ଭାନୁସୋମାଗ୍ନିନେତ୍ରାଯ ପରମାତ୍ମସ୍ଵରୂପିଣେ ଗୁଣତ୍ରଯୋପରିସ୍ଥାଯ ତୀର୍ଥପାଦାଯ ତେ ନମଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି, ସେଇ ପରମ ଆତ୍ମା, ତିନି ଗୁଣ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହାଙ୍କ ପାଦ ତୀର୍ଥ ସମାନ — ସେଉଁଠିକୁ ପ୍ରଣାମ।
ତୀର୍ଥତତ୍ତ୍ଵାଯ ସାରାଯ ତସ୍ମାଦପି ପରାଯ ତେ ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମଵେଦାଯ ଓଂକାରାଯ ନମୋ ନମଃ
ତୀର୍ଥର ସାର ଏବଂ ସତ୍ୟ ଯିଏ, ସେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉପରେ ଅଛନ୍ତି, ଋକ୍, ଯଜୁସ୍, ସାମ ଏବଂ ଓଁକାର ଯିଏ — ସେଇ ତୁମକୁ ପୁନିପୁନି ପ୍ରଣାମ।
ଓଙ୍କାରେ ତ୍ରିଵିଧଂ ରୂପମ୍ ଆସ୍ଥାଯୋପରିଵାସିନେ ପୀତାଯ କୃଷ୍ଣଵର୍ଣାଯ ରକ୍ତାଯାତ୍ଯନ୍ତତେଜସେ
ଓଁକାରରେ ତିନି ପ୍ରକାର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଉପରେ ବସିଥିବା, ପିତା, କଳା, ରକ୍ତ ରଙ୍ଗର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।
ସ୍ଥାନପଞ୍ଚକସଂସ୍ଥାଯ ପଞ୍ଚଧାଣ୍ଡବହିଃ କ୍ରମାତ୍ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଵିଷ୍ଣଵେ ତୁଭ୍ଯଂ କୁମାରାଯ ନମୋନମଃ
ପାଞ୍ଚସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ପାଞ୍ଚ ଅଣ୍ଡ ଚ୍ୟୁତିକ୍ରମରେ ବାହାରେ ଅଛନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, କୁମାର ଭାବେ ଅଛନ୍ତି — ସେଉଁଠିକୁ ପୁନିପୁନି ପ୍ରଣାମ।
ଅଂବାଯାଃ ପରମେଶାଯ ସର୍ଵୋପରିଚରାଯ ତେ ମୂଲସୂକ୍ଷ୍ମସ୍ଵରୂପାଯ ସ୍ଥୂଲସୂକ୍ଷ୍ମାଯ ତେ ନମଃ
ଅମ୍ବାଙ୍କ ପରମେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅଛନ୍ତି, ମୂଳ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ ଓ ସ୍ଥୂଳ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯିଏ — ସେଉଁଠିକୁ ପ୍ରଣାମ।
ସର୍ଵସଂକଲ୍ପଶୂନ୍ଯାଯ ସର୍ଵସ୍ମାଦ୍ରକ୍ଷିତାଯ ତେ ଆଦିମଧ୍ଯାନ୍ତଶୂନ୍ଯାଯ ଚିତ୍ସଂସ୍ଥାଯ ନମୋନମଃ
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଶୂନ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ, ଶେଷ ନଥିବା, ଚେତନାରେ ବସିଥିବା — ସେଉଁଠିକୁ ପୁନିପୁନି ପ୍ରଣାମ।
ଯମାଗ୍ନିଵାଯୁରୁଦ୍ରାଂବୁସୋମଶକ୍ରନିଶାଚରୈଃ ଦିଙ୍ମୁଖେ ଦିଙ୍ମୁଖେ ନିତ୍ଯଂ ସଗଣୈଃ ପୂଜିତାଯ ତେ
ଯମ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ରୁଦ୍ର, ଜଳ, ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ରାତିର ଚରାଚର ସହିତ, ସବୁ ଦିଗରେ ସଦା ପୂଜିତ — ସେଉଁଠିକୁ ପ୍ରଣାମ।
ସର୍ଵେଷୁ ସର୍ଵଦା ସର୍ଵମାର୍ଗେ ସମ୍ପୂଜିତାଯ ତେ ରୁଦ୍ରାଯ ରୁଦ୍ରନୀଲାଯ କଦ୍ରୁଦ୍ରାଯ ପ୍ରଚେତସେ ମହେଶ୍ଵରାଯ ଧୀରାଯ ନମଃ ସାକ୍ଷାଚ୍ଛିଵାଯ ତେ
ସବୁଠାରେ, ସବୁ ସମୟରେ, ସବୁ ପଥରେ ସଦା ପୂଜିତ, ରୁଦ୍ର, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଭୟଙ୍କର, ଜ୍ଞାନୀ, ମହେଶ୍ୱର, ସ୍ୱୟଂ ଶିବ — ସେଉଁଠିକୁ ପ୍ରଣାମ।
ମଖମଦନଯମାଗ୍ନିଦକ୍ଷଯଜ୍ଞକ୍ଷପଣଵିଚିତ୍ରଵିଚେଷ୍ଟିତଂ କ୍ଷମସ୍ଵ
ମଖ, ମଦନ, ଯମ, ଅଗ୍ନି ଓ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦୟାକରି ମାଫ କର।
ଯଃ ପଠେତ୍ତୁ ସ୍ତଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଶକ୍ରାଗ୍ନିପ୍ରମୁଖୈଃ ସୁରୈଃ କୀର୍ତିତଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ସ୍ତବ ପଢ଼ିବେ, ଯାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଆଦି ଦେବତାମାନେ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶୁଣିବେ, ସେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।
ଯଦା ସ୍ଥିତାଃ ସୁରେଶ୍ଵରାଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚୈଵମୀଶ୍ଵରମ୍ ତଦାଂବିକାପତିର୍ ଭଵଃ ପିନାକଧୃଙ୍ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଯେବେ ଦେବତାମାନେ ଏଭଳି ପ୍ରଣାମ କରି ଠିଆ ହେଲେ, ସେବେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପତି, ଭବ, ପିନାକଧାରୀ ମହେଶ୍ୱର —
ଦଦୌ ନିରୀକ୍ଷଣଂ କ୍ଷଣାଦ୍ ଭଵଃ ସ ତାନ୍ସୁରୋତ୍ତମାନ୍ ପ୍ରଣେମୁରାଦରାଦ୍ଧରଂ ସୁରା ମୁଦାର୍ଦ୍ରଲୋଚନାଃ
— ସେ ଭବ ତୁରନ୍ତ ସେଇ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କଲେ; ସେମାନେ ହରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଭିଜିଗଲା।
ଭଵଃ ସୁଧାମୃତୋପମୈର୍ ନିରୀକ୍ଷଣୈର୍ନିରୀକ୍ଷଣାତ୍ ତଦାହ ଭଦ୍ରମସ୍ତୁ ଵଃ ସୁରେଶ୍ଵରାନ୍ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଭବ ମଧୁ ଓ ଅମୃତ ସମାନ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ — 'ତୁମମାନଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ', ଏହିପରି ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ।
ଵରାର୍ଥମୀଶ ଵୀକ୍ଷ୍ଯତେ ସୁରା ଗୃହଂ ଗତାସ୍ତ୍ଵିମେ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚାହ ଵାକ୍ପତିଃ ପତିଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ନିର୍ଭଯଃ
'ହେ ଈଶ୍ୱର, ଦେବମାନେ ଦୟା ପାଇବା ପାଇଁ ତୁମକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଘରକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ପ୍ରଣାମ କରି, ବାଣୀର ମାଲିକ, ଭୟ ଛାଡ଼ି ତୁମକୁ ଦେଖି କହିଲେ।'
ସୁରେତରାଦିଭିଃ ସଦା ହ୍ଯ୍ ଅଵିଘ୍ନମର୍ଥିତୋ ଭଵାନ୍ ସମସ୍ତକର୍ମସିଦ୍ଧଯେ ସୁରାପକାରକାରିଭିଃ
'ଦେବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସଦା ତୁମକୁ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଦେବତାଙ୍କ ବିରୋଧୀମାନେ ଅର୍ଥ କରନ୍ତି।'
ତତଃ ପ୍ରସୀଦତାଦ୍ ଭଵାନ୍ ସୁଵିଘ୍ନକର୍ମକାରଣମ୍ ସୁରାପକାରକାରିଣାମ୍ ଇହୈଷ ଏଵ ନୋ ଵରଃ
'ତେଣୁ, ହେ ଭବ, ତୁମେ ଦୟାଳୁ ହୁଅ, ସଠିକ୍ କିମ୍ବା ଅସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟର କାରଣ; ଦେବତାଙ୍କ ବିରୋଧୀମାନେ ପାଇଁ ଏହି ବର ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା।'
ତତସ୍ତଦା ନିଶମ୍ଯ ଵୈ ପିନାକଧୃକ୍ ସୁରେଶ୍ଵରଃ ଗଣେଶ୍ଵରଂ ସୁରେଶ୍ଵରଂ ଵପୁର୍ଦଧାର ସଃ ଶିଵଃ
ତାପରେ, ପିନାକ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ବଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଶିବ, ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଗଣନାୟକ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଗଣେଶ୍ଵରାଶ୍ ଚ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସୁରେଶ୍ଵରା ମହେଶ୍ଵରମ୍ ସମସ୍ତଲୋକସଂଭଵଂ ଭଵାର୍ତ୍ତିହାରିଣଂ ଶୁଭମ୍
ଗଣପତିମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ ଓ ଭବସଂସାରର ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ମଙ୍ଗଳମୟ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଇଭାନନାଶ୍ରିତଂ ଵରଂ ତ୍ରିଶୂଲପାଶଧାରିଣମ୍ ସମସ୍ତଲୋକସଂଭଵଂ ଗଜାନନଂ ତଦାଂବିକା
ତାପରେ ଅମ୍ବିକା, ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ପାଶ ଧରିଥିବା, ଗଜମୁଖ ଅଶ୍ରୟ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଉଥିବା ଦାତା ଗଜାନନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ଦଦୁଃ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷଂ ହି ସିଦ୍ଧା ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାସ୍ ତଥା ଖେଚରା ଦେଵସଂଘାସ୍ତଦାନୀମ୍ ତଦା ତୁଷ୍ଟୁଵୁଶ୍ଚୈକଦନ୍ତଂ ସୁରେଶାଃ ପ୍ରଣେମୁର୍ଗଣେଶଂ ମହେଶଂ ଵିତନ୍ଦ୍ରାଃ
ସେ ସମୟରେ ସିଦ୍ଧମାନେ, ମହାମୁନିମାନେ, ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଦେବତାମାନେ ଓ ଦେବସମୂହ, ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କଲେ; ଦେବମାନେ ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଶ୍ରମରେ ଗଣେଶ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ତଦା ତଯୋର୍ଵିନିର୍ଗତଃ ସୁଭୈରଵଃ ସ ମୂର୍ତିମାନ୍ ସ୍ଥିତୋ ନନର୍ତ ବାଲକଃ ସମସ୍ତମଙ୍ଗଲାଲଯଃ
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦେହୀ ଶିଶୁ ରୂପେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ନିବାସ ଓ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ଵିଚିତ୍ରଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣୈର୍ ଅଲଂକୃତୋ ଗଜାନନଃ ମହେଶ୍ଵରସ୍ଯ ପୁତ୍ରକୋ ଽଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ତାତମ୍ ଅମ୍ବିକାମ୍
ବିଚିତ୍ର ପୋଶାକ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଗଜାନନ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୁଅ, ନମ୍ରତା ସହିତ ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଜାତମାତ୍ରଂ ସୁତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚକାର ଭଗଵାନ୍ଭଵଃ ଗଜାନନାଯ କୃତ୍ଯାଂସ୍ତୁ ସର୍ଵାନ୍ସର୍ଵେଶ୍ଵରଃ ସ୍ଵଯମ୍
ନବଜାତ ପୁଅକୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ୍ ଭବ ନିଜେ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଗଜାନନଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ଆଦାଯ ଚ କରାଭ୍ଯାଂ ଚ ସୁସୁଖାଭ୍ଯାଂ ଭଵଃ ସ୍ଵଯମ୍ ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯାଘ୍ରାଯ ମୂର୍ଧାନଂ ମହାଦେଵୋ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ
ଭବ ନିଜ ମୃଦୁ ହାତରେ ନେଇ, ଜଗତ୍ଗୁରୁ ମହାଦେବ, ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ।
ତଵାଵତାରୋ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଵିନାଶାଯ ମମାତ୍ମଜ ଦେଵାନାମୁପକାରାର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍
ମୋ ପୁଅ, ତୁମର ଅବତାର ଦାନବମାନେ ନାଶ ପାଇଁ, ଦେବତା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଓ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠମାନେ ଉପକାର ପାଇଁ।
ଯଜ୍ଞଶ୍ ଚ ଦକ୍ଷିଣାହୀନଃ କୃତୋ ଯେନ ମହୀତଲେ ତସ୍ଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ଵିଘ୍ନଂ ଚ କୁରୁ ସ୍ଵର୍ଗପଥେ ସ୍ଥିତଃ
ପୃଥିବୀରେ ଯଦି କୌଣସି ଯଜ୍ଞ ଦକ୍ଷିଣା ବିନା କରାଯାଏ, ତେବେ ସ୍ୱର୍ଗପଥରେ ରହି, ତୁମେ ସେଥିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କର।
ଅଧ୍ଯାପନଂ ଚାଧ୍ଯଯନଂ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନଂ କର୍ମ ଏଵ ଚ ଯୋ ଽନ୍ଯାଯତଃ କରୋତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ତସ୍ଯ ପ୍ରାଣାନ୍ସଦା ହର
ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି କେହି ଅନ୍ୟାୟରେ ପାଠ ପଢ଼ାଏ, ପଢ଼େ, ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ନିୟମିତ ଭାବେ ନେଇ ନିଅ।
ଵର୍ଣାଚ୍ଚ୍ଯୁତାନାଂ ନାରୀଣାଂ ନରାଣାଂ ନରପୁଙ୍ଗଵ ସ୍ଵଧର୍ମରହିତାନାଂ ଚ ପ୍ରାଣାନପହର ପ୍ରଭୋ
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁ ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ନେଇ ନିଅ, ପ୍ରଭୁ।
ଯାଃ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵାଂ ସଦା କାଲଂ ପୁରୁଷାଶ୍ ଚ ଵିନାଯକ ଯଜନ୍ତି ତାସାଂ ତେଷାଂ ଚ ତ୍ଵତ୍ସାମ୍ଯଂ ଦାତୁମର୍ହସି
ହେ ବିନାୟକ, ଯେଉଁ ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ ସଦା ତୁମ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମ ସମାନ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ତ୍ଵଂ ଭକ୍ତାନ୍ ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ରକ୍ଷ ବାଲଗଣେଶ୍ଵର ଯୌଵନସ୍ଥାଂଶ୍ ଚ ଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ ଚ ଇହାମୁତ୍ର ଚ ପୂଜିତଃ
ହେ ବାଳ ଗଣେଶ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ତୁମ ଭକ୍ତମାନେ—ଯେଉଁମାନେ ଯୁବକ, ପ୍ରୌଢ଼ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧ—ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ, ପୂଜିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।