାରାୟଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ଦୁହିଁର ମିଶ୍ରଣ।

ତଥାଭୂତମହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଯାନଂ ପଙ୍କଜେକ୍ଷଣମ୍ ମାଯଯା ମୋହିତସ୍ତସ୍ଯ ତମଵୋଚମମର୍ଷିତଃ

ଏଭଳି ପଙ୍କଜନୟନଙ୍କୁ ଶୁଇଥିବା ଦେଖି, ସେଙ୍କର ମାୟାରେ ମୁଁ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲି।

କସ୍ତ୍ଵଂ ଵଦେତି ହସ୍ତେନ ସମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ସନାତନମ୍ ତଦା ହସ୍ତପ୍ରହାରେଣ ତୀଵ୍ରେଣ ସ ଦୃଢେନ ତୁ

ମୁଁ ହାତ ଧରି ସନାତନଙ୍କୁ ଉଠାଇ, 'ତୁମେ କିଏ?' ବୋଲି ପଚାରିଲି; ତାପରେ ତୀବ୍ର ଏବଂ ଦୃଢ଼ ହାତର ଆଘାତରେ,

ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋ ଽହୀଯଶଯନାତ୍ ସମାସୀନଃ କ୍ଷଣଂ ଵଶୀ ଦଦର୍ଶ ନିଦ୍ରାଵିକ୍ଲିନ୍ନନୀରଜାମଲଲୋଚନଃ

ସେ ନିଦ୍ରାଶୟନରୁ ଜାଗି, କିଛି ଖଣ୍ଡ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବସିଲେ; ନିଦ୍ରାରେ ଅନ୍ଧାର ନଥିବା, ପବିତ୍ର ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।

ମାମଗ୍ରେ ସଂସ୍ଥିତଂ ଭାସାଧ୍ଯାସିତୋ ଭଗଵାନ୍ ହରିଃ ଆହ ଚୋତ୍ଥାଯ ଭଗଵାନ୍ ହସନ୍ମାଂ ମଧୁରଂ ସକୃତ୍

ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଦେବତା ହରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରୂପେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ଦଉଁଥିଲେ; ସେ ଉଠି ମୋତେ ମଧୁର ହସରେ କଥା କହିଲେ।

ସ୍ଵାଗତଂସ୍ଵାଗତଂ ଵତ୍ସ ପିତାମହ ମହାଦ୍ଯୁତେ ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ମିତପୂର୍ଵଂ ସୁରର୍ଷଭାଃ

“ସ୍ୱାଗତ, ସ୍ୱାଗତ, ପୁଅ, ଓ ପ୍ରଭାଶାଳୀ ପିତାମହ!” — ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସିଲେ।

ରଜସା ବଦ୍ଧଵୈରଶ୍ ଚ ତମଵୋଚଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ଭାଷସେ ଵତ୍ସ ଵତ୍ସେତି ସର୍ଗସଂହାରକାରଣମ୍

ରଜୋଗୁଣ ଓ ଦ୍ୱେଷରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ, ମୁଁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପଚାରିଲି: “ତୁମେ ମୋତେ ‘ପୁଅ, ପୁଅ’ କାହିଁକି କହୁଛ? ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ ତୁମେ ନୁହନ୍ତି କି?”

ମାମ୍ ଇହାନ୍ତଃସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଵା ଗୁରୁଃ ଶିଷ୍ଯମିଵାନଘ କର୍ତାରଂ ଜଗତାଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରକୃତେଶ୍ ଚ ପ୍ରଵର୍ତକମ୍

ଏଠି ତୁମେ ମାନେ ମାନେ ହସି, ମୋତେ ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଯେମିତି କଥା କହ, ଯଦିଓ ମୁଁ ସାକ୍ଷାତ୍ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟା ଓ ପ୍ରକୃତିକୁ ଆରମ୍ଭ କରୁଥିବା।

ସନାତନମଜଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵିରିଞ୍ଚିଂ ଵିଶ୍ଵସଂଭଵମ୍ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଵିଧାତାରଂ ଧାତାରଂ ପଙ୍କଜେକ୍ଷଣମ୍

ତୁମେ ମୋତେ ଶାଶ୍ୱତ, ଅଜନ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ସ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ନିର୍ମାତା, ଧାରକ ଓ ପଦ୍ମନୟନ ବୋଲି କହୁଛ।

କିମର୍ଥଂ ଭାଷସେ ମୋହାଦ୍ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ସତ୍ଵରମ୍ ସୋ ଽପି ମାମାହ ଜଗତାଂ କର୍ତାହମିତି ଲୋକଯ

ମୁହଁ ଭୁଲି କିମ୍ବା ମୋହରେ ଏଭଳି କଥା କାହିଁକି କହୁଛ? ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ସତ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ। ତେବେ ସେ ମୋତେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା—ଦେଖ।”

ଭର୍ତା ହର୍ତା ଭଵାନ୍ ଅଙ୍ଗାଦ୍ ଅଵତୀର୍ଣୋ ମମାଵ୍ଯଯାତ୍ ଵିସ୍ମୃତୋ ଽସି ଜଗନ୍ନାଥଂ ନାରାଯଣମନାମଯମ୍

“ତୁମେ ପାଳକ ଓ ସଂହାରକ, ମୋ ଅବିନାଶୀ ଦେହରୁ ଅବତରିଛ; ତୁମେ ଜଗନ୍ନାଥ ନାରାୟଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ଦୁଃଖରହିତ, ଭୁଲିଯାଇଛ।”

ପୁରୁଷଂ ପରମାତ୍ମାନଂ ପୁରୁହୂତଂ ପୁରୁଷ୍ଟୁତମ୍ ଵିଷ୍ଣୁମଚ୍ଯୁତମୀଶାନଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ପ୍ରଭଵୋଦ୍ଭଵମ୍

“ସେହି ପୁରୁଷ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ଅନେକ ଥର ପୁଜିତ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଶଂସିତ, ବିଷ୍ଣୁ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ଓ ଉତ୍ସ।”