ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଵିଚିତ୍ରଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣୈର୍ ଅଲଂକୃତୋ ଗଜାନନଃ ମହେଶ୍ଵରସ୍ଯ ପୁତ୍ରକୋ ଽଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ତାତମ୍ ଅମ୍ବିକାମ୍

ବିଚିତ୍ର ପୋଶାକ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଗଜାନନ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୁଅ, ନମ୍ରତା ସହିତ ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

ଜାତମାତ୍ରଂ ସୁତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚକାର ଭଗଵାନ୍ଭଵଃ ଗଜାନନାଯ କୃତ୍ଯାଂସ୍ତୁ ସର୍ଵାନ୍ସର୍ଵେଶ୍ଵରଃ ସ୍ଵଯମ୍

ନବଜାତ ପୁଅକୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ୍ ଭବ ନିଜେ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଗଜାନନଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।

ଆଦାଯ ଚ କରାଭ୍ଯାଂ ଚ ସୁସୁଖାଭ୍ଯାଂ ଭଵଃ ସ୍ଵଯମ୍ ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯାଘ୍ରାଯ ମୂର୍ଧାନଂ ମହାଦେଵୋ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ

ଭବ ନିଜ ମୃଦୁ ହାତରେ ନେଇ, ଜଗତ୍‌ଗୁରୁ ମହାଦେବ, ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ।

ତଵାଵତାରୋ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଵିନାଶାଯ ମମାତ୍ମଜ ଦେଵାନାମୁପକାରାର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍

ମୋ ପୁଅ, ତୁମର ଅବତାର ଦାନବମାନେ ନାଶ ପାଇଁ, ଦେବତା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଓ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠମାନେ ଉପକାର ପାଇଁ।

ଯଜ୍ଞଶ୍ ଚ ଦକ୍ଷିଣାହୀନଃ କୃତୋ ଯେନ ମହୀତଲେ ତସ୍ଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ଵିଘ୍ନଂ ଚ କୁରୁ ସ୍ଵର୍ଗପଥେ ସ୍ଥିତଃ

ପୃଥିବୀରେ ଯଦି କୌଣସି ଯଜ୍ଞ ଦକ୍ଷିଣା ବିନା କରାଯାଏ, ତେବେ ସ୍ୱର୍ଗପଥରେ ରହି, ତୁମେ ସେଥିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କର।

ଅଧ୍ଯାପନଂ ଚାଧ୍ଯଯନଂ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନଂ କର୍ମ ଏଵ ଚ ଯୋ ଽନ୍ଯାଯତଃ କରୋତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ତସ୍ଯ ପ୍ରାଣାନ୍ସଦା ହର

ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି କେହି ଅନ୍ୟାୟରେ ପାଠ ପଢ଼ାଏ, ପଢ଼େ, ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ନିୟମିତ ଭାବେ ନେଇ ନିଅ।

ଵର୍ଣାଚ୍ଚ୍ଯୁତାନାଂ ନାରୀଣାଂ ନରାଣାଂ ନରପୁଙ୍ଗଵ ସ୍ଵଧର୍ମରହିତାନାଂ ଚ ପ୍ରାଣାନପହର ପ୍ରଭୋ

ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁ ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ନେଇ ନିଅ, ପ୍ରଭୁ।

ଯାଃ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵାଂ ସଦା କାଲଂ ପୁରୁଷାଶ୍ ଚ ଵିନାଯକ ଯଜନ୍ତି ତାସାଂ ତେଷାଂ ଚ ତ୍ଵତ୍ସାମ୍ଯଂ ଦାତୁମର୍ହସି

ହେ ବିନାୟକ, ଯେଉଁ ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ ସଦା ତୁମ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମ ସମାନ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।

ତ୍ଵଂ ଭକ୍ତାନ୍ ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ରକ୍ଷ ବାଲଗଣେଶ୍ଵର ଯୌଵନସ୍ଥାଂଶ୍ ଚ ଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ ଚ ଇହାମୁତ୍ର ଚ ପୂଜିତଃ

ହେ ବାଳ ଗଣେଶ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ତୁମ ଭକ୍ତମାନେ—ଯେଉଁମାନେ ଯୁବକ, ପ୍ରୌଢ଼ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧ—ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ, ପୂଜିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।

ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ ଽତ୍ର ସର୍ଵତ୍ର ତ୍ଵଂ ହି ଵିଘ୍ନଗଣେଶ୍ଵରଃ ସଂପୂଜ୍ଯୋ ଵନ୍ଦନୀଯଶ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ସଂଶଯଃ

ତିନି ଲୋକରେ, ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, ହେ ବିଘ୍ନନାୟକ, ତୁମକୁ ପୂଜିବା ଓ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ମାଂ ଚ ନାରାଯଣଂ ଵାପି ବ୍ରହ୍ମାଣମ୍ ଅପି ପୁତ୍ରକ ଯଜନ୍ତି ଯଜ୍ଞୈର୍ଵା ଵିପ୍ରୈର୍ ଅଗ୍ରେ ପୂଜ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯସି

ମୋତେ, ନାରାୟଣ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ବି, ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଯଜ୍ଞ କରି ପୂଜିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋ ପୁଅ, ପ୍ରଥମେ ତୁମକୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।

ତ୍ଵାମ୍ ଅନଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ କଲ୍ଯାଣଂ ଶ୍ରୌତଂ ସ୍ମାର୍ତଂ ଚ ଲୌକିକମ୍ କୁରୁତେ ତସ୍ଯ କଲ୍ଯାଣମ୍ ଅକଲ୍ଯାଣଂ ଭଵିଷ୍ଯତି

ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରିନାହାନ୍ତି, ଶ୍ରୌତ, ସ୍ମାର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଭଲ କାମ ମଧ୍ୟ ଅଭଲ ହେଇଯିବ।

ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୈର୍ଵୈଶ୍ଯୈଃ ଶୂଦ୍ରୈଶ୍ଚୈଵ ଗଜାନନ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ସର୍ଵସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାଦିଭିଃ ଶୁଭୈଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ, ହେ ଗଜାନନ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶୁଭ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ତ୍ଵାଂ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପଧୂପାଦ୍ଯୈର୍ ଅନଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ ଦେଵୈରପି ତଥାନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଲବ୍ଧଵ୍ଯଂ ନାସ୍ତି କୁତ୍ରଚିତ୍

ତୁମକୁ ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କରିବା ବିନା, ତିନି ଜଗତର ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଣେ ମଧ୍ୟ କେଉଁଠି ମିଳିପାରିବେ ନାହିଁ।

ଅଭ୍ଯର୍ଚଯନ୍ତି ଯେ ଲୋକା ମାନଵାସ୍ତୁ ଵିନାଯକମ୍ ତେ ଚାର୍ଚନୀଯାଃ ଶକ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ

ଯେମାନେ ଓ ଲୋକମାନେ ବିନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଅଜଂ ହରିଂ ଚ ମାଂ ଵାପି ଶକ୍ରମନ୍ଯାନ୍ସୁରାନପି ଵିଘ୍ନୈର୍ ବାଧଯସି ତ୍ଵାଂ ଚେନ୍ ନାର୍ଚଯନ୍ତି ଫଲାର୍ଥିନଃ

ଯଦି ଫଳ ପାଇବା ଆଶାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ତୁମେ ଅଜ, ହରି, ମୁଁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଘ୍ନ ଦେଇ ବାଧା କରିଥାଉ।

ସସର୍ଜ ଚ ତଦା ଵିଘ୍ନଗଣଂ ଗଣପତିଃ ପ୍ରଭୁଃ ଗଣୈଃ ସାର୍ଧଂ ନମସ୍କୃତ୍ଵାପ୍ଯ୍ ଅତିଷ୍ଠତ୍ତସ୍ଯ ଚାଗ୍ରତଃ

ତାପରେ ପ୍ରଭୁ ଗଣପତି ବିଘ୍ନମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଗଣମାନଙ୍କ ସହିତ ନମସ୍କାର କରି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।

ତଦା ପ୍ରଭୃତି ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ପୂଜଯନ୍ତି ଗଣେଶ୍ଵରମ୍ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଧର୍ମଵିଘ୍ନଂ ଚ ଚକାରାସୌ ଗଣେଶ୍ଵରଃ

ସେ ସମୟରୁ ଏହି ଲୋକରେ ଲୋକମାନେ ଗଣେଶ୍ବରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି; ଗଣେଶ୍ବର ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କ ଧର୍ମରେ ବିଘ୍ନ ଦେଇଥିଲେ।

ଏତଦ୍ଵଃ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ସ୍କନ୍ଦାଗ୍ରଜସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ସୁଖୀଭଵେତ୍

ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଭାଇଁ ପ୍ରସଙ୍ଗର ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କୁହିଦିଆଯାଇଛି; ଯେଉଁଠି ଏହା ପଢ଼ିବେ, ଶୁଣିବେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଇବେ, ସେ ସୁଖୀ ହେବେ।

ନୃତ୍ଯାରମ୍ଭଃ କଥଂ ଶଂଭୋଃ କିମର୍ଥଂ ଵା ଯଥାତଥମ୍ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଚାସ୍ମାକଂ ଶ୍ରୁତଃ ସ୍କନ୍ଦାଗ୍ରଜୋଦ୍ଭଵଃ

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ନୃତ୍ୟ କିପରି ଆରମ୍ଭ ହେଲା, କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ? ଆମେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଭାଇଁ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶୁଣିଛୁ, ତୁମେ ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବରେ କୁହିବା ଉଚିତ।

ଦାରୁକୋ ଽସୁରସମ୍ଭୂତସ୍ ତପସା ଲବ୍ଧଵିକ୍ରମଃ ସୂଦଯାମାସ କାଲାଗ୍ନିର୍ ଇଵ ଦେଵାନ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍

ଦାରୁକ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ, ତପସ୍ୟାରେ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରି, କାଳାଗ୍ନି ପରି ଦେବତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା।

ଦାରୁକେଣ ତଦା ଦେଵାସ୍ ତାଡିତାଃ ପୀଡିତା ଭୃଶମ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ତଥେଶାନଂ କୁମାରଂ ଵିଷ୍ଣୁମେଵ ଚ

ସେ ସମୟରେ ଦାରୁକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶାନ, କୁମାର ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପୀଡିତ ହେଲେ।

ଯମମିନ୍ଦ୍ରମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀଵଧ୍ଯ ଇତି ଚାସୁରଃ ସ୍ତ୍ରୀରୂପଧାରିଭିଃ ସ୍ତୁତ୍ଯୈର୍ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯୈର୍ଯୁଧି ସଂସ୍ଥିତୈଃ

ଯମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦାରୁକ ପହଞ୍ଚିଲା, 'ସ୍ତ୍ରୀହନ୍ତା' ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ ହେଲା, ସ୍ତ୍ରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲା।

ବାଧିତାସ୍ତେନ ତେ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ତସ୍ମୈ ତତ୍ସର୍ଵଂ ତେନ ସାର୍ଧମୁମାପତିମ୍

ସେ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯାଇ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସମସ୍ତ କଥା ଉମାପତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।

ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସର୍ଵେ ପିତାମହପୁରୋଗମାଃ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରାପ୍ଯ ଚ ଦେଵେଶଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ବହୁଧା ନତଃ

ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ପିତାମହଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଯାଇ, ଅନେକ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କଲେ।

ଦାରୁଣୋ ଭଗଵାନ୍ଦାରୁଃ ପୂର୍ଵଂ ତେନ ଵିନିର୍ଜିତାଃ ନିହତ୍ଯ ଦାରୁକଂ ଦୈତ୍ଯଂ ସ୍ତ୍ରୀଵଧ୍ଯଂ ତ୍ରାତୁମର୍ହସି

ଦାରୁକ ଭୟଙ୍କର ଦେତ୍ୟ, ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲା; ତୁମେ ଦାରୁକ ଦେତ୍ୟ, ସ୍ତ୍ରୀହନ୍ତାକୁ ମାରି, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଜ୍ଞପ୍ତିଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଭଗନେତ୍ରହା ଦେଵୀମୁଵାଚ ଦେଵେଶୋ ଗିରିଜାଂ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଭଗବାନ୍ ଭଗାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଦେବୀ ଗିରିଜାଙ୍କୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ହସିଥିବା ପରି କଥା କହିଲେ।

ଭଵତୀଂ ପ୍ରାର୍ଥଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ହିତାଯ ଜଗତାଂ ଶୁଭେ ଵଧାର୍ଥଂ ଦାରୁକସ୍ଯାସ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀଵଧ୍ଯସ୍ଯ ଵରାନନେ

ଓ ଶୁଭେ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ଓ ମନୋହର ମୁହଁ ଥିବା, ଏହି ଦାରୁକ ସ୍ତ୍ରୀହନ୍ତାକୁ ମାରିବା ପାଇଁ।

ଅଥ ସା ତସ୍ଯ ଵଚନଂ ନିଶମ୍ଯ ଜଗତୋ ଽରଣିଃ ଵିଵେଶ ଦେହେ ଦେଵସ୍ଯ ଦେଵେଶୀ ଜନ୍ମତତ୍ପରା

ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।