ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ମୁକ୍ତ୍ଵା ହସ୍ତସମାଯୋଗଂ ସହିତୈଃ ସର୍ଵଦୈଵତୈଃ ସୁରୈଶ୍ ଚ ମାନଵୈଃ ସର୍ଵୈଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାନ୍ତରାତ୍ମନା

ହାତ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବଗଣ ମନରେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।

ନନାମ ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵଦେଵମୁମାପତିମ୍ ତତଃ ପାଦ୍ଯଂ ତଯୋର୍ ଦତ୍ତ୍ଵା ଶଂଭୋରାଚମନଂ ତଥା

ତାପରେ ପୂଜ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉମାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଓ ପାନ କରିବା ପାଇଁ ଜଳ ଦାନ କଲେ।

ମଧୁପର୍କଂ ତଥା ଗାଂ ଚ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ପୁନଃ ଶିଵମ୍ ଅତିଷ୍ଠଦ୍ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵୈରିନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମୈଃ

ସେ ମଧୁପର୍କ ଓ ଗାଈ ମଧ୍ୟ ଦାନ କଲେ, ପୁଣି ଶିବଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଉଭୟେ ଉଭୟେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।

ଭୃଗ୍ଵାଦ୍ଯମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ଚାକ୍ଷତୈସ୍ତିଲତଣ୍ଡୁଲୈଃ ସୂର୍ଯାଦଯଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍

ଭୃଗୁ ଆଦି ସମସ୍ତ ଋଷି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅକ୍ଷତ, ତିଳ ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଏବଂ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଶିଵଃ ସମାପ୍ଯ ଦେଵୋକ୍ତଂ ଵହ୍ନିମାରୋପ୍ଯ ଚାତ୍ମନି ତଯା ସମାଗତୋ ରୁଦ୍ରଃ ସର୍ଵଲୋକହିତାଯ ଵୈ

ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ପ୍ରକାର କରିବାକୁ କହିଥିଲେ, ଶିବ ସେହି ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ନିଜ ମନରେ ଧାରଣ କରି, ସେ ଉମାଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।

ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଭଵୋଦ୍ଵାହଂ ଶୁଚିସ୍ମିତଃ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାଞ୍ଛୁଦ୍ଧାନ୍ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗାନ୍

ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଶୁଚି ହସରେ ଭବଙ୍କ ବିବାହ କଥା ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେମାନେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି କଥା ଶୁଣାନ୍ତି—

ସ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଗାଣପତ୍ଯଂ ଚ ଭଵେନ ସହ ମୋଦତେ ଯତ୍ରାଯଂ କୀର୍ତ୍ଯତେ ଵିପ୍ରୈସ୍ ତାଵଦାସ୍ତେ ତଦା ଭଵଃ

ସେ ଗଣେଶଙ୍କ କୃପା ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ଭବଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି, ସେଠି ଭବ ନିଜେ ବସିଥାନ୍ତି।

ତସ୍ମାତ୍ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ କୀର୍ତଯେନ୍ନାନ୍ଯଥା ଦ୍ଵିଜାଃ ଉଦ୍ଵାହେ ଚ ଦ୍ଵିଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ସେଥିପାଇଁ, ବିଧିମତେ ପୂଜା କରି, ଏହି କଥାକୁ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ବିବାହରେ।

କୀର୍ତନୀଯମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଭଵୋଦ୍ଵାହମନୁତ୍ତମମ୍ କୃତୋଦ୍ଵାହସ୍ତଦା ଦେଵ୍ଯା ହୈମଵତ୍ଯା ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ

ଭବଙ୍କ ଏହି ଅତିଶୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିବାହ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବୀ ହେମବତୀଙ୍କ ସହ ବିବାହ କଲେ।

ସଗଣୋ ନନ୍ଦିନା ସାର୍ଧଂ ସର୍ଵଦେଵଗଣୈର୍ଵୃତଃ ପୁରୀଂ ଵାରାଣସୀଂ ଦିଵ୍ଯାମ୍ ଆଜଗାମ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ

ନନ୍ଦିନ ସହ ବିଭିନ୍ନ ଗଣ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା, ମହାତେଜସ୍ବୀ ଶିବ ଦିବ୍ୟ କାଶୀ ନଗରକୁ ଗଲେ।

ଅଵିମୁକ୍ତେ ସୁଖାସୀନଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍ ଅପୃଚ୍ଛତ୍କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଭଵାନୀ ହର୍ଷିତାନନା

ଅବିମୁକ୍ତରେ ସୁଖରେ ବସିଥିବା ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଭବାନୀ ଆନନ୍ଦ ମୁହଁରେ ଶିର ନମାଇଲେ ଏବଂ ଏଇ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।

ଅଥାହାର୍ଧେନ୍ଦୁତିଲକଃ କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ ଅଵିମୁକ୍ତସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵିସ୍ତରାଚ୍ଛକ୍ଯତେ ନହି

ତାପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବିଷୟରେ କହିଲେ, 'ଅବିମୁକ୍ତର ମହିମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ।'

ଵକ୍ତୁଂ ମଯା ସୁରେଶାନି ଋଷିସଂଘାଭିପୂଜିତମ୍ କିଂ ମଯା ଵର୍ଣ୍ଯତେ ଦେଵୀ ହ୍ଯ୍ ଅଵିମୁକ୍ତଫଲୋଦଯଃ

'ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଣୀ, ଅନେକ ଋଷିମାନେ ପୂଜିଥିବା, ମୁଁ କିପରି ଅବିମୁକ୍ତର ମୁକ୍ତି ଫଳ ଦେଇଥିବା ମହିମାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବି?'

ପାପିନାଂ ଯତ୍ର ମୁକ୍ତିଃ ସ୍ଯାନ୍ ମୃତାନାମ୍ ଏକଜନ୍ମନା ଅନ୍ଯତ୍ର ତୁ କୃତଂ ପାପଂ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହତି

'ଏଠି, ଯେଉଁମାନେ ପାପୀ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏକ ଜନ୍ମରେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ହେଲେ, କେବଳ କାଶୀରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ଦୂରିଯାଏ।'

ଵାରାଣସ୍ଯାଂ କୃତଂ ପାପଂ ପୈଶାଚ୍ଯନରକାଵହମ୍ କୃତ୍ଵା ପାପସହସ୍ରାଣି ପିଶାଚତ୍ଵଂ ଵରଂ ନୃଣାମ୍

'କାଶୀରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ପିଶାଚ ଓ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ; ଯଦିଓ ଲୋକେ ହଜାର ହଜାର ପାପ କରନ୍ତି, ତଥାପି ପିଶାଚ ହେବା ଉତ୍ତମ।'

ନ ତୁ ଶକ୍ରସହସ୍ରତ୍ଵଂ ସ୍ଵର୍ଗେ କାଶୀପୁରୀଂ ଵିନା ଯତ୍ର ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପୋ ଦେଵୋ ଯତ୍ର ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୋ ଵିଭୁଃ

'କିନ୍ତୁ ସହସ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ହେବା ମଧ୍ୟ କାଶୀ ପୁରୀ ସମାନ ନୁହେଁ, ଯେଉଁଠି ତିନି ଲୋକର ଦେବତା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ବସିଛନ୍ତି।'

ଓଂକାରେଶଃ କୃତ୍ତିଵାସା ମୃତାନାଂ ନ ପୁନର୍ଭଵଃ ଉକ୍ତ୍ଵା କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସଂକ୍ଷେପାଚ୍ଛଶିଶେଖରଃ

'ଓଂକାରେଶ୍ୱର, ଚର୍ମଧାରୀ, ଏଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପୁନଃଜନ୍ମ ନାହିଁ।' ଏଭଳି କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ସଂକ୍ଷେପରେ କହି, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର—

ଦର୍ଶଯାମାସ ଚୋଦ୍ଯାନଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗଣେଶ୍ଵରାନ୍ ତତ୍ରୈଵ ଭଗଵାନ୍ ଜାତୋ ଗଜଵକ୍ତ୍ରୋ ଵିନାଯକଃ

ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖାଇ, ଗଣପତିମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ସେଠି ଭଗବାନ୍ ଗଜମୁଖ ବିନାୟକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଵିଘ୍ନରୂପାର୍ଥମ୍ ଅଵିଘ୍ନାଯ ଦିଵୌକସାମ୍ ଏତଦ୍ଵଃ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ କଥାସର୍ଵସ୍ଵମୁତ୍ତମମ୍

ଦାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧା ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ନିମିତ୍ତରେ, ଏହି ସମସ୍ତ କଥା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାର ସାର ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।

ଯଥାଶ୍ରୁତଂ ମଯା ସର୍ଵଂ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଵଃ ସୁଶୋଭନମ୍

ମୁଁ ଯେଉଁ ସବୁ କଥା ଶୁଣିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆପଣମାନେ ଦୟାକରି ମୋତେ ଜଣାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।

କଥଂ ଵିନାଯକୋ ଜାତୋ ଗଜଵକ୍ତ୍ରୋ ଗଣେଶ୍ଵରଃ କଥଂ ପ୍ରଭାଵସ୍ତସ୍ଯୈଵଂ ସୂତ ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହସି

ବିନାୟକ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ କିପରି ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ହାତୀର ହେଲା? ତାଙ୍କର ଏହି ତେଜ କିପରି ହେଲା? ହେ ସୂତ, ଏଠାରେ ଆପଣ ଏହା କହିବାକୁ ଉଚିତ।

ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଦେଵାଃ ସେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରାଃ ସମେତ୍ଯ ତେ ଧର୍ମଵିଘ୍ନଂ ତଦା କର୍ତୁଂ ଦୈତ୍ଯାନାମଭଵନ୍ଦ୍ଵିଜାଃ

ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଏକଠା ହେଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଦାନବମାନଙ୍କର ଅଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ।

ଅସୁରା ଯାତୁଧାନାଶ୍ ଚ ରାକ୍ଷସାଃ କ୍ରୂରକର୍ମିଣଃ ତାମସାଶ୍ ଚ ତଥା ଚାନ୍ଯେ ରାଜସାଶ୍ ଚ ତଥା ଭୁଵି

ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅସୁର, ଯାତୁଧାନ, କ୍ରୁର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ, ତାମସିକ ଏବଂ ରାଜସିକ ପ୍ରକୃତିର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଣମାନେ ଥିଲେ।

ଅଵିଘ୍ନଂ ଯଜ୍ଞଦାନାଦ୍ଯୈଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ହରିଂ ଵିପ୍ରା ଲବ୍ଧେପ୍ସିତଵରା ଯତଃ

ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ଅବିଘ୍ନ ଭାବେ ମହେଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଵର ପାଇଲେ।

ତତୋ ଽସ୍ମାକଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସଦା ଵିଜଯସଂଭଵଃ ତେଷାଂ ତତସ୍ତୁ ଵିଘ୍ନାର୍ଥମ୍ ଅଵିଘ୍ନାଯ ଦିଵୌକସାମ୍

ଏହିପରି, ହେ ସୁରମାନେ, ଆମର ସଦା ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ପରେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଓ ଦେବମାନେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ହେବା ପାଇଁ—

ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ଚୈଵ ନାରୀଣାଂ ନରାଣାଂ କର୍ମସିଦ୍ଧଯେ ଵିଘ୍ନେଶଂ ଶଙ୍କରଂ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଗଣପଂ ସ୍ତୋତୁମର୍ହଥ

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପୁଅ ପାଇଁ ଓ ପୁରୁଷମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଆପଣମାନେ ବିଘ୍ନେଶ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଓ ଗଣପତିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ଯୋନ୍ଯମନଘଂ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ଶିଵମୀଶ୍ଵରମ୍ ନମଃ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ତୁଭ୍ଯଂ ସର୍ଵଜ୍ଞାଯ ପିନାକିନେ

ଏପରି କହି, ସେମାନେ ପରସ୍ପର ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ— 'ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ପିନାକଧାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।'

ଅନଘାଯ ଵିରିଞ୍ଚାଯ ଦେଵ୍ଯାଃ କାର୍ଯାର୍ଥଦାଯିନେ ଅକାଯାଯାର୍ଥକାଯାଯ ହରେଃ କାଯାପହାରିଣେ

ନିର୍ମଳ ଓ ବିରିଞ୍ଚିଙ୍କୁ, ଦେବୀଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଦେଇଥିବାକୁ, ଦେହ ନଥିବା ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଥିବାକୁ, ହରିଙ୍କର ଦେହ ହରିଥିବାକୁ ନମସ୍କାର।

କାଯାନ୍ତସ୍ଥାମୃତାଧାରମଣ୍ଡଲାଵସ୍ଥିତାଯ ତେ କୃତାଦିଭେଦକାଲାଯ କାଲଵେଗାଯ ତେ ନମଃ

ଦେହର ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତର ମଣ୍ଡଳରେ ବସିଥିବା, ସୃଷ୍ଟି ଆଦିର ଭେଦକୁ ଚିହ୍ନିଥିବା, କାଳର ବେଗ ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।